Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан ххирассар. Инсаннал напсилун тIурча къаччиссар ссаячIав ва щиячIав хъар хъанан. Мунияту, напсилун ччан бивкIмур бацIан къабуварчан, му хьунаавкьнайн хъап бишлащисса жиндрал хьусса ккаччиха лащайссар.

 

Мукунсса хасиятирттая мурахас хьунсса куц

 

ДакIний битияра, жува кунмасса инсантуран аьркинссар мудан цалий бацIан кIулну бикIан: жуярва ххуйну цайми чIалай, жува ляхъан бувсса Заннал аякьалух мюхтажну, Аллагьнайн ﷻ лабизлай, гьарицагу ишираву мунайн щукрулий ва Хъунасса Заннал жуйва бивхьусса буржру биттур буллан чялиш буклай. Жува буржлувссару, шариаьтрайн бувну диндалул кьанунну дуручлан ва МухIаммад Идавсил ﷺ сунналийн бувну къуццу буллан. Хъинбала-хъиншивуртту дуллалинигу дакIнихтунусса ва тIайласса ният дурну, жула напси марцI буккан буллан ва рувхIанийсса макьу дакьин дуллан. ХIарачат буллан аьркинссару жула тIул-тIабиаьт ххуй дуллан, жула диял дакъашивуртту хIисавравун ласлан, цIаних хъанай инсантурал итталун къабагьлан. Ванийн бувну МухIаммад Идавсил увкуну бур: «Инсаннан буллалисса оьбалалун ккаллиссар диндалул ва дунияллийсса оьрмулул иширттайн бувну халкьуннал зума-ккарччулун агьаву. Мукунминная урувччуну уссар так, Аллагьнал рахIму-цIимилийн лавсъсса инсан».

Имам Ибн Машишлул увкуну бур: «Дуручча вила дакI авадан хьун ччисса хияллая, винма лайкь бакъасса хъамитайпалухух лагаврия, дакI хъуншиврия ва цаймигу мурдалсса гьавасирттая. Щукрулий икIу Хъунасса Заннал буллусса кьисматрайн».

Къуллугърахсса къанихшиву ва цайминнаяр лавайну ччишиву диндалухсса ччаврил ва Хъунасса Заннал махъ бюхттул баврил цIанийри тIий, ина вила напсилул хIиллардал тачIав хъяврин къауваннав. Диндалул иш – му Хъунасса Заннал ишри. Дин ядаврил жаваблувшивугу Хъунасса Заннал цайнна ларсъссар.

Аллагьнал ﷻ увкуну бур (мяъна): «Миннан ччай бур цала зумату нанисса мукъурттийну Аллагьнал ﷻ чани лещан буван, яъни шариаьт ва мунил кьанунну духлаган дуван. Амма, Аллагьнал ﷻ мугьлат бакъа аьлттугу дурну, мюхчан дувантIиссар Цалва чанину хъанахъисса – шариаьт, диндакъултран цуксса ккавккун къаччинугу» («Ат-Тавба» суралул 32-мур аят). Мунийн бувнугу бувчIлай бур, тIайлабакъасса инсантурал цала зумувну шариаьт (Аллагьналﷻ кьанунну) духлаган дувансса ниятрай бушиву.

Диндакъулт цуксса къарщи букларчангу, Хъунасса Заннал чара бакъа ядувантIиссар ва дуруччинтIиссар аькьилсса шариаьтрал нур.

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Шанна бигьасса эбадат

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву увкуну бур:   «Циняв бусурманнал бунагьру багъишла битаннав тIий дуаь дурманан буссар гьарца бусурманчунахсса чири»   «Кьуръандалувасса ца хIарп дурккуманан хъинбала чичинтIиссар. Гьарца хъинбалалул чиригу ацIлийнуссар. «Алиф,...


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...