Ушв батIил апIру ляхнар

Ушв батIил апIру ляхнар

Ахсрар ккивхъанмина ригъ алабхъайизкьан исихъ улупнайи ляхнар гъапIу касдин ушв батIил шулу:

 

Сабпиб – ушв дибиснайи вахтна жвувазра аьгъяди жилиринна дишагьлийин арайиъ сатIи хьувал гъабхьнуш, думу дюшюшдиъ кьюбридаринра ушв батIил шулу. Ухьу цIиб зиихъра му ляхникан гъапнийхьа.

Кьюбпиб – саб фициб-вушра себеб дубхьну мая удубчIвувал (семяизвержение), думу гьялал ляхниан, ясана гьярам ляхниан удубчIвуб вушра, фаркьвал адар. Гьаци вуйиган, йигъну ушв дибиснайи вахтна мая удубчIвуз мумкин вуйи ляхнарихьан ярхла духьну ккунду. Эгер хпириз мак апIувалиан гьаци шлу кас аш, думу ихтият духьну ккунду.

Имам Аль-Байгьакьийи Айшайихьан вуйи гьядис хура: «Пайгъамбари ﷺ ушв дибиснайи вахтна яшлу касдиз хпир хабаъ ауз ихтияр тувну, хъа жигьил касдиз тувундар, гьаз гъапиш яшлуйихьан чан гьисс, кIван аьшкь яваш апIуз шулу, хъа жигьили дидихъди чан ушв батIил апIуб мумкин ву».

Шубубпиб – жвуван кьастниинди эдерчувал. Хъа ушв дибиснайирихьан эдерчувал дебккуз дархьиди удубчIвнуш, ушв батIил шулдар. Му жюрейиинди эдерчган, сацIибкьан фунизди кьяляхъ гъубшиш ва дугъаз думу кьяляхъ гъябгъюрайиб аьгъю гъабхьнуш, думуган ушв батIил шулу.

Ушвниз гъафи балгъам (мокрота) адапIну ккунду, эгер хътIюбкьиш, ушв батIил шулу.

КIваинди гъибтну ккундуки, эгер балгъам гардандин «гья» гьярф удубчIвру йишвхьан зиина гъафиш, думу гатIабхьну ккунду, хътIюбкьиш, ушв батIил шулу. Эгер адапIуз гъабхьундарш ва «гья» гьярф адапIру йишвахь хьади вуш, думуган хтIюбкьну кIури, ушв батIил шулдар.

Юкьубпиб – фукIа жандин айитIинди гъубшган.

Эгер ушв дибиснайири чазра аьгъяди саб бицIи тикисибкьан фукIа гъипIиш, ясана гъубхъиш, ушв батIил шулу.

Ушв дибиснайи вахтна жандак жибкIурайи касдира ихтият дапIну ккунду. Эгер ибарианмина, ясана жара йишварианмина шид айитIинди гъубшиш, ушв батIил шулу.

Гъудгнин жикIру вахтнара саспидари чпин аьгъдрувалиан лап айитIна ушв ва хъюхъ ажабгъури шулу, думу ляхнианра шид айитIинди дубшну, ушв батIил хьуз мумкин ву.

Руб йивувалиан ушв батIил шулдар. Хъа ипIрубдин ерина апIру капельницайин ва руб йивувалин гьякьнаан аьлимарин арайиъ жюрбежюр фикрар а. Хъа дурарикан аьхюну пай аьлимари дици гъапIну кIури, ушв батIил шулдар, дупна.

Эгер ушв дибиснайириз гучI ккапIри, гужниинди ипIуз гъитнуш, ушв батIил шулдар.

Жвуву ушв дибиснайиб кIваълан дубшну уьл гъипIну кIури, ушв батIил шулдар, гьеле дугъу фун абцIайизкьан гъипIнушра. Амма ушв дибиснайиб кIваин гъабхьибси, ипIувал дибккну, ушвар марцц дапIну ккунду.

Имам Муслимдихьан ва Аль-Бухарийихьан вуйи гьядисдиъ дупна:

 

مَنْ نَسِيَ وَهُوَ صَائمٌ فَأكَلَ أوْ شَرِبَ فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ فإنَّما أطْعَمَهُ اللهُ وَسَقَاهُ

 

Мяна: «Шли, ушв дибиснайибдикан кIваълан дубшну, фукIа гъипIиш, ясана гъубхъиш, гъит ушв бисувал давам апIри, дугъриданна дугъаз ипIруб ва убхъруб Аллагьди * тувну».

2026-04-01 (Шавваль 1447 г.) №4.


Аьхълушнаан таяммум апIбан гьякьнаан

Лап аьхъюшин айиган, ясана сагъ’вал ужийи дарувалианра таяммум апIуз шулу. Аьхъюшин айи ва шид мани апIуз даршлу дюшюшар цIибтIан шулдар, гьаци вуйиган, му вахтна таяммум дапIну, гъапIу гъудгнар кьаза дапIну ккунду.   Уьзриан таяммум апIуб Аьзарлуйиз ясана жандик саб зиян кайи касдиз...


«Витр» гъудган

Жямяаьтдихъди дарапIру суннатарик кахьрайидарикан шула «витр» суннатарра. Дидин варитIан цIиб саб ракааьт ву. «Витр» гъудган апIуз шулу гьацира шубуб ракааьт, хъа хьуб, ургуб, урчIвуб ва варитIан артухъ - йицIисаб ракааьт.   Саб ракааьттIан артухъ апIуз ният айириз дурар кью-кьюб ракааьтди апIуб...


Гъиямат йигъ кlваин гъабхьиган Пайгъамбар гьаз гъяаьлхънийкlан?

Гъиямат йигъан вари инсанари чпин ляхнарихъан-аьмаларихъан жаваб тувди. Думу гьациб йигъ хьибди, гьаруриз лайикь вуйи къарар адабгъруб ва адабгъру къарариъра гъалатl даршлуб. Гьадму йигъан вари инсанариз чпи гъапlу ляхнар улупиди.   Гьаму жилиин чав гъапlу ужувлан ляхин, думу фукьан бицlиб...


Ляха гъулаъ цlийи мист

Гирами Рамазандин вазли вари шагьрар-районариъ ушварин вазлиз бахш дапIнайи аьхю серенжемар кlули гъушну. Табасаран райондиъра, варирайондинси, кIул’инди-кIул’инди гъуларинра жямяаьтлугъ ифтарар гъахьну. Гьадрарин арайиъ Ляха гъулаъ вари жямаьтлугъ уч духьну гъубху ифтарра...


Гъудгнин жикlруган карагьат вуйи ляхнар

Гъудгнин жикlурайи кас карагьат вуйи, яна дарапlди гъитуб ужи вуйи ляхнарихьан ярхла духьну ккунду. Магьа гъудгнин жикIбаъ карагьат вуйи ляхнар:   Шид исраф апlуб. Мисалназ, шид гъюру крандикк гъудгнин жикlурайири, думу тамамди абццну, явашди гъудгнин жикlуруш, думу вахтна фукьан шид зяяди...