Гъудгниз дару вахтна тувру экбер

Гъудгниз дару вахтна тувру экбер

Гъудгниз дару вахтна тувру экбер

Ассаламу аьлайкум, гьюрматлу редакцияйин гъуллугъчйир! Фарз гъудгнин вахт улубкьнайиб улупру лишнарикан саб экбер ву. Хъа фарз гъудгниз ктарди, имбу фицдар дюшюшариъ экбер урхуб ужи ву?

 

Жаваб:

Бисмиллагьи Ррягьмани Ррягьим. Ихь ватанагьлийириз мицдар диндин суалар ахтармиш апlуз ккунивали юкlв рази апlуру. Гъит Аллагьу Тяаьлайи ухьу шариаьт аьгъю апlру ва шариаьтдихъди гъягъру агьларикан апlри.

Му уьмриъ диндин аьгъювалар ухьуз герек шулу, ухьу думу аьгъюваларихъди гъушиш, дидкан аьхиратдиъра аьхю мянфяаьт а.

Суалнан гьякьнаан Шафии мазгьабдин адлу аьлим Ибну Гьяжарин гафариинди жаваб тувдихьа.

Имам Ибн Гьяжар аль-Гьайтамийи чан «Тугьфат аль-мугьтаж» китабдиъ дибикlнайиси, гьаму исихъ улупнайи дюшюшариъ экбер урхуб сунна ву:

1) велед бабкан гъахьиган, дугъан ибахъ;

2) дерд кайириина;

3) бедендиъ жинар айириина;

4) хъял кубчlвнайириина;

5 тюнт духьнайи инсандиина, ясана деллу дубхьнайи гьяйванатдиина;

6) дяви гъябгъюрайи вахтна;

7) цlа кабхъу вахтна;

8) жинар лап гъаних духьнайи вахтари;

 9) рякъюъ учlврайириина. Рякъюъ учlврайириз, экберси, икьаматра урхуб ужи ву.

Фарз гъудгниз дарди туврайи экбриз жаваб тувбан гьякьнаан аьлимарин арайиъ хилаф гъабхьну.

Думутlанна гъайри, фарз гъудгниз дару экбер тувруган, кьибла терефназди илтlикlбан гьякьнаанра Жамалутдин аль-Ахдал аьлимди чан «Умдат аль муфти ва аль-мустафти» кlуру гъварчнаъ бикlура: «…фарз гъудгниз вуйи экбер тувругантlан кьиблайихьинди илдицурдар».

Гьамци дупна му суалнан гьякьнаан.

Учвуз аьгъдру суалар аьгъю касдихьан, имам-аьлимдихьан гьерхри апlинай гьюрматлу ватанагьлийир. Аьгъдруб гьерхну кlури аьйиб адар - думу заан ляхнарикан ву, хъа жвуваз жвуву гьапlруш аьгъдарди хьуб, ари гьадму ужи дар.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу вари гьякь рякъ’ин муддам апlри, ухьуз илим урхуз, диндин аьгъювалар гъадагъуз кюмек туври!

 

 

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...


Суал-жаваб

- Жилир убхърур вуйиз. Гьадму себеб вуди дугъхьан жара хьуз ккундузуз. Ипlруб-алабхьруб тувра, амма гьаци вушра, дугъу арагъ убхърувалиан сарун дугъахъди яшамиш хьуз ккундарзуз. Узуз тlалакьдин гафар тувну йиз хулаз гьаъ гъапиган, гъярхьивалар шулайич. Гьамдин гьякьнаан узу имамдихьна душну...