Накьвдиз гъягъяйизкьан му гафар уьрх

Накьвдиз гъягъяйизкьан му гафар уьрх

Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз, салат ва салам ихь Пайгъамбариина ﷺ, Дугъан асгьябариина ва хизанариина.

 

Адлу аьлим Сагьл бин Аьбдуллагь ат-Тустари Аллагьу Тааьлайихьан лап гучI кайи кас гъахьну, чан вахтна думуси имбударихъди ужудар аьлакьйириъ айир, Аллагьдихьан ﷻ гучIрур ади гъахьундар. Дугъу гъапну:

 

 «Шубуд йисаъ ади узу йишвандин вахтна гъудужвну фици йиз халу Мугьяммад бин Саввари ибадат апIураш, лигури шуйза. Саб ражари дугъу узуз гъапи:

– Уву халкь гъапIу Аллагь ﷻ кIваин апIури шулдарнахъа?!

– Хъа фици Думу кIваин апIуза? – гьерхза узу.

– Гьар ражари уву ахникк минди-тинди ришвруган, мелз дирибшври, кIваантIан шубуб ражари гьамци йип: «Аллагь ﷻ узухъди ву, Аллагь ﷻ узухьинди лигура, Аллагьдиз ﷻ узу рякъюра!»

Узу му гафар шубуд йишвандин арайиъ текрар апIури гъахьунзу, хъасин му ляхникан халуйиз хабар тувза. Дугъу гъапи: «Му гафар гьар йишваъ ургуб ражари текрар апIин». Узу гьаци апIури гъахьунза, хъасин халуйизра хабар тувза. Дугъу гъапи: «Гьар йишван му гафар йицIисаб ражари текрар апIин». Узу гьаци апIури гъахьунза, ва йиз кIваъ Аллагьу Тааьлайиз апIру ибадатнан меълишин абхъу.

Сад йис арайиан гъубшган, халуйи гъапи: «Узу увуз гъапиб уьбх ва уву накьвдиъ учIвайизкьан гьарган текрар апIин, дугъриданна, дидкан увуз му дюн’яйиъра, ахиратдиъра мянфяаьт хьибди».

Узу гьарган халуйин гафарихъди гъягъюри гъахьунза ва гьар ражари гъапIу ибадатнакан асас мянфяаьтра шуйиз. Хъа халуйи саб ражари гъапи: «Я Сагьл, Аллагь ﷻ хъайирихьан, гьарган Аллагьдиз ﷻ рякъюрайи касдихьан чан Аьхюриз аьксивал апIуз шулинхъа?! Гунгьарихьан ярхла йихь».

Узу учвуз кIураза: Эй йиз диндин гъардшар, гъи му багьаллу гафариъ ихь мюгьтаж’вал айихь, му гафар накьвдиз гъягъяйизкьан текрар апIури ккунду: «Аллагь ﷻ узухъди ву, Аллагь ﷻ узухьинди лигура, Аллагьдиз ﷻ узу рякъюра». Инсан гунгьарихьан уьрхюз себеб шулу анжагъ Аллагьу Тааьлайиз чав рякъюрайивал аннамиш апIруган. Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ дупна:

 

{إِنَّنِي مَعَكُمَا أَسْمَعُ وَأَرَى}، {أَلَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ الله يَرَى}، {إِنَّ الله كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا}.

«Дугъриданна, Узу учвухъди вуза, ебхьуразуз (ичв гафар) ва вари рябкъюразуз (ичв ляхнар)» («ТIа-гьа», аят 46), «Дугъаз хабар адаринхъа Аллагьу Тааьлайиз вари рябкъюрайиваликан?!» («аль-Аляк», аят 14), «Дугъриданна, Аллагьу Тааьлайиз учву апIурайиб рябкъюра» («ан-Ниса», аят 1).

Эй йиз гъардшар, Аллагьу Тааьлайин гафар кIваинди гъитай:

 

{أَحْصَاهُ الله وَنَسُوهُ وَالله عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيد}.

