Жилар жиларси, хъа дишагьлийир дишагьлийирси духьну ккунду

Жилар жиларси, хъа дишагьлийир дишагьлийирси духьну ккунду

Магьа хьад улубкьна, му йисандин вахт гъафиган ухьуз алахьурайи саспи ляхнарикан гьичра дарпиди гъузуз шулдар. Гъийин йигъан ухьуз гизаф жигьил баяр рякъюрахьуз алабснайи шалвар, жюрбежюр рангарин ккурттар алахьнайидар, ярхи кушар гъитну, гардандикк зунжур ккайидар ва гь.ж.

Саспи вахтари думу бай вуш, риш вуш, аьгъю апIузкьан шулдар… Гьацира ухьуз шубар рякъюрахьуз, аларснайи шалврар алди, ягъал сесниинди аьлхъюри, адабсузвалиинди гафарра апIури…

Гъачай, жилари ва дишагьлийири гьамцдар ляхнар апIувалин гьякьнаан Шариаьтди фу кIураш, лигухьа. Имам аль-Бухарийи ва жарадари ибн Аьббасдихьан дуфнайи гьядисдиъ дупна:

«Пайгъамбари дишагьлийириз ухшарвал апIру жилариина ва жилариз ухшарвал апIру дишагьлийириина нянат алапIну».

«Нянат алапIну» кIуруган, «Аллагьди дурар чан рягьимлувалихьан ярхла гъапIну», кIуру мяна гъюра. Нянат шулу фуну касдиз вушра, эгер дугъу, дишагьлийириз ухшар хьуз кIури, утканди, гьадрариси гафар апIури гъахьиш, гьадрарси ликар алдагъури гъахьиш ва гь. ж. Хъа эгер жилир чан бабкан гъахьихъанмина гьацир вуди гъахьнуш ва, зегьмет зигурашра, фукIара гьюдюхюз шуладарш, дицириз думу ляхниъ гьярамвал адар.

Имам Абу Давуддихьан вуйи гьядисдиъ дупна:

«Саб ражари Пайгъамбарихьна дишагьлийириз ухшар вуйи сар жилир хъади гъафнийи, ва дугъан хиларна ликар хнайихъди рангламиш дапIнайи. Пайгъамбари гьерху: «Му фтиз ву?» Асгьябари гъапнийи: «Гьамдиинди му касдиз дишагьлийириз ухшар хьуз ккунди а», - ва Пайгъамбари , думу кас Мединайихьан ярхла апIинай, гъапнийи.

Алахьурайи палтариъси, гьарсаб апIру гаф-чIалнаъра, лицбан юрушнаъра, жара жюрбежюр гьяракатариъра дишагьлийириз ухшарвал дапIну ккундар. Эгер жили жвувак гьациб гъиллигъ чан бабкан гъахьирихъанмина кади вуш, дугъу думу дипуз чалишмиш духьну ккунду. Хъа эгер дугъу думу дипуз зегьмет гъизигундарш ва думу ляхнар дугъу аьшкьниинди апIураш, думу ляхин ужудар дару ляхнарикан гьисаб шула.

Аллагьди ухьуз тувнайибдиин ухьу рази духьну ккунду, ва дурар дигиш апIуз чалишмиш духьну ккундар. Му узу иллагьки дишагьлийириз кIурайиб вуйиз, фицики дурари чпин кушар, жарадарин кушар хъурхьну, ярхи апIури шулу. Му ляхин апIуз хай шулдар. Чпиз Аллагьди тувнайиб гьюдюхру ксариина нянат гъюру. Ибн Абу Джамрайи «ухшарвал» кIуру гафну вари ляхнарикан кIура гъапну. Амма жара далиларизра гъилигиган, му гафну алабхьру палатдин, апIру гьяракатарин ва инсандин хасиятнан гьякьнаан кIурайиб гъаври шула.

МУГЬЯММАД-АМИН МЯГЬЯММАДРАСУЛОВ

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...