Дельфиннар турында кызыклы мәгълүмат

Дельфиннар турында кызыклы мәгълүмат

Дельфиннарның акыллы җан ияләре булуы турында бик күп материал язылган, әмма шуңа да карамастан, алар галимнәрне һаман да гаҗәпләндерә. Күптән түгел генә билгеле булганча, дельфиннар, кешеләр кебек үк, «эш коралы» кулланалар. Австралиянең Яңа Көньяк Уэльс Университеты галимнәре континент ярларында даими яшәүче зур дельфиннар көтүен күзәткәннәр. Диңгез төбендәге ләмдә азык эзләгәндә дельфиннар «иминлек техникасы кагыйдәләрен» үтиләр: алар борын очларына диңгез губкасын кияләр, ул аларны яралардан, ә иң мөһиме агулы бородавчаткадан (таш-балыктан) саклый.

 

Тикшерүчеләр дельфиннарның бу шөгылен имитацияләп карыйлар һәм үзләре диңгез төбендә губка кигерткән кыска таяк ярдәмендә балык эзлиләр. 10 минут үткән саен алар ком катламыннан чыгып, качарга тырышкан балыкларны күрәләр. Балык шунда ук яңадан комга күмелергә ашыкмый, димәк бу дельфинга «саклану чарасын» ташларга һәм табышны тотарга мөмкинлек бирә.

Шулай да, барлык дельфиннар да ауда «саклану чаралары» кулланмый. Губкаларны башлыча ана дельфиннар куллана. Галимнәр моны уңышлы бала табу һәм аларны карау өчен яхшы тукланырга кирәклеге белән аңлаталар. Чөнки, әлеге диңгез төбендә яшәүче балыклар бик туклыклы һәм файдалы элементларга бай.

Моннан тыш, ана дельфиннар губка куллану серен балаларына да җиткерә ала, бу хайваннар арасындагы «мәдәни традиция»нең сирәк очрагы булып тора. Күзәтүләр барышында тикшерүчеләр өч буын дельфиннар аша «белем тапшыру»ны күзәтә алганнар.

Ихтиологлар өчен икенче сюрприз булып дельфиннар ясаган «рәсемнәр» тора. Дөрес, дельфиннар үзләренең «рәсемнәрен» каләм һәм кәгазь ярдәмендә түгел, ә башкача ясыйлар. Тирәнрәк чумып, «диңгез интеллектуаллары» һава куыклары (пузыреклар) җибәрәләр һәм башларын җәһәт генә селкеп, катлаулы композицияләр ясыйлар.

«Рәссамнар» иҗат белән чиратлап шөгыльләнәләр: берсе «рәсем ясаганда», калганнары читтән карап тора.

 

tat.nur.tatar сайтыннан алынды

2026-04-01 (Шәүвәл 1446 ел.) №4.


Балага дини тәрбия бирү – киләчәкнең уңышлы җимеше

Коръән аятьләрендә һәм Пәйгамбәребезнең галәйһиссәлам хәдисләрендә тәрбиячеләрнең вазифалары күрсәтелгән һәм тиешлесен үтәмәүләре өчен кисәтүләр ясалган. Балаларны тәрбияләү ул – олы әманәт. Һәм аның җаваплылыгы бик зур.   Аллаһы Тәгалә “Та-һа” сүрәсенең 132 нче аятендә болай ди: “Ий Мөхәммәд!...


Әтнә районында “Хатын кыз – илаһи зат” дип исемләнгән әхлакый чара үтте

Әтнә районы Күлле-Киме авыл китапханәсенә йөрүче 2-7 сыйныф кызлары өчен “Хатын кыз – илаһи зат” дип исемләнгән әхлакый чара үтте. Ветеран укытучы, китапханәче, Нүрия апа Самигуллина кызларга бик аңлаешлы, үтемле итеп илаһи зат булу кагыйдәләрен аңлатты, матур әдәбияттан,...


СОРАУ-ҖАВАП

АКТУАЛЬ СОРАУЛАРГА ХӘНӘФИ МӘЗҺӘБЕ БУЕНЧА ҖАВАПЛАР     Ахшам намазының ике рәкәгать сөннәте әүүәбин намазының бер өлеше саналамы? Пәйгамбәребез галәйһиссәлам хәдис-ләрендә ахшам намазыннан соң укыла торган алты рәкәгать намаз искә алына. Бу намазның саваплары турында төрле чыганакларда...


Кешеләрнең байлар һәм фәкыйрьләр булып яратылуында хикмәт нәрсәдә?

Аллаһы Раббыбыз – һәрнәрсәне белүче, чиксез мәрхәмәтле һәм кодрәтле зат. Ул безне тышкы сурәт, физик мөмкинлекләр, матди дәрәҗә буенча төрлечә яраткан. Аллаһы Тәгалә һәрнәрсәне болай гына, буш максат белән генә дөньяга китермәгән. Безнең төрле булуыбызда зур хикмәт бар.   Аллаһы Раббыбыз –...


Татарстан Рәисе Мәскәүдә “Рамазан чатыры”нда булды

Рамазан аеның 22нче көнендә (12нче мартта), ТР мөселманнары Диния Нәзарәте рәисе, Татарстан Мөфтие, Курра хафиз, шәригать фәннәре докторы Камил хәзрәт Сәмигуллин Мәскәүгә сәфәр кылды: биредә ул “Рамазан чатыры” дини-мәдәни проекты кысаларында хәйрия ифтарында катнашты. Ифтарның шәрәфле...