ЧIун ва иман

ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».

 

Аллагьу Тааьланал чIумуйн, заманалийн хъа бувну бур. ЧIун – инсаннал оьрмулул дуцинни. Аллагьнал ﷻ ляхъан дурсса гьарзадрайн чIумул асар бияйссар: дайдихьулия дайлитIулийн наниссар. Гьарца задрал: рухI дуссаннулгу, дакъассаннулгу цинна ккаккан дурсса дазу, мутта буссар. ХIасан аль-Басринал увкуссар: «Инсан сакин увну уссар гьантрая. Гьантта лавгукун, вил бутIа лагайссар». ХIадисраву увкуну бур: «КIива неъмат буссар чIявуминнал кьимат къабувайсса: оьннасса чIун ва чурххал цIуллушиву».

Гьарца лахIзалул инсан гъан уллалиссар ахирданучIан. Мунияту, ва дунияллийсса яла агьаммур хъус хъанай дур жула чIун. ЧIун наниссаксса жува гъан хъанахъиссару ва дунияллия лавгун ахиратравун буххавричIан. БивкIулия махъ ялун биянтIимунийн мяйжаннугу багьайсса куццуй дакI дарцIуну вихну бивкIсания, хьхьувай шанувагу къабиянссия. Жунма кIулли бивкIу ялун биянтIишиву, амма му лахIзалул буниялашиву вив къаласару. Оьрмугу, бивкIугу Аллагьу Тааьланал ляхъан бувссар. Мунил хIакъираву Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «…(Аллагь) бивкIу ва оьрму ляхъан бувмари, зул хIал ххал бувну, цуманал давуртту хъинсса шайрив ккаккан» (сура «аль-Мульк», аят 2). Ва аятраву Аллагьнал ﷻ кIицI лавгун бур хьхьичI бивкIу, хъирив оьрму. Ва иширалгу бивкIулул агьамшиврий чIурчIав дуллалиссар. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуну бур: «Валлагьи, ва дунияллул хъирив Алжан ва Дужжагь бакъа цамур ликказан бакъассар» («Джамиу-ссагъир»). Алжаннул ва Дужжагьрал дянивсса кIану язи бугьан щищачIав къахьунтIиссар. БивкIулул агьамшиву бувчIаву гьарца инсаннал личIи-личIисса дикIай, имандалул цIакьшиврул даражалийн бувну.

Ялув кIицI лавгсса суралуву Аллагьу Тааьланал чIумул агьамшиврий чIурчIав дуллай хъа бувну бур. Хъиривмур аятраву увкуну бур (мяъна): «ХIакьну, инсан зарал бивмари». Инсантал бур кIива журалий цала чIун харж дувайсса: цавай буссар кайп бан, дукан, хIачIан, тамаша буллан, оьрмулия бюхъаймур ласун хIарачат буллай, цанма Заннал итабавкьусса мутталул кьимат къакIулну. Мукунсса инсан хIайвартраха лавхьхьуссар. Вайми тIурча буссар оьрмулул кьимат кIулсса, дачIра чIун гьан къадиртун, махъва-махъсса гьантта ливчIсса кунма, бивкIу хар-хавар бакъа бучIан бюхъайшиву кIулну. «Аль-Аьср» суралуву гихунмай увкуну бур: «…ХIакьну, инсан зарал бивмари, так иман дирхьуну, хъинсса аьмаллу буллай, куннал ку хъинмунийн ва ссавурданийн тIайла буллай бивкIми личIаннин».

Аллагьнал кумаг баннав!

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...