Әбү Талибның улы Гали

Әбү Талибның улы Гали

Гали Исламга керүчеләрдән пәйгамбәребез Мөхәммәд салләЛлаһу галәйһи үәссәлләмнең ир туганнары арасыннан беренче һәм сан ягыннан икенче кеше була. Исламга керүчеләрдән беренчесе — пәйгамбәребез салляЛлаһу галәйһи үәссәлләмнең хатыны Хәдичә була.

Үзенең туганнарын Исламга чакырганнар арасыннан бары тик унөч яшьлек Гали гына аңа ышана. Ул гомере буе пәйгамбәребез салляЛлаһу галәйһи үәссәлләмнең иң тугрылыклы сәхәбәләреннән була. Мөхәммәд салляЛлаһу галәйһи үәссәлләм аны үз карамагына үзенең агасы Абу Талибның вафатыннан соң ала. Пәйгамбәребез салляЛлаһу галәйһи үәссәлләм үзенең ике туган энесен бик тә ярата. Пәйгамбәребез салляЛлаһу галәйһи үәссәлләм Әбу Бәкер белән берлектә һиҗрәт кылырга киткәч, Гали, аны үтерергә теләгән курайшитлар пәйгамбәребез салляЛлаһу галәйһи үәссәлләмнең инде Мәккәдән киткәнен сизмәсен өчен, аның өендә кала һәм аның киемнәрен киеп, аның урынына ята. Бәдр сугышында җиңгәннән соң тиздән, пәйгамбәребез салляЛлаһу галәйһи үәссәлләм Галигә үзенең кече кызы Фатиманы хатынлыкка бирә. Аларның өч уллары — Хәсән , Хусәйн һәм Мухсин туа. Мухсин сабый чагында ук үлә. Гали үзенең батырлыгы һәм Ислам кануннарын тирәнтен булүе белән таныла. 656 нчы елда ул Исламның дүртенче хәлифе була. Гали мөселманнарның җитәкчесе, әмире мәрхәмәтсез булырга тиеш түгел дип исәпли. Ул башка мөселманнар белән тигез дәрәҗәдә булып, аларның проблемаларын уртаклашып, алар белән киңәшләшеп идарә итәргә тиеш дип уйлый. Мөнафикълар һәм Аллаһ Тәгаләдән курыкмаган башка кешеләр мөселманнар арасында фетнә тараталар. Шушы фетнә вакытында, 661 нче елда Гали үтерелә. Аның кабере Иракнның Ән-Наджаф шәһәрендә. Галиның кайбер вәгазьләре, әйткән сүзләре һәм хатлары җыелып, “Наудж ал-Балага” (“Сүзгә осталыкка юл”) дип аталган китапка кергән.

ДАРЬЯ АБДУЛЛАЕВА