ОьчIансса хаварду

ОьчIансса хаварду

Гъарал лачIуннинсса дусшиву

Тимур ва Оьмар цIакьсса дустал бия. ЧIаххурай ялапар хъанай бухьувкун, гьарца кьини школалийн архIал бачайва. Жагь Оьмар Тимурдул хъирив уххайва, жагьгу Тимур Оьмардул хъирив.

Ца кьини кIюрххил оьрчIру дарсирайн най бунува гужсса гъарал дайдирхьуна. Тимурдуй плащ дия, Оьмар тIурча, ца гьухъувух ия. ОьрчIру левчуна.

– Ликки му плащ, кIиннайннагу дутаннуча! – вев куна Оьмардул.

– Къахьунссар, на атил хьунтIиссара! – бакIрайх капюшонгу лахлай жаваб дуллуна Тимурдул.

Школалий учительница махIаттал хьуна:

– Аьжаивса иш. Тимурдул гьухъа кьавкьун бур, Оьмардулмур вез увкуну. Му цукунса ишри, зу кIиягу архIал най бакъассияв?

– Ванай плащ дия, нарив ца гьухъувух уссияв, - увкуна Оьмардул.

– Зуща хьунссияхха ца плащралу гъарая лабикIан, – увкуна учительницал Тимурдухгу бурувгун бакI кIутIу дуллай. – Зул дусшиву ца гъарал лачIуннинсса диркIун дур.

Тимур начлил ятIул ивчуна.

 

 

 

 

 

 

 

Душ хъунма хьусса куц

ЧIивисса Аьйшан анаварну хъунма хьун ччай бия. Амма цукун шайссарив кIулну бакъая. Ганил букъав къабивтуна: дадал уссавух заназин дуруна, мяммал дадал хялат ларххуна, чIаххущарнил кунмасса кьанча бувуна, кюрщантрал чарсса хьувух дуртуна, каний ссят дархIуна.

Амма ци дулларчагу хъунма хьун хъанай бакъая. Цинявннал га хъярчирахун бишайва.

Ца кьини Аьйшан пикри хьуна цIуши бувккун къатта башин. Мукун ххуйну бавхьунахха, дадалгума цIа дуруна:

– Ва жула Аьйша кIулвагу бакъа хъунма хьуну бунуккар. Бургияра, цукун марцI бувну бурив къатта!

Гьунттимур кьини Аьйшал тIахIни шюршуну, шкафраву лази-лакьи дуруна. Кухнилувун бувхсса мямма ва дада хъинну ххари хьуна.

– Машааллагь! Ттун жула душ вакссава хъунма хьушиву къакIулссия. ЦIушигу буккай, тIахIнигу шюшай! – увкуна буттал.

Гания тинмай Аьйша чIивиссар щилчIав къаучайва. Цинма цуппагу хъунману чIалан бивкIуна, кьанча къабарчагу, ссят ва чарсса къадахIирчагу, янна-ус цилами лахларчагу.

 

 

 

 

 

 

 

 

“Къаралчи”

Гъинтнил каникуллу дия. Ахттакьун чIумал кьатIув чIявусса оьрчIру тIуркIурду буллай, шардату игрушкарду дуккан дурну, хIала бувххун бялахълай бия.

Так ца оьрчI ия тинай щяивкIун, цалами игрушкардайн ка лаян цучIав къаитлай.

– Укьу, ва ттулли, – учайва гъан хьуманахь.

Ганайн къаччан бивкIссагу цучIав акъая, игрушкарду цаймигу диялсса дия.

ЧIарах нанисса чIаххучунан му иш хIисав хьуна.

– Циванни та оьрчI зущал тIуркIу къатIисса? – цIувххуна ганал.

– Танахь цахьва цIухха! – дуллуна жаваб.

ЦIувххукун, ганаща цичIав бувчIин буван къавхьуна.

ТIуркIу тIиминнава ца оьрчI личIи хьуну, тяхъану увкуна:

– Ттун кIулли циваннив му цувалу щяивкIсса!

– Гьу буси! - увкуна чIаххучунал.

– Та шиккун тIуркIу буллан увкIун акъарча, къарал бан увкIун ур!

 

Аминат Аьлиева

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Суал-жаваб

Щинавун оькьлакьисса инсан ккаккарча, га ххассал уваншиврул зума зия дуван бучIиссарив (щинавун ххяххарча майравух ягу кьацIливух щин духхан бюхъай)? Оьвкьуну нанисса инсан ххассал уваншиврул зума зия дуван ихтияр дуссар, ялунгума, чара бакъа ххассал уванмур буван аьркинссар. Амма мукун лирчIсса...


Нуххуву дурсса дуаь

Ибну Оьмардул бувсун бур цанма МухIаммад Идавсия ﷺ бавсса хIадис (бусала): – Ца чIумал зуяр ччяни ялапар хъанай бивкIсса шама инсан аьрххилийн бувккун бур. Най бивну бур ца нуххучIан. Хьхьу дутан пикри хьуну, гивун бувххун бур. Му чIумал гужсса гъарал ларчIун, ххяллуя хъунмасса кьун багьну,...


Бувккума багъишла итайссар

Кьуръан буккаву – эбадатирттава ца яла ххирамур ва чири гьарзамурди. Кьуръан мудан ккалай хъинссар – дяхтта ва хьхьувай, сапарданий ва ичIува, мизитраву ва даврий. Жулва салихIсса буттахъалгу мукун буккайсса бивкIссар. Миннал хIарачат бувайсса бивкIссар Аллагьнал Лу бюхъайкун чIявуну...


Аькьлукарнал насихIатру

Ттизаманнул Сириянал диндалул аьлимчу АхIмад Шарифлул бувсун бур укунсса бусала.   Ца инсаннал цIувххуну бур аькьлукарнахь: «Инсантураву яла махIатталмур цумур хасиятри?» Аькьлукарнал жаваб дуллуну дур: Инсантуран оьрчIшиву бизар хьуну, анаварну хъуни хьун ччан бикIай, амма...


Дахху-ласулиясса хIадисру

Исламраву дуссар оьрмулул гьарца иширан ккаккан дурсса низамру. Дуссар низам дахху-ласулулгу. МухIаммад Идавсил ﷺ жунма тамансса насихIатру бувну бур, хъус машан ласаврия ва даххаврия аькьилну бувсун, аьдилшиврий, тIайлашиврий, щялмахърая личIлулну бикIаврий хъунмур чIурчIав дурну.   Жу...