ЧIивисса Рамазан ва Рамазан барз

ЧIивисса Рамазан ва Рамазан барз

Шанашисса Рамазан цIан-чаннаву чантI учин увну ур кухнилува баллалисса аваралул.

 

– Мяммай, дадай, зу хIакьину ваксса ччяни кюрххилсса канай циван буру? – махIатталну цIувххуну бур Рамазан барз байбивхьушиврия хавар бакъасса оьрчIал.

– Вин къакIуллив Рамазан барз байбивхьушиву, хIакьину цалчинмур кьинир! - увкуну бур ниттил арснахь.

– Тти жува гьарца кьини мизитравун занантIиссару, – ххи бувну бур бутталгу.

– Мяммай, жува укунмагу лагарухха мизитравун!, - хъиннува махIаттал хьуну ур шанавухсса оьрчI.

– ТIайлассар, амма жува утти занантIиссару таравихI чакру буллан, - бувчIин бувну бур буттал.

– ТаравихI? Му цукунсса чакри, ттухь муния ттинин циван къабувсъссия? – Рамазаннун къаччангума бивкIун бур.

– Ттул арс, таравихI – мяйра ягу кьура ракааьт дурну бувайсса чакри. Му так мубараксса Рамазан зуруй бакъа къабувайссар. Цуппагу хьхьувай, хъатIан чак бувну махъри бувайсса.

– Рамазан, ина дугьаннав хIакьину зума? – цIувххуну бур ниттил.

– Дугьаннакьай! – ххари хьуну ур оьрчI.

– Туну ниятгу дурну, щяикIу за дукан, сухIур буван.

Буттал лахьхьин бувну бур ният дувайсса куц. Ала дукрагу дуркуну, арсгу ппугу лавгун бур мизитравун, цIуну байбивхьусса Рамазан зурул цалчинмур кIюрххил чак буван.

Чак бувну мизитрава буккайхту, буттал Рамазаннухь бувсун бур ялун бивсса зурул даража-кьиматрая.

– Рамазан барз – жула умматиннансса Аллагьнал ﷻ рахIму-цIимир, барачатшивур. Ва зуруй циняв бусурманнал зума дугьайссар, таравихIру бувайссар. Алжаннул буссар «Раян» тIисса къапу, ганивух буххантIиссар так зума дугьлай бивкIми. Ялагу ва зуруй хъинбаларду, цадакьа, гъанминнан ва чIахху-чIарахнан кумаг, къашавайминнай аякьа дувайссар. Ва зуруй уссу-ссурвал ххари буллан аьркинссар, къаччан бикIанмур буван къабучIиссар. Зума дургьусса инсаннал щялмахъ къабусайссар, оьккисса махъ къаучайссар, щинчIав зарал къабайссар. Жуятува Аллагь рязи хьунмур буллан аьркинссар.

– Барчаллагь, мяммай, на хIарачат булланна царагу зума лях личIан къадитан, вищал архIал гьарца кьини мизитравунгу зананна, вингу дадангу кумаг буллай бюхъаймур банна, ттуява Аллагь рязи хьунмур булланна.

– ЦIуллу аннав, ттул арс. Аллагьнал жунма кумаг баннав! – рязи хьуну ур бутта.

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...


НеъматирттацIа къахьун дуккайсса дуаь

Оьмардул арснал Аьбдуллагьлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ укунсса дуаь дайва куну:   اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ «Алла́гьумма инни́ ао́ьзу бика мин зава́ли ниъматика ва тахIаввали...