Жилар жиларси, хъа дишагьлийир дишагьлийирси духьну ккунду

Жилар жиларси, хъа дишагьлийир дишагьлийирси духьну ккунду

Магьа хьад улубкьна, му йисандин вахт гъафиган ухьуз алахьурайи саспи ляхнарикан гьичра дарпиди гъузуз шулдар. Гъийин йигъан ухьуз гизаф жигьил баяр рякъюрахьуз алабснайи шалвар, жюрбежюр рангарин ккурттар алахьнайидар, ярхи кушар гъитну, гардандикк зунжур ккайидар ва гь.ж.

Саспи вахтари думу бай вуш, риш вуш, аьгъю апIузкьан шулдар… Гьацира ухьуз шубар рякъюрахьуз, аларснайи шалврар алди, ягъал сесниинди аьлхъюри, адабсузвалиинди гафарра апIури…

Гъачай, жилари ва дишагьлийири гьамцдар ляхнар апIувалин гьякьнаан Шариаьтди фу кIураш, лигухьа. Имам аль-Бухарийи ва жарадари ибн Аьббасдихьан дуфнайи гьядисдиъ дупна:

«Пайгъамбари дишагьлийириз ухшарвал апIру жилариина ва жилариз ухшарвал апIру дишагьлийириина нянат алапIну».

«Нянат алапIну» кIуруган, «Аллагьди дурар чан рягьимлувалихьан ярхла гъапIну», кIуру мяна гъюра. Нянат шулу фуну касдиз вушра, эгер дугъу, дишагьлийириз ухшар хьуз кIури, утканди, гьадрариси гафар апIури гъахьиш, гьадрарси ликар алдагъури гъахьиш ва гь. ж. Хъа эгер жилир чан бабкан гъахьихъанмина гьацир вуди гъахьнуш ва, зегьмет зигурашра, фукIара гьюдюхюз шуладарш, дицириз думу ляхниъ гьярамвал адар.

Имам Абу Давуддихьан вуйи гьядисдиъ дупна:

«Саб ражари Пайгъамбарихьна дишагьлийириз ухшар вуйи сар жилир хъади гъафнийи, ва дугъан хиларна ликар хнайихъди рангламиш дапIнайи. Пайгъамбари гьерху: «Му фтиз ву?» Асгьябари гъапнийи: «Гьамдиинди му касдиз дишагьлийириз ухшар хьуз ккунди а», - ва Пайгъамбари , думу кас Мединайихьан ярхла апIинай, гъапнийи.

Алахьурайи палтариъси, гьарсаб апIру гаф-чIалнаъра, лицбан юрушнаъра, жара жюрбежюр гьяракатариъра дишагьлийириз ухшарвал дапIну ккундар. Эгер жили жвувак гьациб гъиллигъ чан бабкан гъахьирихъанмина кади вуш, дугъу думу дипуз чалишмиш духьну ккунду. Хъа эгер дугъу думу дипуз зегьмет гъизигундарш ва думу ляхнар дугъу аьшкьниинди апIураш, думу ляхин ужудар дару ляхнарикан гьисаб шула.

Аллагьди ухьуз тувнайибдиин ухьу рази духьну ккунду, ва дурар дигиш апIуз чалишмиш духьну ккундар. Му узу иллагьки дишагьлийириз кIурайиб вуйиз, фицики дурари чпин кушар, жарадарин кушар хъурхьну, ярхи апIури шулу. Му ляхин апIуз хай шулдар. Чпиз Аллагьди тувнайиб гьюдюхру ксариина нянат гъюру. Ибн Абу Джамрайи «ухшарвал» кIуру гафну вари ляхнарикан кIура гъапну. Амма жара далиларизра гъилигиган, му гафну алабхьру палатдин, апIру гьяракатарин ва инсандин хасиятнан гьякьнаан кIурайиб гъаври шула.

МУГЬЯММАД-АМИН МЯГЬЯММАДРАСУЛОВ

2026-09-01 (Рабиуль авваль 1448 г.) №9.


СУАЛ-ЖАВАБ

- Магьа гирами Пайгъамбар ﷺ бабкан духьнайи ваз улубкьна. Ич гъулаъ аьхю мажлис гъабхьну. Йиз аьхюну бай узуз думу мажлиснаъ иштирак махьан, хай шлуб дар кlури, удукьну дугъужвну. Чиб-чпин арайиъ гизаф дерд шлу гафарра гъахьнийич. Му жигьилариз гьапlнайкlан? Гьамус Аллагь ва Пайгъамбар ﷺ кlваин...


Йиз кагъаз

Ассаламу аьлайкум! Узу кlваантlан Аллагьу Тааьлайихъ хъугънайи кас вуза. Бицlидихъанмина, йиз абайи-бабу улупганси гъудгнар апlури, йиз дин хъапlрайи кас вуза. Гьяждизра гъушунза, гьамус узхьан шлуганси мистариъ садакьа тувурза, гирами йишвариина зияратдиз гъушганра, садакьа туври шулза,...


Кьур’андин фуну аят аьхиримжи вуди гьапIну?

Аллагьу Тааьлайи гирами Кьур’андин аьхиримжи аят вуди фунуб гьапIнуш, аьлимарин арайиъ жюрбежюр фикрар а:   Аьхю пай аьлимарин гафариинди думу «Бакьара» сурайин 281-пи аят ву:   وَاتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا...


ГЪУДГАН

 Кучlвуб   Сар Аллагьдин Амриинди, Сар Аллагьдиз Аманатди, Сар Аллагьдик Умуд кади, Бисми дапlну, Бикlурайир Гъудгникан ву Жулжагъ Амир, Аллагьдин лукl, Аьраблин хтул; Эзбер гъапlур Насигьятдин Нур туврайи Аьршдин калам, Шариаьтдин Гьюкум, къанун; Дикъатлуди Уьбхюз...


Гъиямат йигъ лавландин гъудгниз экбер тувган улубкьурин?

Аллагьу Тааьлайи инсанарихьан жиниди гъибтнайи ляхнар а. Дурар жиниди гъитувалин мурад-метребра инсанарин мянфяаьтназ ву. Гъиямат йигъ улубкьру вахт саризра ашкар дарувал гьадрарикан саб гьисаб шула.   «Гьяшия ас-Сави» китабдиъ дидин гьякьнаан гьамци дибикIна: «Аллагьу Тааьлайи саспи ляхнар...