Аьй лихханмур

Аьй лихханмур

Аьй лихханмур

ОьрчIру утту бишингу бувну, дада лавгун бур гайннахь бувккусса лугу лавсун.

МахIатталсса хIукумат дусса дур та Иордания! – пикри буллай бивкIун бур Аьшура. – Шагьрурдугу бур, варантту бусса къундалул чуллугу. ЯтIул хьхьирилгу аьжаившиву.

– Ина хIакьину вила мазрал хъирив бавцIурав? – цакуну цIувххуну бур Мусал цала ссихь.

– Агьа, цичIав оьккисса къаучин хIарачат буллай, гьарманащал яхшихашрай буссияв, – дакIнин бутлан бивкIун бур Аьшура.

– ХIарачат буллалу, – кьянкьасса чIуний увкуну бур Мусал, цува хъунама ушиву ккаккан буван ччай, – нагу хIакьину оьккисса цичIав къаучав.

– Бутта увкIунни! – ххари хьуну бур нузал чIу бавсса Аьшура.

Муса тIанк куну лавай ивзун, буттал хьхьичIун увккун ур:

– Ас-саламу аьлайкум, буттай! Цукун ура, увхрав даврий? ХIакьину ина жухь цукунсса хIадис буссанна?

– Вааьлайкум ас-салам, ххирами! Утту бихьияра, цIана на зухь буссанна ца хIадис, – жаваб дуллуну дур буттал пишгу куну. – ВичIи дишара. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Инава чув ухьурчагу, Аллагьная ﷻ нигьа увсун икIу. Оьккисса тIул хьурча, ганил хъирив хъинсса тIул дува, ххуймунил оьккимур лиххан даншиврул. Халкьуннангу так хъинсса хасият ккаккан дува».

ОьрчIру царпара хIаллай пикрирдавун лавгун пахъ багьну бур.

– Аллагьная ﷻ нигьа бусаву – му жухьва бува увкумур буллай, мабара укумур къабуллай бикIавурив? – цIувххуну бур Аьшурал.

– ТIайлассар, му Аллагьнайн ﷻ мютIи шавур! – тасттикь бувну бур буттал.

– Оьккисса тIул дувайхту ххуйсса дуллан циван аьркинссар? Мунил мяъна цир? – цIувххуну бур оьрчIал.

– ЦIана бувчIин банна. Пикри бувара, ца оьрчIал духIин дакъасса тIул дунни: щялмахъ бувсунни, нитти-буттал увкумур къабунни…

– Му учIиакъу ухьунссия!.. – ливчуну бур Мусаща.

– Бюхъайссар га ххуйсса оьрчI икIангу, бувагу хатIа къабайсса инсан къаикIайссархха. Гьарцаманаща личин бюхъайссар Аллагьнал ﷻ ва халкьуннал хьхьичI нач хьунсса тIул. Бусияра, цири бан аьркинсса га оьрчIал?

– ТIулдакъашивуртту къадуллай ивкIссания!.. – куну бур Аьшурал.

– Къадуван аьркина, бяст бакъар. Аммарив ганаща хьуну дур мукунсса тIул. Утти цири бантIисса? Ганан аьркинссар Аллагь ﷻ рязисса, хъинсса, халкьуннан мюнпатсса даву дуван. Гьарца хатIалул хъирив шайкун чIярусса хъинсса тIуллу дулларча, хъиннува хъинссар.

– Ягу бучIиссар цала зия дурмур дакьин дуван, – дакIнин багьну бур Мусан.

– Агьа, – хIала бувххун бур Аьшура, – дадан къаччан бикIан бувхьурча, багъишла бити учин, ци-дунугу пишкаш дан, къатлувусса кушурдаву кумаг бан.

– Дуснащал ххавххун ухьурча, бучIиссар цалчин инава лавгун дакьил хьун, хъинбала бан, – ххи бувну бур Мусал.

– Ди, тIайлассар, – рязи хьуну ур ппу. – Вищара тIулдакъашиву личирча, анаварну Аллагьнахь ﷻ багъишла итигу увкуну, цукунсса-бунугу хъинбала бува.

– Аллагьнан ﷻ къаччимур бувманал анаварну Аллагьнан ﷻ ххирамур бан аьркинну бур. Мукуннив? – цIувххуну бур Аьшурал.

– Ди. Жунма хIарачат бан аьркинссар оьрмулуву оьккисса тIуллаяр ххуйми ххишаласса дуллан.

– Га хIадисраву ялагу ци увкуну биякьай? – цIувххуну бур Мусал.

– Хасият так хъинсса ккаккан дува тIий бия, – дакIнин бувтун бур буттал.

– Му цукунни? – цIувххуну бур оьрчIал.

– Ххуйсса тIул-тIабиаьт – му инсаннавусса хъинсса хасият-рур: тIайлашиву, аьдлу бушиву, хъиншиву, рахIму-цIими бушиву, сситтучIа ссавур дуван кIулшиву, щялмахъ къабусаву, инсапшиву, ас-ламус ва нач-хIая душиву, иминшиву, хIалимшиву, хъуниминнаха ва нитти-буттаха хIурмат баву… Вай хасиятру чIяруссаксса инсангу ххуйссар.

– Ттул классраву ур ца мукунсса оьрчI. Ца кьини га къашавай хьуну дарсирайн къаувкIсса чIумал учительницалгума увкуна: «Та МухIаммад хъинну ххуйсса хасият дусса оьрчI ур, таная эбрат ласияра!» – бувсун бур Мусал.

– Туну ласарав эбрат? – пишгу куну цIувххуну бур буттал.

– Агьа, жу дусталлу. ЦачIу хъинсса давурттугу дувару.

– Хъинсса хасият дусса инсантал Аллагьнангу ﷻ, халкьуннангу ххирассар. Мукунсса инсаннащал ихтилат бан, даву дуван тIааьнссар. Ганайн чул бищун, вихшала дуван бучIиссар. Жула МухIаммад Идавс ﷺ ивкIссар дунияллий яла хъинма, ххуйсса хасият дума, ганал оьрмулиягу мисал ласун аьркинссар.

– Ттунгу ччива нава Аллагьнан ﷻ ххира хьуну, – увкуну бур Аьшурал.

– Ттунгу! – куну бур Мусал.

– ХIарачат буллали, ххира хьунтIиссару!

 

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...


ТалихI ссаву буссар?

Циняв муния гъалгъа тIун бикIай, циняв муничIан кIункIу тIий бур, амма инсаннахь инава луглагимур бувчIин бува учирча, балжисса жаваб дулунма нажагьгу къалякъай.   Пикри бувара, инсан ур ца ххирасса ххазиналух луглай, амма му чув лабивтун буссарив, цукунсса буссарив къакIулну. Му хьхьичIунай...