Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?

 

Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай шулдар, гьаз гъапиш заълан фукIа алдарди шалвар алабхьган, диди шубарин къамат  улупуру. Эгер дугъу хулаъ анжагъ чан мягьрам хьайидарин улихь алабхьуруш, душваъ гьярам вуйиб фукIара адар, яни хай шулу. Хъа дугъу думу мягьрам вуйидарин улихь алабхьурайиб жилариз ухшарвал апIуз кIури ният ади алабхьуруш, думу дюшюшдиъра гьярам ву. Аммаки, эгер жилириз дугъу шалврин зиин фукIара алдарди алабхьну ккундарш, ари гьаму дюшюшдиъра хай шулдар. Гьаци ву жара палатдин гьякьнаанра: эгер жилириз кьабул шулдарш, алабхьну ккундар.

Дишагьлийи гьарвахтна палат Исламдиъ улупнайиганси алабхьуб ужи ву, гьятта хулаъ учв сарна-сарди айиганра, гьаз гъапиш дишагьлийин кушар рякъру йишвазди рягьимлувалин малаикар учIвурдар - ари гьамци дупна Пайгъамбарин ﷺ  суннайиъ.

 

Мужрийигъ лизи чIарар…

Суал: 30 йис хьпалан кьяляхъ жилижвуван мужрийигъ са-сабди шлу лизи чIарар удудуз ихтияр айин?

Жаваб: Саб-кIуруб, Пайгъамбарин ﷺ  гьядисдиъ дупна: «Лизи чIарар гъитай, гьаз гъапиш думу мусурман касдин нур ву. Фуну касдин чIар лизи гъабхьиш, дугъаз ужувлан ляхнар дикIуру, думу Женнетдиъ саб дережайиз за шулу, ясана дугъан саб гунагьнан аьфв апIуру».

Имам Аьгьмадди «Муснад» китабдиъ дупна: «Пайгъамбари ﷺ  лизи чIарар удудуб гъадагъа дапIна, думу чIар мусурмандин нур ву. Фуну жигьилин вушра, эгер дугъан чIар лизи гъабхьиш, Аллагьу Тааьлайи думу дережайин за апIиди, дугъан гунагьнан аьфв апIиди ва ужувлан ляхин бикIиди».

Кьюб кIуруб, Имам Муслимдихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Мекка гъибису йигъан Абу Кухафа хьади гъафну, дугъан кIулин ва мужрийин чIарар лизидар вуйи. Пайгъамбари ﷺ  гъапну: «Дурар рангламиш апIинай, амма кIаруди рангламиш мапIанай».

Имам Аьгьмаддихьан  дуфнайи гьядисдиъ дупна: «Лизи чIарар рангламиш апIуз варитIанна ужудар хна ва катам ву» (катам – хнайиз ухшар айи кушар рангламиш апIруб ву).

 

Натижа:

Жигьилди имидира лизи гъахьи чIарар удудуб карагьат ву - гьамци кIура аьлимарикан аьхюну пайну.

Хъа лизи чIарар рангламиш апIуб гъадагъа дапIнадар, аммаки кIаруди рангламиш апIуз хай шулдар.

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Велед бабкан гъахьиган убккру аькьикьайикан

Аькьика – велед бабкан гъахьиган, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIури, убккру гьяйванат ву. Гьяйифки, ухьухь му ляхниз думукьан фикир туврадар, гьеле Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан вушра.   Аькьикьа апIбан гьюкум Шафии, Малики ва Гьямбали мазгьабариинди, аькьикьа Пайгъамбарин ﷺ лапра...


Аьхиримжи нефес

Имандин нур чан кlваъ айи муъминди Аллагьдихъди гъабхру сюгьбат ву гъудган. Муъмин касдиз айи нурлу имандин Маракьлу мурхьул ву, йиз дустар, гъудган.   Гукни сесниинди кlураза гафар: Жегьеннемдин цlихьан уьрхява, Аллагь. Ккун апlури гьачlарккназа йиз хилар: Учуз женнет кьисмат апlин,...


Бахилвалинна даккнишнан гьякьикьат ва дурарин аьхир

Аллагьу Тааьлайи сар шлизкIа уж`вал гъапIиган, бахилвализ гьадму инсан дугъаз гъапIу хайирлуваларихъ мягьрум духьну ккунди шулу. Хъа даккнишнакан улхуруш, дидин бин душманвал, хъял ва инсанарихъди айи аьлакьйир чIюргъювал ву.   Бахил кас, сар касра сикинди гъидритру, аьдалатсуз ва рягьимсуз...


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...


Уягъ духьну ккунду

«Аллагьу Тааьлайин назарлувал жямяаьтдиин алиб ву», «Инсанарикан варитlан багьалур – жямяаьтдиз хайирлу кас ву», «Хайир-берекет яшлу ксарилан бихъруб ву», «Аьлим гьадму кас вуки, чаз фу аьгъяш, гьациб аьмалра апlурайир». Пайгъамбарин ﷺ гьаму...