Суал-жаваб

Суал-жаваб

- Ич гъул думукьан аьхюб дар, аш саб 50-60 хизан. Му гъулаъ яшамиш шули 40 йис вуйиз. Узуз аьгъю вахтарихъанмина вари гъуландариз кьюр касдихьан зарар а. Дурари, фу дапlнура, зарар тутрувди гъитдар. Хярар уршвру вахтн - дурарин кlуллан, хифар уч апlруган - гьадрарилан. Гьамцдар зарар кайи ксар ву. Хъа чан гафариинди, варитlан ужур вуза кlури лицура. Фукьан гъапишра, гъаври шулдар, жямяаьтдизра дугъаз гиран ктапlуз ккундар.

- Саб ичв гъулаъ дар, дицдар ксар жара гъулариъра ади шулу. Дурарин, чпи гьякь вуча, кlури фикир шулу. Жямяаьтдикан фикир апlурадар, анжагъ жвуваз ужи гъабхьнийиш, кlура. Дици дубхьну ккундар. Жямяаьтдиз къаршу удучlвруб дар, гьятта жвуван гъуландарихъди ужудар аьлакьйириъ духьну ккун. Думутlанна гъайри, гьарсаб дюшюш, фунуб вушра ляхин ухьу шариаьтдин терезариин иливну ккун, эгер думу шариаьтдиъ гъадагъа дапlнайиб вуш, дидхьан ярхла духьну ккунду. Шариаьтдиз къаршу удучlвну гъапlу ляхниъ берекет гьич даршул. Гьаци шула жямяаьтдин ляхнарра. Тек сар кас вари жямяаьтдиз къаршу удучlвруб дар, варидарин арайиъ мясляаьт дубхьну ккун, дидихъ хъубкьруб адар.

Гьаддиз вари жямяаьтдихъди, гъулан имамра кlулиъ ади, учву чиб-чпихъди мясляаьтнаъ гъузну ккунду. Эгер дици шулдарш, жара имамар, аьлимариз теклиф дапlну, учвуз варидариз насигьят тувуз гъитну ккунду.

 

 

 

- Учу яшамиш шулайи йишваъ лисундин гъудган якьинди сабдиз йицlуб минут гъилибхган улубкьуру. Амма саспидари сяаьт сабдин гьацl дархьиди гъудган шулдар кlура. Хьаднура, кьюрднура лисундин гъудган гьарган сабдин гьацlаъ шлуб вуйинхъа? Йиз фикриан дици дюз дар.

- Дюз кlурава, хьаднура, кьюрднура гъудгнин вахт саб вахтна улубкьруб дар. Дигиш дубхьну ккунду. Гъийин йигъаз ихь Дагъустандин вари шагьрар-гъулариз гъудгнин вахтар гьязур дапlна ва душваъ улупнайиб дюзиб, гьякьлуб ву. Гьадму гъудгнин вахтарихъди гъягъюри гъахьиш, ужи ву. Хъа дидин гьякьнаан гьюжатар мапlанай, эгер шликlа узу анжагъ сяаьт сабдин гьацlа гъудган апlурза кlуруш, дицир касдин чан ихтияр ву. Мицдар суаларин гьякьнаан гьюжатар мапlанай, дюз шулдар. Гьякь вуйиб кьабул дапlну ккунду. Шлизкlа чан нефсну гьякь кьабул апlуз гъибтрадарш, имбудар дидин тахсиркрар дар-ки. Гъит Аллагьу Тааьлайи гьаруриз гьякь рякъ ачмиш апlри.

 

 

 

- Йиз хпири гъудгнар вахтариктlан апlурдар. Мисалназ, вазлин арайиъ хьуд йигъан мумкин ву гъудгнар апlуз, имбу вахтна дарапlуз. Гьаз гъудгнар ккидирчурава, гъапиган, гъудгнар апlурайидарра фужар вуш аьгъязуз кlури, Аллагьу Тааьлайин терефназди аьсси шлу гафар апlуру. Фици ва фу жюрейиинди му гъаврикк ккаъруш, аьжуз духьназу. Гьапlруш йипайчва.

- Му дюшюшдиан ухьу гъаври шулахьаки, яв хпирин иман лап аьжуз гьялнаъ а. Хъа иман мюгькам хьуз себеб шулайи гъудгнар дарапlруган, думу фици мюгькам шидихъа?! Дугъу увуз туврайи жаваб, яни гъудгнар апlрударра фицдар вуш рякъюразуз, кlуру гафар герек вуйидар дар. Дугъан жарарихъ фу хъайкlан? Гьарури чан ляхнарихъан жаваб тувру. Хъа яв хпир гьацдар фикрар ирчри, иблисди, шейтlни алдатмиш апlура. Шлубкьан артухъ думу айи йишваъ гирами Кьур’ан урхури апlин, эгер урхуз аьгъдарш, телефондихъан вушра хъипуз шулу. Диндикан ужи аьгъю касдиз теклиф дапlну, сацlиб насигьятнан гафар апlуз гъит. Иллагьки дугъу кlурайи гафар лап аьссидар ву ва иблисдиз лап ккунидар ву. Гъит Аллагь кюмек ишри.

 

 

 

 

- Йиз жилир кьюб-шубуб вазлиз язиз гъазанмиш апlуз гъягъюри шулу. Думу шубуб вазли адруган хулаз гъюру пулра адар. Узу магазиндиан буржназ фукlа гъадабгъган, хулаъ гъярхьувалар шула. Зат пул хътапlурдар кlурадарза, амма гьубкlрадар. Узу гъазанмиш апlури, уву магазнариъ буржар апlури ава – гьамци кIури, гъалмагълар шулайич.

- Шубуб вазлин муддатнаъ хулаъ ипlруб адарди гъибтну ккундар. Ичв дюшюшдиъ, чиб-чпин хатур ккидрибтди, дусну сабурниинди гафар дапlну ккун. Мидихъди сабси уву апlурайи буржаризра дилигну ккун, дурар игьтияж’вал ади апlурайидар вуш, даршсана жилири пул хъанара хибди дупну, лайикьсузди буржар апlураш. Гьаддиз, му дюшюшдиъ, гьамци ву дупну, тамам жаваб тувуз шулдар - кьюбридихъра хъебехъну, хъа жаваб тувну ккунду.

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Суал-жаваб

- Жилир убхърур вуйиз. Гьадму себеб вуди дугъхьан жара хьуз ккундузуз. Ипlруб-алабхьруб тувра, амма гьаци вушра, дугъу арагъ убхърувалиан сарун дугъахъди яшамиш хьуз ккундарзуз. Узуз тlалакьдин гафар тувну йиз хулаз гьаъ гъапиган, гъярхьивалар шулайич. Гьамдин гьякьнаан узу имамдихьна душну...