Жилар жиларси, хъа дишагьлийир дишагьлийирси духьну ккунду

Жилар жиларси, хъа дишагьлийир дишагьлийирси духьну ккунду

Магьа хьад улубкьна, му йисандин вахт гъафиган ухьуз алахьурайи саспи ляхнарикан гьичра дарпиди гъузуз шулдар. Гъийин йигъан ухьуз гизаф жигьил баяр рякъюрахьуз алабснайи шалвар, жюрбежюр рангарин ккурттар алахьнайидар, ярхи кушар гъитну, гардандикк зунжур ккайидар ва гь.ж.

Саспи вахтари думу бай вуш, риш вуш, аьгъю апIузкьан шулдар… Гьацира ухьуз шубар рякъюрахьуз, аларснайи шалврар алди, ягъал сесниинди аьлхъюри, адабсузвалиинди гафарра апIури…

Гъачай, жилари ва дишагьлийири гьамцдар ляхнар апIувалин гьякьнаан Шариаьтди фу кIураш, лигухьа. Имам аль-Бухарийи ва жарадари ибн Аьббасдихьан дуфнайи гьядисдиъ дупна:

«Пайгъамбари дишагьлийириз ухшарвал апIру жилариина ва жилариз ухшарвал апIру дишагьлийириина нянат алапIну».

«Нянат алапIну» кIуруган, «Аллагьди дурар чан рягьимлувалихьан ярхла гъапIну», кIуру мяна гъюра. Нянат шулу фуну касдиз вушра, эгер дугъу, дишагьлийириз ухшар хьуз кIури, утканди, гьадрариси гафар апIури гъахьиш, гьадрарси ликар алдагъури гъахьиш ва гь. ж. Хъа эгер жилир чан бабкан гъахьихъанмина гьацир вуди гъахьнуш ва, зегьмет зигурашра, фукIара гьюдюхюз шуладарш, дицириз думу ляхниъ гьярамвал адар.

Имам Абу Давуддихьан вуйи гьядисдиъ дупна:

«Саб ражари Пайгъамбарихьна дишагьлийириз ухшар вуйи сар жилир хъади гъафнийи, ва дугъан хиларна ликар хнайихъди рангламиш дапIнайи. Пайгъамбари гьерху: «Му фтиз ву?» Асгьябари гъапнийи: «Гьамдиинди му касдиз дишагьлийириз ухшар хьуз ккунди а», - ва Пайгъамбари , думу кас Мединайихьан ярхла апIинай, гъапнийи.

Алахьурайи палтариъси, гьарсаб апIру гаф-чIалнаъра, лицбан юрушнаъра, жара жюрбежюр гьяракатариъра дишагьлийириз ухшарвал дапIну ккундар. Эгер жили жвувак гьациб гъиллигъ чан бабкан гъахьирихъанмина кади вуш, дугъу думу дипуз чалишмиш духьну ккунду. Хъа эгер дугъу думу дипуз зегьмет гъизигундарш ва думу ляхнар дугъу аьшкьниинди апIураш, думу ляхин ужудар дару ляхнарикан гьисаб шула.

Аллагьди ухьуз тувнайибдиин ухьу рази духьну ккунду, ва дурар дигиш апIуз чалишмиш духьну ккундар. Му узу иллагьки дишагьлийириз кIурайиб вуйиз, фицики дурари чпин кушар, жарадарин кушар хъурхьну, ярхи апIури шулу. Му ляхин апIуз хай шулдар. Чпиз Аллагьди тувнайиб гьюдюхру ксариина нянат гъюру. Ибн Абу Джамрайи «ухшарвал» кIуру гафну вари ляхнарикан кIура гъапну. Амма жара далиларизра гъилигиган, му гафну алабхьру палатдин, апIру гьяракатарин ва инсандин хасиятнан гьякьнаан кIурайиб гъаври шула.

МУГЬЯММАД-АМИН МЯГЬЯММАДРАСУЛОВ

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягърур сагъ хьиди

Диндин медицина лап яркьуб ва девлетуб ву, душваъ улупнайи себебариинди жюрбежюр уьзрарихьан сагъ хьуз шула, Аллагьдин ﷺ амриинди.   Мугьяммад Аьбдурягьмановдихъди учу му темайин гьякьнаан сюгьбат гъубхунча, думу учв Мягьячгъала шагьриъ айи Абубакаровдин ччвурнахъ хъайи Медицинайин центриъ...


Ислам диндиъ сабпи экбер

Ислам диндин эвелиъ Меккайиъ мусурмнарин гъудган апIувал, Кьур’ан урхувал ва жара ибадатар жиниди апIуйи ва шариаьтдииндира гъудгнар жямяаьтдихъди апIувал улупнадайи, гьаци вуйиган гъудгниз ягъалди дих апIувалиъра мюгьтаж’вал гъабхьундар.    Хъа Пайгъамбари ﷺ Мединайиз...


Жилариз хай шлу гъизилин ва арсран гьякьнаан

Жилариз гъизил гьадабтIнайи хъюхъ протезламиш апIуз, тIубарин кIакIар алдарш, дурар протезламиш апIуз ва силбар протезламиш апIури ишлетмиш апIуз хай шулу.   Мураринра чпин шартIар а, мисалназ, гъизилин силбар утканвализ иврайидар вуш - ваъ, хъа мюгьтаж’вал ади вуш - хай шулу. Жандин саб гьендем...


Штуз айи жюрйир

Штуз 4 жюре а:   Сабпи жюре: Марцциб ва гъудгнин жикlуз, гъусул апlуз лайикь вуйиб. Дициб штуз мутlлакь кlуру, яна сабдизра ишлетмиш дарапlуб ва чан лишнарра дигиш дархьиб. Кьюбпи жюре: Марцциб, амма ишлетмиш апlуз даршлуб. Эгер дициб шид жандик, я палтарик кубкlиш, нежес гьисаб шуладар,...


Гирами Кьур’ан кlваълан гъапlну

Ассаламу аьлайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Гирами Калам инсаниятдиз Аллагьу Тааьлайи туву варитlан аьхю савкьат ву. Му гирами Калам гьарсар мусурман касдин терефнаан аьхю гьюрмат айиб, варитlан заанди дебккнайиб ву.   Хъа гирами Калам кlваълан гъапlу касра Аллагьу Тааьлайин улихь заанди...