 

«Аллагьу Тааьлайи дурарин ляхнар кIваин дапIна, гьеле дурарин кIваълан дубшнашра, Аллагьу Тааьла гьарсаб шейъназ шагьид ву» («аль-Мужадаля», аят 6).

Аллагьу Тааьлайин гьаму гафар кIваинди гъитай: «Ва гьарсар касдиз дугъан кьадар тувнахьа, чан гардандикк ккибтIну (чав апIру ляхнар, фицики дурарихъан жаваб тувну ккунду) ва гъиямат йигъан дугъан ляхнар кайи дафтар тувдихьа ва дугъахьна думу ачмиш дапIну тувди: “Урх яв кагъаз! Уву гъапIу вари ляхнарин гъи сургъу-гьисаб хьибди”» («аль-Исра», аяты 13-14).

Гьацира Аллагьу Тааьлайин гьаму гафарра кIваиинди гъитай:

 

{يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُّحْضَرًا وَمَا عَمِلَتْ مِن سُوَءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ أَمَدًا بَعِيدًا وَيُحَذِّرُكُمُ الله نَفْسَهُ وَالله رَؤُوفُ بِالْعِبَاد}.

 

 «Вари ужувлар ва чIуру ляхнар улихь дивру йигъан инсандиз, думу йигъ шлубкьан кьаназ улулубкьди гъабхьнийиш кIури, ккун хьибди. Аллагьу Тааьлайи Чан гъазабнахьан ухьу ярхла апIура, (гьаддихъди сабси) Аллагьу Тааьла Чан лукIарихьна рягьимлур ву!» («Алу Имран», аят 30).

Эй йиз гъардаш, гьарган телефондиъ айир! Гьар ражари уву телефондиз лигруган, шиклариз ва жара бикIбариз, йип: «Аллагь узухъди ву, Аллагь узухьинди лигура, Аллагьу Тааьлайиз узу рякъюра».

Эй йиз гъардаш, гьарган телефондиъ айир! Увуз багахьлу дишагьлийир а, мягьрам вуйидар: дада, чи, хала, хпир, риш. Уву жара дишагьлийирихъди гунагь апIруган, уву гьамрарикан фикир апIин!

Яв телефон ужувлаз либхруганси апIин, хъа чIурубдиз ваъ, гьаци гъабхьиш, гьаму жилиин илмиди шадвал хьибдивуз.

Аьихириъ кIурзавуз, эй йиз гъардаш! Гъудган апIин, гъудгнихьна кагьалвал мапIан, Аллагьу Тааьлайихьна багахь шлу ляхнар артухъдиси апIин, чIуру ляхнарихьан ярхла йихь.

 

Аьгьмад Аш-Шариф Ан-Нааьсан

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...


Гирами гъурбан машквар багахь шула

Мусурмнарин варитIан асас машквар улубкьура! Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз магьа аьгъзрариинди ихь гьюкуматдиан мусурмнари му гирами машквар Мекка ва Медина шагьрариъ адапIура.   Мусурман касдин кIваъ айи заан ниятарикан ва метлебарикан гьисаб шула. Улихь нумрайиъ гьяждихъди аьлакьалу...


Жигьилар улихь гьауз буржи вухьа

Дюньяйиъ вари гьюкуматарин жигьиларин сабвал хьпан бадали, «День молодежи» кlуру йигъ тасдикь дапlна. Думу йигъ 24-пи апрели къайд апlуру.   Мициб йигъ тасдикь апlбан метлебра жигьилариз асас фикир тувуб ву. Аьхиримжи йисари, жара йишвариъси, ухьухьра Табасаран жигьиларихъди...


Суал-жаваб

- Йиз дустран хизан ккебгъну сад йистlан дар. Дугъан хпирин абйир-бабари, чпин шуран бабкан гъахьи йигъ мубарак апIури, дугъаз машин хъапlуз мумкинвал тувру правйир тувну. Абйир-бабар гъушган, хпири чан жилирикан машин гъадабгъуб тlалаб апlуз хъюгъну. Жилири, яв машиндиъ мюгьтаж’вал адарав...


Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?   Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай...