Жилар жиларси, хъа дишагьлийир дишагьлийирси духьну ккунду

Жилар жиларси, хъа дишагьлийир дишагьлийирси духьну ккунду

Магьа хьад улубкьна, му йисандин вахт гъафиган ухьуз алахьурайи саспи ляхнарикан гьичра дарпиди гъузуз шулдар. Гъийин йигъан ухьуз гизаф жигьил баяр рякъюрахьуз алабснайи шалвар, жюрбежюр рангарин ккурттар алахьнайидар, ярхи кушар гъитну, гардандикк зунжур ккайидар ва гь.ж.

Саспи вахтари думу бай вуш, риш вуш, аьгъю апIузкьан шулдар… Гьацира ухьуз шубар рякъюрахьуз, аларснайи шалврар алди, ягъал сесниинди аьлхъюри, адабсузвалиинди гафарра апIури…

Гъачай, жилари ва дишагьлийири гьамцдар ляхнар апIувалин гьякьнаан Шариаьтди фу кIураш, лигухьа. Имам аль-Бухарийи ва жарадари ибн Аьббасдихьан дуфнайи гьядисдиъ дупна:

«Пайгъамбари дишагьлийириз ухшарвал апIру жилариина ва жилариз ухшарвал апIру дишагьлийириина нянат алапIну».

«Нянат алапIну» кIуруган, «Аллагьди дурар чан рягьимлувалихьан ярхла гъапIну», кIуру мяна гъюра. Нянат шулу фуну касдиз вушра, эгер дугъу, дишагьлийириз ухшар хьуз кIури, утканди, гьадрариси гафар апIури гъахьиш, гьадрарси ликар алдагъури гъахьиш ва гь. ж. Хъа эгер жилир чан бабкан гъахьихъанмина гьацир вуди гъахьнуш ва, зегьмет зигурашра, фукIара гьюдюхюз шуладарш, дицириз думу ляхниъ гьярамвал адар.

Имам Абу Давуддихьан вуйи гьядисдиъ дупна:

«Саб ражари Пайгъамбарихьна дишагьлийириз ухшар вуйи сар жилир хъади гъафнийи, ва дугъан хиларна ликар хнайихъди рангламиш дапIнайи. Пайгъамбари гьерху: «Му фтиз ву?» Асгьябари гъапнийи: «Гьамдиинди му касдиз дишагьлийириз ухшар хьуз ккунди а», - ва Пайгъамбари , думу кас Мединайихьан ярхла апIинай, гъапнийи.

Алахьурайи палтариъси, гьарсаб апIру гаф-чIалнаъра, лицбан юрушнаъра, жара жюрбежюр гьяракатариъра дишагьлийириз ухшарвал дапIну ккундар. Эгер жили жвувак гьациб гъиллигъ чан бабкан гъахьирихъанмина кади вуш, дугъу думу дипуз чалишмиш духьну ккунду. Хъа эгер дугъу думу дипуз зегьмет гъизигундарш ва думу ляхнар дугъу аьшкьниинди апIураш, думу ляхин ужудар дару ляхнарикан гьисаб шула.

Аллагьди ухьуз тувнайибдиин ухьу рази духьну ккунду, ва дурар дигиш апIуз чалишмиш духьну ккундар. Му узу иллагьки дишагьлийириз кIурайиб вуйиз, фицики дурари чпин кушар, жарадарин кушар хъурхьну, ярхи апIури шулу. Му ляхин апIуз хай шулдар. Чпиз Аллагьди тувнайиб гьюдюхру ксариина нянат гъюру. Ибн Абу Джамрайи «ухшарвал» кIуру гафну вари ляхнарикан кIура гъапну. Амма жара далиларизра гъилигиган, му гафну алабхьру палатдин, апIру гьяракатарин ва инсандин хасиятнан гьякьнаан кIурайиб гъаври шула.

МУГЬЯММАД-АМИН МЯГЬЯММАДРАСУЛОВ

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Жигьилар улихь гьауз буржи вухьа

Дюньяйиъ вари гьюкуматарин жигьиларин сабвал хьпан бадали, «День молодежи» кlуру йигъ тасдикь дапlна. Думу йигъ 24-пи апрели къайд апlуру.   Мициб йигъ тасдикь апlбан метлебра жигьилариз асас фикир тувуб ву. Аьхиримжи йисари, жара йишвариъси, ухьухьра Табасаран жигьиларихъди...


Сабур дапlну ккуни 4 дюшюш

Сабур апlуз аьгъювал инсандин хасиятнан лишнарикан варитlан уткан лишан ву. Читин гьялнаъ ахъу касдиз саб къайдайиз гъяйиз, юкlв гъюдли хьайиз саб кьадар вахт лазим ву. Му дюшюшдиъ сабур апlувал ихь имандихъди аьлакьалу ву.   Абу Гьурайрайихьан вуйи гьядисдиъ Пайгъамбари ﷺ, муъмин касдин...


Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?   Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай...


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...


Гирами гъурбан машквар багахь шула

Мусурмнарин варитIан асас машквар улубкьура! Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз магьа аьгъзрариинди ихь гьюкуматдиан мусурмнари му гирами машквар Мекка ва Медина шагьрариъ адапIура.   Мусурман касдин кIваъ айи заан ниятарикан ва метлебарикан гьисаб шула. Улихь нумрайиъ гьяждихъди аьлакьалу...