Акыллы кеше
Акыллы кеше
Бервакыт арыслан, бүре һәм төлке ауга чыкканнар һәм кыргый ишәк, гәзәл һәм куян тотканнар.
Арыслан бүрегә: “Боларны безнең арада бүл”, - дигән. Бүре: “Кыргый ишәк – арысланга, гәзәл – миңа, куян төлкегә”, - дигән. Бу сүзләрне ишеткәч, арыслан бүрене ботарлап аткан һәм төлкегә мөрәҗәгать итеп: “Боларны безнең арада бүл”, - дигән.
Төлке: “Ишәк арысланның төшке ашы булыр, гәзәл – кичке ашы, ә куян – кабымлыгы”, - дигән. Арыслан төлкедән: “Син кемнән өйрәндең болай итеп бүләргә?” – дип сораган. Төлке: “Бүре белән булган хәл мине моңа өйрәтте”, - дип җавап биргән.
Шуңа күрә дә: “Акыллы кеше башкаларның хатасына карап гыйбрәт ала”, - дигән әйтем бар.
Нәсихәт: Бу очракта бүрене безгә кадәр яшәгән халыклар дип аңларга кирәк. Коръән Кәримдә бик күп аятьләрдә Аллаһ Тәгалә безгә аларны мисал итеп китерә: “Әллә алар җир йөзендә сәяхәт кылып йөрмәделәрме һәм аларга кадәр яшәүчеләрнең ахыры ничек булганын күрмәделәрме?” (17:109)
Сәҗдә сүрәсенең 26 аятендә әйтелгән: “Әллә аларга мәгълүм булмадымы алардан элек күпме кавемне һәлак иттек, үзләре шул һәлак булган кавемнәрнең урыннарыннан үтеп йөриләр, акыллы кешеләр өчен бу эштә, әлбәттә, гыйбрәт бар, әллә алар хак сүзне ишетмиләрме?” (32:26)
Шулай ук Йосыф сүрәсенең 111 аятендә әйтелгән: “Алар турында сөйләнгән кыйссаларда, әлбәттә, акыл ияләренә гыйбрәтләр бар” (12:111)
Аллаһ Тәгалә Коръән Кәримдә безгә әүвәлге халыкларның хаталары турында һәм аларга килгән бәлаләр турында хәбәр итә. Шулай итеп Раббыбыз әйтерсең лә безгә әйтергә тели: “Әй Мөхәммәднең өммәте, бу - әүвәлге халыкларның җинаятьләре һәм аларның шул җинаятьләре өчен җәзалары. Әгәр сез дә шул җинаятьләрне кылсагыз, ул бәлаләр сезгә дә килер”, - дип. Шулай ук Аллаһ Тәгалә пәйгамбәрләр һәм тәкъвалы бәндәләр кылган изге, хәерле гамәлләр турында да хәбәр итә. Шулай итеп Раббыбыз безгә: “Әгәр сез дә шундый изге гамәлләр кылсагыз, ул вакытта Мин сезне дә бүләкләрмен, хәтта күбрәк итеп тә”, - дип әйтә.
Бүре тарыган бәладән гыйбрәт алган төлке кебек, без дә әүвәлге халыклар белән булган хәлләрдән гыйбрәт алырга тиеш булабыз.
