Пайгъамбари ﷺ улупу рякъ

Пайгъамбари ﷺ улупу рякъ

Бургьанкент гъулан имам Рамазан Шихбабаевдихъди вуйи интервью

 

Ихь жигьил имамарикан ва дурари гъабхурайи диндин ляхнарикан мялумат тувуб давам апlурахьа. Улихь нумрариъ ухьу гъапиганси, жигьилари чпин уьмрин рякъ диндихъди аьлакьалу апlувал заан ляхнарикан ву, ва гьарсар кас дурариз кюмекчи духьну ккунду.

 

Гъийин макьалайиъ гьамусяаьт Бургьанкент гъулан имамвалин вазифйир гъахурайи Рамазан Шихрасулович Шихбабаевдихъди таниш шулхьа.

Табасаран райондин имбу гъуларси, Бургьанкент гъулра утканди ккабалгнайиб ву.

1931-1935-пи йисари Бургьанкент Табасаран райондин центр вуди гъабхьну.

Йигъар-йисар гъягъюри, гъулариъ жигьилариз ляхнар адрувалиан саспидар жара йишвариз кюч гъахьну. Хъа имбудари чпин гъул-жямяаьтдин ляхнар чпиан удукьруси кlулиз адагъура.

Му гъулаъ гьамусяаьт диндин ляхнариз лигурайи жигьил имам Сиртич гъул’ан ву. Думу касди Аллагь бадали, Пайгъамбарин ва дугъан асгьабарин рякъ давам апlури, магьа швнуд-сад йисандин арайиъ Бургьанкент гъулаъ имамвал апlура.

 

- Рамазан, сабпи нубатнаан, ихь газат урхурайидар увухъди таниш апlидихьа.

- Узу 2001-пи йисан Сиртич гъулаъ бабкан гъахьунзу. Душваъ мектеб ккудубкlну, 2017-пи йисан Дагъ Огни шагьриъ айи медрессейик урхуз кучlвунза. Медрессейин кьяляхъ жвуван багъри райондиъ имамариъ мюгьтаж’вал айивалиан магьа Бургьанкент гъулаз имамди гьаунзу.

 

- Аллагь рази ишри. Йипа, му яв багъри гъул дар. Дурари уву чпин гъулаз имамди фици кьабул гъапlунву?

- Дупну ккундуки, гъуландари лап ужуди кьабул гъапlунзу. Магьа 2023-пи йисхъанмина имамди лихури, му гъуландарин мелзналан анжагъ ужувлан гафтlан гъеебхьундарзуз. Ужуб гъул ву, жямяаьтра ужуб ву. Му гъулра жвуван багъри гъулси дубхьназуз. Ихь халкь чиб-чпихьна гьюрмат айиб ву, гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз.

 

- Мистан гьял фу къайдайиъ а?

- Гъулаъ айи мистан гьял гъябкъиган, думу ремонт дапlну ккуниб аьгъю шулу. Ва жямяаьтдин саб гаф дубхьну ва гьаму гъул’ан вуйи бизнесменди чаина дибисну, цlийи мист дивбанди гъахьну. Магьа гьадму ният кlулиз адабгъури, мист тикмиш апlура, сарун айтlан ляхнартlан имдар. Аллагь рази ишри думу касдиканра, дугъриданна, думу касди гизаф ужара айи ляхин гъапlну. Ккун апlураза Аллагьу Тааьлайикан дугъаз ва дугъан хизанариз женнет кьисмат апlуб, гъит му савабнакан чпин гьаму дюн`яйилан гъушу варидариз рубкьри - Аллагьу Тааьла ва Пайгъамбар ﷺ рази шлу ляхнар ву.

 

- Ав, думу гизаф баркаллу ляхнарикан ву. Гъулаъ жигьиларихъди фициб ляхин гъабхурава?

- Жигьилариз гирами Каламдин дарсар тувраза. Жвуми йигъан гъафиганра, насигьят туври, дурарин суалариз жавабар туври шулза. Аллагьу Тааьлайи сагъвал тувиш, цlийи мистаъ хъанара яркьуди му диндин ляхнар гъахуз ният а.

 

- Увуз яв багъри Сиртич гъул’анмина гъюри читинвалар алахьурашул?

- Читинвалар пузкьан дар, гьятта гьаци вушра ихь асгьябарин уьмриз гъилигиган, ухьуз алахьурайи читинвалар дурарин рягьятвалариз барабар ву. Пайгъамбари ﷺ чан асгьябар жюрбежюр йишвариз дяват апlуз, Исламдикан хабар тувуз, думу рабгъуз гьаъри гъахьну. Асгьябарира кlуруш, Пайгъамбарин ﷺ гьарсаб гъуллугъ заан къайдайиинди кlулиз адабгъури гъахьну. Думутlанна гъайри магьа ихь Кьибла Дагъустандизра сабпи ражари вуди Ислам дин хьади гъафундаринхъа?! Гьадрари ухьуз думу рякъ улупна. Наан читинвал аш, наан имам адарди вуш, ари гьадушваъ ухьу кюмек тувну ккун.

 

- Яв терефнаан йип ихь газат урхурайидариз насигьятнан гафра.

- Гьюрматлу ватанагьлийир! Аллагьу Тааьлайиз Чаз гьямд апlру инсанар ккунидар ву. Дугъу ухьуз фукьан вушра ниъматар тувна, гьяйифки, саспи дюшюшариъ ухьуз му ниъматарихъан чухсагъул пуз кlваин шуладар. Сар касди ухьуз ужувлан ляхин гъапlган, думу кlваинди уьмур гъябгъюрихь, хъа ихь Агъайиз гьямд апlуз гизафдариз кlваълан гъябгъюру. Гьаддиз му ляхниз фикир тувуб ккун апlураза. Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу гьякьлу мусурмнарикан, Чаз гьямд апlрударикан вуди дерккри.

 

Чухсагъул увузра, Рамазан! Гъит Аллагьу Тааьлайи увуз ва яв хизанариз, абйир-бабариз жандин сагъвал, кlван шадвал ва уьмриъ хъуркьувалар туври. Уву жигьил имам вува, уьмриъ хъанара гизаф ляхнар алахьидивуз, гъит фициб ляхин алабхъишра, Аллагьу Тааьлайин разивалиинди тамам апlру агьларикан ишриву.

 

 

Сюгьбат гъубхур Ильяс Расулов ву

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...