Гъудгниз дару вахтна тувру экбер

Гъудгниз дару вахтна тувру экбер

Гъудгниз дару вахтна тувру экбер

Ассаламу аьлайкум, гьюрматлу редакцияйин гъуллугъчйир! Фарз гъудгнин вахт улубкьнайиб улупру лишнарикан саб экбер ву. Хъа фарз гъудгниз ктарди, имбу фицдар дюшюшариъ экбер урхуб ужи ву?

 

Жаваб:

Бисмиллагьи Ррягьмани Ррягьим. Ихь ватанагьлийириз мицдар диндин суалар ахтармиш апlуз ккунивали юкlв рази апlуру. Гъит Аллагьу Тяаьлайи ухьу шариаьт аьгъю апlру ва шариаьтдихъди гъягъру агьларикан апlри.

Му уьмриъ диндин аьгъювалар ухьуз герек шулу, ухьу думу аьгъюваларихъди гъушиш, дидкан аьхиратдиъра аьхю мянфяаьт а.

Суалнан гьякьнаан Шафии мазгьабдин адлу аьлим Ибну Гьяжарин гафариинди жаваб тувдихьа.

Имам Ибн Гьяжар аль-Гьайтамийи чан «Тугьфат аль-мугьтаж» китабдиъ дибикlнайиси, гьаму исихъ улупнайи дюшюшариъ экбер урхуб сунна ву:

1) велед бабкан гъахьиган, дугъан ибахъ;

2) дерд кайириина;

3) бедендиъ жинар айириина;

4) хъял кубчlвнайириина;

5 тюнт духьнайи инсандиина, ясана деллу дубхьнайи гьяйванатдиина;

6) дяви гъябгъюрайи вахтна;

7) цlа кабхъу вахтна;

8) жинар лап гъаних духьнайи вахтари;

 9) рякъюъ учlврайириина. Рякъюъ учlврайириз, экберси, икьаматра урхуб ужи ву.

Фарз гъудгниз дарди туврайи экбриз жаваб тувбан гьякьнаан аьлимарин арайиъ хилаф гъабхьну.

Думутlанна гъайри, фарз гъудгниз дару экбер тувруган, кьибла терефназди илтlикlбан гьякьнаанра Жамалутдин аль-Ахдал аьлимди чан «Умдат аль муфти ва аль-мустафти» кlуру гъварчнаъ бикlура: «…фарз гъудгниз вуйи экбер тувругантlан кьиблайихьинди илдицурдар».

Гьамци дупна му суалнан гьякьнаан.

Учвуз аьгъдру суалар аьгъю касдихьан, имам-аьлимдихьан гьерхри апlинай гьюрматлу ватанагьлийир. Аьгъдруб гьерхну кlури аьйиб адар - думу заан ляхнарикан ву, хъа жвуваз жвуву гьапlруш аьгъдарди хьуб, ари гьадму ужи дар.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу вари гьякь рякъ’ин муддам апlри, ухьуз илим урхуз, диндин аьгъювалар гъадагъуз кюмек туври!

 

 

2026-09-01 (Рабиуль авваль 1448 г.) №9.


Эдеблуваликан кьюб гаф

Гьязряти Уьмари гъапну: «Сифте эдеб бисай, хъа илим аьгъю апlинай». Илимдинтlан нафсдин эдебар гизаф ву, эдеб адарш, илимдиканра мянфяаьт дархьуз мумкин ву. Ислам дин чаин жа-жара шейэрикан дапIнайи хьуб бару али шагьрик мисал ву. Сабпиб – гъизиликан, кьюбпиб - арсракан, шубубпиб...


Яв унчIв марцц апIин!

Саб хизан цIийи хулариз удучIвну. ГвачIнинган нивкI’ан уягъ гъахьибси, хпир унчIв’ан гъилигиган, дугъаз гъуншди ккурттар ерццуз илирчури рякъюру.   - Лиг, фукьан марцциди дарди ккурттар дурччнаш, - гъапи дугъу жилириз. Жилири газат урхурайи ва хпири кIурубдиз фикир...


Гъиямат йигъ лавландин гъудгниз экбер тувган улубкьурин?

Аллагьу Тааьлайи инсанарихьан жиниди гъибтнайи ляхнар а. Дурар жиниди гъитувалин мурад-метребра инсанарин мянфяаьтназ ву. Гъиямат йигъ улубкьру вахт саризра ашкар дарувал гьадрарикан саб гьисаб шула.   «Гьяшия ас-Сави» китабдиъ дидин гьякьнаан гьамци дибикIна: «Аллагьу Тааьлайи саспи ляхнар...


Гьядис гьякьлуб вуш, ари гьадму йиз мазгьаб ву

Мазгьабар дерккру вахтари, гьядисарикан фундар гьякьлудар вуш, фундарсана зяифдар ва инсанари ктагъдар вуш, аьгъяди гъабхьундар – магьа саспидари гьамци кlури шулу.   Гъи интернет айивалиан, мусурмнарин арайиъ фукьан манзил ашра, саб гъулаъ айиганси гаф-чlал апlуз шулу. Гьаддиз...


ГЪУДГАН

 Кучlвуб   Сар Аллагьдин Амриинди, Сар Аллагьдиз Аманатди, Сар Аллагьдик Умуд кади, Бисми дапlну, Бикlурайир Гъудгникан ву Жулжагъ Амир, Аллагьдин лукl, Аьраблин хтул; Эзбер гъапlур Насигьятдин Нур туврайи Аьршдин калам, Шариаьтдин Гьюкум, къанун; Дикъатлуди Уьбхюз...