Пайгъамбари ﷺ улупу рякъ

Пайгъамбари ﷺ улупу рякъ

Бургьанкент гъулан имам Рамазан Шихбабаевдихъди вуйи интервью

 

Ихь жигьил имамарикан ва дурари гъабхурайи диндин ляхнарикан мялумат тувуб давам апlурахьа. Улихь нумрариъ ухьу гъапиганси, жигьилари чпин уьмрин рякъ диндихъди аьлакьалу апlувал заан ляхнарикан ву, ва гьарсар кас дурариз кюмекчи духьну ккунду.

 

Гъийин макьалайиъ гьамусяаьт Бургьанкент гъулан имамвалин вазифйир гъахурайи Рамазан Шихрасулович Шихбабаевдихъди таниш шулхьа.

Табасаран райондин имбу гъуларси, Бургьанкент гъулра утканди ккабалгнайиб ву.

1931-1935-пи йисари Бургьанкент Табасаран райондин центр вуди гъабхьну.

Йигъар-йисар гъягъюри, гъулариъ жигьилариз ляхнар адрувалиан саспидар жара йишвариз кюч гъахьну. Хъа имбудари чпин гъул-жямяаьтдин ляхнар чпиан удукьруси кlулиз адагъура.

Му гъулаъ гьамусяаьт диндин ляхнариз лигурайи жигьил имам Сиртич гъул’ан ву. Думу касди Аллагь бадали, Пайгъамбарин ва дугъан асгьабарин рякъ давам апlури, магьа швнуд-сад йисандин арайиъ Бургьанкент гъулаъ имамвал апlура.

 

- Рамазан, сабпи нубатнаан, ихь газат урхурайидар увухъди таниш апlидихьа.

- Узу 2001-пи йисан Сиртич гъулаъ бабкан гъахьунзу. Душваъ мектеб ккудубкlну, 2017-пи йисан Дагъ Огни шагьриъ айи медрессейик урхуз кучlвунза. Медрессейин кьяляхъ жвуван багъри райондиъ имамариъ мюгьтаж’вал айивалиан магьа Бургьанкент гъулаз имамди гьаунзу.

 

- Аллагь рази ишри. Йипа, му яв багъри гъул дар. Дурари уву чпин гъулаз имамди фици кьабул гъапlунву?

- Дупну ккундуки, гъуландари лап ужуди кьабул гъапlунзу. Магьа 2023-пи йисхъанмина имамди лихури, му гъуландарин мелзналан анжагъ ужувлан гафтlан гъеебхьундарзуз. Ужуб гъул ву, жямяаьтра ужуб ву. Му гъулра жвуван багъри гъулси дубхьназуз. Ихь халкь чиб-чпихьна гьюрмат айиб ву, гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз.

 

- Мистан гьял фу къайдайиъ а?

- Гъулаъ айи мистан гьял гъябкъиган, думу ремонт дапlну ккуниб аьгъю шулу. Ва жямяаьтдин саб гаф дубхьну ва гьаму гъул’ан вуйи бизнесменди чаина дибисну, цlийи мист дивбанди гъахьну. Магьа гьадму ният кlулиз адабгъури, мист тикмиш апlура, сарун айтlан ляхнартlан имдар. Аллагь рази ишри думу касдиканра, дугъриданна, думу касди гизаф ужара айи ляхин гъапlну. Ккун апlураза Аллагьу Тааьлайикан дугъаз ва дугъан хизанариз женнет кьисмат апlуб, гъит му савабнакан чпин гьаму дюн`яйилан гъушу варидариз рубкьри - Аллагьу Тааьла ва Пайгъамбар ﷺ рази шлу ляхнар ву.

 

- Ав, думу гизаф баркаллу ляхнарикан ву. Гъулаъ жигьиларихъди фициб ляхин гъабхурава?

- Жигьилариз гирами Каламдин дарсар тувраза. Жвуми йигъан гъафиганра, насигьят туври, дурарин суалариз жавабар туври шулза. Аллагьу Тааьлайи сагъвал тувиш, цlийи мистаъ хъанара яркьуди му диндин ляхнар гъахуз ният а.

 

- Увуз яв багъри Сиртич гъул’анмина гъюри читинвалар алахьурашул?

