ХъуручI бичай чIапа

ХъуручI бичай чIапа

Цаппарасса цIухлан бикIай, аьраб маз къакIулманал Кьуръан буккаврия ци хайрди, мяъна дурчIлай дакъанура бувккусса аятирттава ци мюнпат ласун шайссар тIий. Хъунисса аьлимтурал луттирдаву бувсун бур Кьуръан буккаврия хъунмасса чири бушиву ва му инсаннал дакI марцI дайшиву.

Ца бусалалуву бур мунинсса масалагу: ца хъунав хьусса адимина гьарца кIюрххил чак бувну махъ Кьуръан буклай щяикIайсса ивкIун ур. Мунал ивкIун ур чIивисса арснал арсгу. ОьрчIалгу хIарачат бувайсса бивкIун бур, ттаттаяр махъун къаагьну гьарца кьини Кьуръан ккалан. Ца кьини оьрчIал цIувххуну бур: «На гьарца кьини ина кунма Кьуръан буккара, амма ттун мунил мяъна къадурчIай, бувккумургу дакIний къаличIай, лу лавкьукун гацIана хъама битай. Мукун бувккумуния ци хайрди, ци мюнпатри?» – куну. Пачливун хъуручI бичлай ивкIсса къужа оьрчIахгу урувгун увкуну бур: «Та хъуручI бичайсса чIапа ласича, неххачIан лавгун, шинал бувцIуну ухьхьу!», – куну. ОьрчIал бувну бур ттаттал тIимур, амма шавай ияннин цинярда щин экьи ларгун дур. Пишгу куну къужлул увкуну бур: «Щин экьи къагьаншиврул, анаварну ачин хIарачат бува!». КIилчингу оьрчI неххамачIув гьан увну ур. Ва ххуллух оьрчI левчуну авчуну ур, амма ялагу чIапа шаппай бачIва бивну бур. Къужлул увкуну бур: «Ттун бачIвасса чIапа аьркин бакъар, ина багьайкун хIарачат буллай акъахьунссара!», – куну. Ми махъру кьувтIусса оьрчI ялагу неххайн лавгун, бувцIуну щинал чIапагу, цащава шайкун анаварну левчуну ур шавай. Амма ялагу чIапа дахьва хъавтун бивну бур. Увххун ват-ват тIисса оьрчI ттаттал хьхьичIгу авцIуну увкуну бур: «ЧIалай бурив, чIапа щинал буцIаврия цукунчIавсса пайда бакъар!» «Цукунни пайда бакъасса, ваних ххуйну уругу!» – куну бур къужлул чIапагу канил бувгьуну. Мяйжаннугу, хъуручIрал лухIи бувну бивкIсса чIапа утти виватугу кьатIатугу марцI хьуну бивкIун бур. «Ттул арс, ина Кьуръан ккалаккисса чIумалгу, вин цичIав бувчIлай бакъахьурчагу, мунил ина марцI уллалиссара», – куну бур къужлул.

Расул Аьлиев

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Эбадат ва мяърипат

ХIакьсса бусурманчунал загьир дувайссар цала диндалун лайкьсса инсаншиву. Диндалул, имандалул хIасул дуллалиссар жула тIуллу дарцIусса ттарцIруну хъанахъисса хасиятгу. Эбадатрайну цIакь хьусса хасиятрал хIасул дувайссар инсаннал оьрмулул тагьар, мукунсса инсан мяърипат, инсап, адав дусса...


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...


НеъматирттацIа къахьун дуккайсса дуаь

Оьмардул арснал Аьбдуллагьлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ укунсса дуаь дайва куну:   اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ «Алла́гьумма инни́ ао́ьзу бика мин зава́ли ниъматика ва тахIаввали...


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...