Жилар жиларси, хъа дишагьлийир дишагьлийирси духьну ккунду

Жилар жиларси, хъа дишагьлийир дишагьлийирси духьну ккунду

Магьа хьад улубкьна, му йисандин вахт гъафиган ухьуз алахьурайи саспи ляхнарикан гьичра дарпиди гъузуз шулдар. Гъийин йигъан ухьуз гизаф жигьил баяр рякъюрахьуз алабснайи шалвар, жюрбежюр рангарин ккурттар алахьнайидар, ярхи кушар гъитну, гардандикк зунжур ккайидар ва гь.ж.

Саспи вахтари думу бай вуш, риш вуш, аьгъю апIузкьан шулдар… Гьацира ухьуз шубар рякъюрахьуз, аларснайи шалврар алди, ягъал сесниинди аьлхъюри, адабсузвалиинди гафарра апIури…

Гъачай, жилари ва дишагьлийири гьамцдар ляхнар апIувалин гьякьнаан Шариаьтди фу кIураш, лигухьа. Имам аль-Бухарийи ва жарадари ибн Аьббасдихьан дуфнайи гьядисдиъ дупна:

«Пайгъамбари дишагьлийириз ухшарвал апIру жилариина ва жилариз ухшарвал апIру дишагьлийириина нянат алапIну».

«Нянат алапIну» кIуруган, «Аллагьди дурар чан рягьимлувалихьан ярхла гъапIну», кIуру мяна гъюра. Нянат шулу фуну касдиз вушра, эгер дугъу, дишагьлийириз ухшар хьуз кIури, утканди, гьадрариси гафар апIури гъахьиш, гьадрарси ликар алдагъури гъахьиш ва гь. ж. Хъа эгер жилир чан бабкан гъахьихъанмина гьацир вуди гъахьнуш ва, зегьмет зигурашра, фукIара гьюдюхюз шуладарш, дицириз думу ляхниъ гьярамвал адар.

Имам Абу Давуддихьан вуйи гьядисдиъ дупна:

«Саб ражари Пайгъамбарихьна дишагьлийириз ухшар вуйи сар жилир хъади гъафнийи, ва дугъан хиларна ликар хнайихъди рангламиш дапIнайи. Пайгъамбари гьерху: «Му фтиз ву?» Асгьябари гъапнийи: «Гьамдиинди му касдиз дишагьлийириз ухшар хьуз ккунди а», - ва Пайгъамбари , думу кас Мединайихьан ярхла апIинай, гъапнийи.

Алахьурайи палтариъси, гьарсаб апIру гаф-чIалнаъра, лицбан юрушнаъра, жара жюрбежюр гьяракатариъра дишагьлийириз ухшарвал дапIну ккундар. Эгер жили жвувак гьациб гъиллигъ чан бабкан гъахьирихъанмина кади вуш, дугъу думу дипуз чалишмиш духьну ккунду. Хъа эгер дугъу думу дипуз зегьмет гъизигундарш ва думу ляхнар дугъу аьшкьниинди апIураш, думу ляхин ужудар дару ляхнарикан гьисаб шула.

Аллагьди ухьуз тувнайибдиин ухьу рази духьну ккунду, ва дурар дигиш апIуз чалишмиш духьну ккундар. Му узу иллагьки дишагьлийириз кIурайиб вуйиз, фицики дурари чпин кушар, жарадарин кушар хъурхьну, ярхи апIури шулу. Му ляхин апIуз хай шулдар. Чпиз Аллагьди тувнайиб гьюдюхру ксариина нянат гъюру. Ибн Абу Джамрайи «ухшарвал» кIуру гафну вари ляхнарикан кIура гъапну. Амма жара далиларизра гъилигиган, му гафну алабхьру палатдин, апIру гьяракатарин ва инсандин хасиятнан гьякьнаан кIурайиб гъаври шула.

МУГЬЯММАД-АМИН МЯГЬЯММАДРАСУЛОВ

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Суал-жаваб

- Йиз суалназ яркьуди жаваб тувуб ккун апlураза. Фуну гъулаз, шагьриз саламдиз гъушишра, гъи варийишвариъ инсан кечмиш хьпахъди аьлакьалу суалар читинди дугъужвна. Иллагьки гьаму саб суалназ, шариаьтдиъ улупнайиси, кьатl`иди жаваб тувайчва: инсан кечмиш духьну 52 кlуру йигъ къайд апlуз хай шулин...


Штуз айи жюрйир

Штуз 4 жюре а:   Сабпи жюре: Марцциб ва гъудгнин жикlуз, гъусул апlуз лайикь вуйиб. Дициб штуз мутlлакь кlуру, яна сабдизра ишлетмиш дарапlуб ва чан лишнарра дигиш дархьиб. Кьюбпи жюре: Марцциб, амма ишлетмиш апlуз даршлуб. Эгер дициб шид жандик, я палтарик кубкlиш, нежес гьисаб шуладар,...


Йишвну инсан фаркьат апIуз хай шулин?

Инсан фукьан вахтна му жилиин яшамиш гъахьишра, ухди-кьанди кечмиш шлур ву. Инсан кечмиш гъахьиган, чIивиди имбурин вазифа думу кас шариаьтдиъ улупнайиганси фаракьат апIуб ву.   Майтихьна вуйи 4 фарз а: жибкIувал, кафнигъян гъидиржувал, жаназа гъудган алапIувал ва накьвдик кивувал. Инсан...


Мусурнам даруриз Исламдикан хабар тувбан гьякьнаан

Йисар тамам духьнайи кяфир кас мусурмандихьна, чаз Ислам фици кьабул апIуруш улуп кIури илтIикIну, мусурман хьуз ният айиз кIури, гъапиш, эгер багарихь аьлим вая имам хьаш, ари гьялакди гьадгъахьна хъади душну ккунду, гьаз гъапиш, Ислам кьабул апIбан кьяляхъ аьлимди дугъаз улупну ккуни месэлйир...


Муфтийи тебрик апlура!

Ассаламу аьлайкум ва рагьматуллагьи ва баракатугь. Гьюрматлу чвйир ва чйир! Учву вари улубкьурайи гирами Гъурбан машкврахъди кlваантlан тебрик апlураза.   Му гирами йигъан ухьуз Ибрагьим пайгъамбарин Аллагьу Тааьлайихьна ади гъабхьи мютlюгъваликан мялум гъабхьну. Аллагьу Тааьлайин разивал...