- Читинвалар пузкьан дар, гьятта гьаци вушра ихь асгьябарин уьмриз гъилигиган, ухьуз алахьурайи читинвалар дурарин рягьятвалариз барабар ву. Пайгъамбари ﷺ чан асгьябар жюрбежюр йишвариз дяват апlуз, Исламдикан хабар тувуз, думу рабгъуз гьаъри гъахьну. Асгьябарира кlуруш, Пайгъамбарин ﷺ гьарсаб гъуллугъ заан къайдайиинди кlулиз адабгъури гъахьну. Думутlанна гъайри магьа ихь Кьибла Дагъустандизра сабпи ражари вуди Ислам дин хьади гъафундаринхъа?! Гьадрари ухьуз думу рякъ улупна. Наан читинвал аш, наан имам адарди вуш, ари гьадушваъ ухьу кюмек тувну ккун.

 

- Яв терефнаан йип ихь газат урхурайидариз насигьятнан гафра.

- Гьюрматлу ватанагьлийир! Аллагьу Тааьлайиз Чаз гьямд апlру инсанар ккунидар ву. Дугъу ухьуз фукьан вушра ниъматар тувна, гьяйифки, саспи дюшюшариъ ухьуз му ниъматарихъан чухсагъул пуз кlваин шуладар. Сар касди ухьуз ужувлан ляхин гъапlган, думу кlваинди уьмур гъябгъюрихь, хъа ихь Агъайиз гьямд апlуз гизафдариз кlваълан гъябгъюру. Гьаддиз му ляхниз фикир тувуб ккун апlураза. Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу гьякьлу мусурмнарикан, Чаз гьямд апlрударикан вуди дерккри.

 

Чухсагъул увузра, Рамазан! Гъит Аллагьу Тааьлайи увуз ва яв хизанариз, абйир-бабариз жандин сагъвал, кlван шадвал ва уьмриъ хъуркьувалар туври. Уву жигьил имам вува, уьмриъ хъанара гизаф ляхнар алахьидивуз, гъит фициб ляхин алабхъишра, Аллагьу Тааьлайин разивалиинди тамам апlру агьларикан ишриву.

 

 

Сюгьбат гъубхур Ильяс Расулов ву

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Суал-жаваб

- Йиз суалназ яркьуди жаваб тувуб ккун апlураза. Фуну гъулаз, шагьриз саламдиз гъушишра, гъи варийишвариъ инсан кечмиш хьпахъди аьлакьалу суалар читинди дугъужвна. Иллагьки гьаму саб суалназ, шариаьтдиъ улупнайиси, кьатl`иди жаваб тувайчва: инсан кечмиш духьну 52 кlуру йигъ къайд апlуз хай шулин...


Жигьилариз ягъурлу рякъ ибшри

Ассаламу аьлайкум, гьюрматлу жигьилар! Магьа мектеб ккудубкlну, гьарури чан уьмрин жилгъа ктабгъру вах улубкьна. Шли урчlвубпи класс ккудубкlну, хъа шли - тамамди йицlисабпи класс. Ва гьамус сарун мектебдин кьяляхъ ярхи уьмрин яркьу рякъюъ учlвру вахт ву. Гьарури чаз чан кlваз хуш вуйи рякъ...


Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягърур сагъ хьиди

Диндин медицина лап яркьуб ва девлетуб ву, душваъ улупнайи себебариинди жюрбежюр уьзрарихьан сагъ хьуз шула, Аллагьдин ﷺ амриинди.   Мугьяммад Аьбдурягьмановдихъди учу му темайин гьякьнаан сюгьбат гъубхунча, думу учв Мягьячгъала шагьриъ айи Абубакаровдин ччвурнахъ хъайи Медицинайин центриъ...


Аьхиратдиз гъягъюри…

ЙикIувал фу ву ва йикIувалин кьяляхъ рюгьнакан фу шулу?   Инсанди учв бабкан гъахьи йигъланмина Аьхиратдикан аннамиш`вал ади шулу. Му ляхникан аьянвал шулу, эгер ухьу ихь бедендин айитI айи сирариз фикир тувуз хъюгъиш. Инсандиз вари гьаму дюн’я тувнийишра, дугъу хъанара Аьхиратдикан...


Жилариз хай шлу гъизилин ва арсран гьякьнаан

Жилариз гъизил гьадабтIнайи хъюхъ протезламиш апIуз, тIубарин кIакIар алдарш, дурар протезламиш апIуз ва силбар протезламиш апIури ишлетмиш апIуз хай шулу.   Мураринра чпин шартIар а, мисалназ, гъизилин силбар утканвализ иврайидар вуш - ваъ, хъа мюгьтаж’вал ади вуш - хай шулу. Жандин саб гьендем...