ХъуручI бичай чIапа

ХъуручI бичай чIапа

Цаппарасса цIухлан бикIай, аьраб маз къакIулманал Кьуръан буккаврия ци хайрди, мяъна дурчIлай дакъанура бувккусса аятирттава ци мюнпат ласун шайссар тIий. Хъунисса аьлимтурал луттирдаву бувсун бур Кьуръан буккаврия хъунмасса чири бушиву ва му инсаннал дакI марцI дайшиву.

Ца бусалалуву бур мунинсса масалагу: ца хъунав хьусса адимина гьарца кIюрххил чак бувну махъ Кьуръан буклай щяикIайсса ивкIун ур. Мунал ивкIун ур чIивисса арснал арсгу. ОьрчIалгу хIарачат бувайсса бивкIун бур, ттаттаяр махъун къаагьну гьарца кьини Кьуръан ккалан. Ца кьини оьрчIал цIувххуну бур: «На гьарца кьини ина кунма Кьуръан буккара, амма ттун мунил мяъна къадурчIай, бувккумургу дакIний къаличIай, лу лавкьукун гацIана хъама битай. Мукун бувккумуния ци хайрди, ци мюнпатри?» – куну. Пачливун хъуручI бичлай ивкIсса къужа оьрчIахгу урувгун увкуну бур: «Та хъуручI бичайсса чIапа ласича, неххачIан лавгун, шинал бувцIуну ухьхьу!», – куну. ОьрчIал бувну бур ттаттал тIимур, амма шавай ияннин цинярда щин экьи ларгун дур. Пишгу куну къужлул увкуну бур: «Щин экьи къагьаншиврул, анаварну ачин хIарачат бува!». КIилчингу оьрчI неххамачIув гьан увну ур. Ва ххуллух оьрчI левчуну авчуну ур, амма ялагу чIапа шаппай бачIва бивну бур. Къужлул увкуну бур: «Ттун бачIвасса чIапа аьркин бакъар, ина багьайкун хIарачат буллай акъахьунссара!», – куну. Ми махъру кьувтIусса оьрчI ялагу неххайн лавгун, бувцIуну щинал чIапагу, цащава шайкун анаварну левчуну ур шавай. Амма ялагу чIапа дахьва хъавтун бивну бур. Увххун ват-ват тIисса оьрчI ттаттал хьхьичIгу авцIуну увкуну бур: «ЧIалай бурив, чIапа щинал буцIаврия цукунчIавсса пайда бакъар!» «Цукунни пайда бакъасса, ваних ххуйну уругу!» – куну бур къужлул чIапагу канил бувгьуну. Мяйжаннугу, хъуручIрал лухIи бувну бивкIсса чIапа утти виватугу кьатIатугу марцI хьуну бивкIун бур. «Ттул арс, ина Кьуръан ккалаккисса чIумалгу, вин цичIав бувчIлай бакъахьурчагу, мунил ина марцI уллалиссара», – куну бур къужлул.

Расул Аьлиев

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...