Гъудгниз дару вахтна тувру экбер

Гъудгниз дару вахтна тувру экбер

Гъудгниз дару вахтна тувру экбер

Ассаламу аьлайкум, гьюрматлу редакцияйин гъуллугъчйир! Фарз гъудгнин вахт улубкьнайиб улупру лишнарикан саб экбер ву. Хъа фарз гъудгниз ктарди, имбу фицдар дюшюшариъ экбер урхуб ужи ву?

 

Жаваб:

Бисмиллагьи Ррягьмани Ррягьим. Ихь ватанагьлийириз мицдар диндин суалар ахтармиш апlуз ккунивали юкlв рази апlуру. Гъит Аллагьу Тяаьлайи ухьу шариаьт аьгъю апlру ва шариаьтдихъди гъягъру агьларикан апlри.

Му уьмриъ диндин аьгъювалар ухьуз герек шулу, ухьу думу аьгъюваларихъди гъушиш, дидкан аьхиратдиъра аьхю мянфяаьт а.

Суалнан гьякьнаан Шафии мазгьабдин адлу аьлим Ибну Гьяжарин гафариинди жаваб тувдихьа.

Имам Ибн Гьяжар аль-Гьайтамийи чан «Тугьфат аль-мугьтаж» китабдиъ дибикlнайиси, гьаму исихъ улупнайи дюшюшариъ экбер урхуб сунна ву:

1) велед бабкан гъахьиган, дугъан ибахъ;

2) дерд кайириина;

3) бедендиъ жинар айириина;

4) хъял кубчlвнайириина;

5 тюнт духьнайи инсандиина, ясана деллу дубхьнайи гьяйванатдиина;

6) дяви гъябгъюрайи вахтна;

7) цlа кабхъу вахтна;

8) жинар лап гъаних духьнайи вахтари;

 9) рякъюъ учlврайириина. Рякъюъ учlврайириз, экберси, икьаматра урхуб ужи ву.

Фарз гъудгниз дарди туврайи экбриз жаваб тувбан гьякьнаан аьлимарин арайиъ хилаф гъабхьну.

Думутlанна гъайри, фарз гъудгниз дару экбер тувруган, кьибла терефназди илтlикlбан гьякьнаанра Жамалутдин аль-Ахдал аьлимди чан «Умдат аль муфти ва аль-мустафти» кlуру гъварчнаъ бикlура: «…фарз гъудгниз вуйи экбер тувругантlан кьиблайихьинди илдицурдар».

Гьамци дупна му суалнан гьякьнаан.

Учвуз аьгъдру суалар аьгъю касдихьан, имам-аьлимдихьан гьерхри апlинай гьюрматлу ватанагьлийир. Аьгъдруб гьерхну кlури аьйиб адар - думу заан ляхнарикан ву, хъа жвуваз жвуву гьапlруш аьгъдарди хьуб, ари гьадму ужи дар.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу вари гьякь рякъ’ин муддам апlри, ухьуз илим урхуз, диндин аьгъювалар гъадагъуз кюмек туври!

 

 

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Бахилвалинна даккнишнан гьякьикьат ва дурарин аьхир

Аллагьу Тааьлайи сар шлизкIа уж`вал гъапIиган, бахилвализ гьадму инсан дугъаз гъапIу хайирлуваларихъ мягьрум духьну ккунди шулу. Хъа даккнишнакан улхуруш, дидин бин душманвал, хъял ва инсанарихъди айи аьлакьйир чIюргъювал ву.   Бахил кас, сар касра сикинди гъидритру, аьдалатсуз ва рягьимсуз...


Бурж кьяляхъ тувурдарш, гьапIну ккунду?

Ислам диндиъ сари тмунуриз кюмек апIинай, дупна, гьелбетда, фужкIа саб читин гьялнаъ айи вахтна. Гьацдар кюмек апIуваларикан саб, инсан читин гьялнаъ ахъган, дугъахьна буржди пул тувувал ву.   Аьбдуллагь Ибн Уьмари Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Мусурман мусурмандиз гъардаш ву, ва дугъу...


Суал-жаваб

- Ич гъул думукьан аьхюб дар, аш саб 50-60 хизан. Му гъулаъ яшамиш шули 40 йис вуйиз. Узуз аьгъю вахтарихъанмина вари гъуландариз кьюр касдихьан зарар а. Дурари, фу дапlнура, зарар тутрувди гъитдар. Хярар уршвру вахтн - дурарин кlуллан, хифар уч апlруган - гьадрарилан. Гьамцдар зарар кайи ксар ву....


Нач`валин гьякьикьат

«Гьяя» кIуру гафнан мяна гъапIу ляхнин нач`вал ва кIван утанмиш`вал ву. Хъа суфйирин «гьяя» гафнан мяна нач`вал ва юкIв умун апIувал шула. Суфйирин имам Джунайд аль-Багъдадийи «нач`вал» гафнан мяна гьамци ачухъ гъапIну: «Мициб гьял, Аллагьу Тааьлайин...


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...