Гьякьлу имам…

Гьякьлу имам…

Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир!

Гьаму бицlи макьалайиъ ихь имамари гъахурайи читин ва жавабдар ляхнарикан ктибтуз ккундузуз.

 

Имамвал, сабпи нубатнаан, Аллагьу Тааьлайин улихь гизаф жавабдарвал алиб ву. Аллагьу Тааьлайи гирами аятар, Пайгъамбарин ﷺ гьядисар имамди жямяаьтдихьна, мяна ачухъ апlури, дурукьну ккунду. Имамди жвуми йигъан чан насигьятнан гафнаъ ихь асгьябарин уьмрикан ктибтури, гъийин деврин ва гьадму вахтарин агьвалатар чиб-чпихь теври, ужудар мисалар арайиз хуру.

Саб жвуми йигъ ккудубкlган, тмуну жвумийиз имамди, гьамус жямяаьтдиз фу ктибтуйкlан кlури, фикрар апlуру, гьаз гъапиш имамдиз чан жямяаьтди диндикан артухъди аьгъювалар гъадагъну ккунду.

Уж’вал апlуз гьялакди, жвуван жямяаьтдин хайир ккунди, дурариз фарзар-суннатарикан ктибтури шлу имам халкьдизра ккунду.

Амма ухьу зиихъ гъапиганси, имамвал читин ляхин ву. Кми-кмиди инсанаринра наразивалар шулу. Имам, аьлим гъапну кlури, дурар гъалатlарихьан, гунгьарихьан азад дапlнайидар дар. Хъа дурарикан гъалатl ктубчlвган, дишлади варидарикна ктибтури, ясана имамди мициб ляхин фици гъапlну кlури, чlуру гафар адагъуз хай даршул.

Фикир тувайчва, хусуси вуди вари йишвариъ, хизандиъ сар кас кечмиш гъахьиган, сабпи нубатнаан, ухьу имамдиз дих апlурадаринхъа? Ихь кечмиш гъахьирихъди аьлакьалу вари ляхнар кlулиз гъахрур имам даринхъа? Кми-кмиди вари йишвариъ жямяаьтдин жара ляхнариъра улихь хьайир имам даринхъа? Гьаддиз имамдиз гьюрматра ади ккунду, дугъаз гъаршура духьну ккундар.

Улихь вахтари имамарихьна, аьлимарихьна аьхю гьюрмат ади гъабхьну. Хъа аьхиримжи вахтари саспи инсанари чпи адагъру чlуру гафарииндина футнийириинди агьалйирин имамарихьна хъугъвал дубгуз гъитуз ккунди а. Дици дубхьну ккундар. Жвуван жямяаьтдин улихь хьайи касдиз гьарган гьюрмат ади ккун, дарш думу касдинра ляхин апlуз аьшкь даршул.

Эгер думу имамвал апlурайи кас илим дурхнайирра вуш, дугъаз хъанара артухъ гьюрмат ади ккунду.

Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз, магьа аьхиримжи йисари шагьрар-районариъ илим гъурху имамар артухъ шула. Дурар, чпин хал-хизан гъибтну, Аллагьу Тааьлайин рякъюъ лихурча кlури, жара йишвариз имамвалин вазифйир гъахуз гъягъюру. Гъит Аллагь чпикан рази ишри.

Хъа аьдати жямяаьтди фу дапlну ккун?

Аьдати жямяаьтди чпиз саваб шлу вари ляхнар дапlну ккун. Дурар имамдихъди сатlиди жямяаьтдиз хайир тувру вари ляхнариъ иштирак духьну ккун.

Имамар, ихь улихь хьади, рякъ улупрударик мисал ву, хъа жямяаьт - гьадму рякъ ачухъ ва яркьу апlури гъягърударик.

Наан сабвал аш, чиб-чпин гъаври аш, варитlан ужуб жямяаьт гьашваъ а. Гьамдихъди сабси саб дюшюш кlваин апlидихьа. Кьибла Дагъустандиъ айи гъуларикан сабунубдиъ, имамдин вазифйирикан ктибтури, гъулажвиву гъапну: «Ич имам вари ляхнарин улихь хьайир вуйич ва учура дугъу гъапиб вари апlурача. Гьятта кючйириъ айи аквар чlур гъахьиган, гьадрарра кмиди дюз апlура. Гьамцир имамдиз кюмек тутрувди фици гъузрухъа?».

Имамарин терефнаан ихь уьмриъ мицдар мисалар гизаф а.

Улихь вахтарихъанмина, мистар ачмиш дапlну, мистариз инсанар гъюз хъюгъган, думукьан имамар ади гъахьундар. Хъасин яваш-явашди жямаьтдин арайиан саб бицlидикьан диндин аьгъювалар аш, ари гьадму дерккри гъахьну. Хъасин вахтар гъягъюри, аьгъю касдихъан илим дубгъури гьаци ккебгъну ихь адлу имамарин рякъ.

Гьаддиз, гьюрматлу ватанагьлийир, гъачай ухьуз айи имамар уьрхюрухьа, дурариз гьюрмат апlурухьа ва айибдиз гьямд апlурухьа.

Гъит ихь имамарин гележег акуб ва яркьуб ибшри.

 

Ансар Рамазанов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...


Уягъ духьну ккунду

«Аллагьу Тааьлайин назарлувал жямяаьтдиин алиб ву», «Инсанарикан варитlан багьалур – жямяаьтдиз хайирлу кас ву», «Хайир-берекет яшлу ксарилан бихъруб ву», «Аьлим гьадму кас вуки, чаз фу аьгъяш, гьациб аьмалра апlурайир». Пайгъамбарин ﷺ гьаму...


Мусурман касдин палат

Ассаламу аьлейкум, йиз дагълу халкь! Му макьала бикlурайир уьмрин саб кьадар тажруба айи, гизаф йисари жямяаьтдин кlакIнаъ ади гъахьи ва гъийин девриъ саспи ляхнариин мюгьтал духьнайи яшлу кас ву.   Му макьалайиъ сацlиб жигьиларин алахьру ккурттарикан улхуз ккундузуз. Хъа му палат...


Йишвандин гъудгнариъ урхурайиб сес ягъалди, хъа тмундариъ жвувакди гьаз кlуру?

Гвачlниндин, лавландин ва хъитlирхбандин гъудгнарин сабпи кьюб ракааьтариъ ягъалди гьаз убхуйкlан, хъа имбу гъудгнариъ жвувакди гьаз урхуйкlан, кlури суал шулу. Му суалнан гьякьнаан гизафдариз аьгъдар, гьеле гъудгнар апlурайидариканра саспидариз кмиди.   Гирами Каламдиан гъудгниъ сес ягъалди...


Сар вуйихь, инсан, Аллагь

Аьгъю апlина, инсан, Аллагьу Аллагь. Ялгъуз сар вуйихь Думу, Аллагьу Аллагь. Иман аьбкъина, инсан, Аллагьу Аллагь. Сар ву, инсан, ихь Аллагь - Аллагьу Аллагь.   Яв рягьмат тува учуз, Аллагьу Аллагь, Ярхла дебккава гунагь, Аллагьу Аллагь. Аьф апlин учуз, Аллагь – Аллагьу...