ХъуручI бичай чIапа

ХъуручI бичай чIапа

Цаппарасса цIухлан бикIай, аьраб маз къакIулманал Кьуръан буккаврия ци хайрди, мяъна дурчIлай дакъанура бувккусса аятирттава ци мюнпат ласун шайссар тIий. Хъунисса аьлимтурал луттирдаву бувсун бур Кьуръан буккаврия хъунмасса чири бушиву ва му инсаннал дакI марцI дайшиву.

Ца бусалалуву бур мунинсса масалагу: ца хъунав хьусса адимина гьарца кIюрххил чак бувну махъ Кьуръан буклай щяикIайсса ивкIун ур. Мунал ивкIун ур чIивисса арснал арсгу. ОьрчIалгу хIарачат бувайсса бивкIун бур, ттаттаяр махъун къаагьну гьарца кьини Кьуръан ккалан. Ца кьини оьрчIал цIувххуну бур: «На гьарца кьини ина кунма Кьуръан буккара, амма ттун мунил мяъна къадурчIай, бувккумургу дакIний къаличIай, лу лавкьукун гацIана хъама битай. Мукун бувккумуния ци хайрди, ци мюнпатри?» – куну. Пачливун хъуручI бичлай ивкIсса къужа оьрчIахгу урувгун увкуну бур: «Та хъуручI бичайсса чIапа ласича, неххачIан лавгун, шинал бувцIуну ухьхьу!», – куну. ОьрчIал бувну бур ттаттал тIимур, амма шавай ияннин цинярда щин экьи ларгун дур. Пишгу куну къужлул увкуну бур: «Щин экьи къагьаншиврул, анаварну ачин хIарачат бува!». КIилчингу оьрчI неххамачIув гьан увну ур. Ва ххуллух оьрчI левчуну авчуну ур, амма ялагу чIапа шаппай бачIва бивну бур. Къужлул увкуну бур: «Ттун бачIвасса чIапа аьркин бакъар, ина багьайкун хIарачат буллай акъахьунссара!», – куну. Ми махъру кьувтIусса оьрчI ялагу неххайн лавгун, бувцIуну щинал чIапагу, цащава шайкун анаварну левчуну ур шавай. Амма ялагу чIапа дахьва хъавтун бивну бур. Увххун ват-ват тIисса оьрчI ттаттал хьхьичIгу авцIуну увкуну бур: «ЧIалай бурив, чIапа щинал буцIаврия цукунчIавсса пайда бакъар!» «Цукунни пайда бакъасса, ваних ххуйну уругу!» – куну бур къужлул чIапагу канил бувгьуну. Мяйжаннугу, хъуручIрал лухIи бувну бивкIсса чIапа утти виватугу кьатIатугу марцI хьуну бивкIун бур. «Ттул арс, ина Кьуръан ккалаккисса чIумалгу, вин цичIав бувчIлай бакъахьурчагу, мунил ина марцI уллалиссара», – куну бур къужлул.

Расул Аьлиев

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Суал-жаваб

Щинавун оькьлакьисса инсан ккаккарча, га ххассал уваншиврул зума зия дуван бучIиссарив (щинавун ххяххарча майравух ягу кьацIливух щин духхан бюхъай)? Оьвкьуну нанисса инсан ххассал уваншиврул зума зия дуван ихтияр дуссар, ялунгума, чара бакъа ххассал уванмур буван аьркинссар. Амма мукун лирчIсса...


Идавстурал касмурду

Жула диндалин бувну, зузаву му так арцу лякъаву къаккаллиссар, Аллагьнайн ﷻ эбадат даврийнгу кIура даяйссар. ХIарамсса даву дурну ляркъусса хъусгу хIарамссар, мунил жула цинярда эбадатругу зия дувайссар. Жула хъус хIалалсса чIумал Заннал барачатгу бишайссар.   ХIалалсса касму ва пиша бушиву...


Барча баву

  Ас-саламу аьлайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу, ххирасса уссурвал ва ссурвал, хIурмат лавайсса жямат!   ДакIнихтунусса ххаришиврущал барча тIий ура жула ялун нанисса Рамазан барз – зума дугьаврил, Кьуръандалул, цIимилул ва ялтту бучIаврил барз. Ва Заннал Цала лагътуран буллусса ляличIисса...


Кьамулмур цадакьа

Цадакьа тIисса мукъул мяъна хъинну гьартассар: ванивун буххайссар фаризасса закат ва инсаннан ка-кумаг баву. Инсаннал цува АллагьначIан ﷻ гъан хьуншиврул цаманнан хъус дулаврин учайссар цадакьа (аьрабрай – «садакьа»). Диндалул аьлимтурал луттирдаву ва мукъуйну чIявучин ккаккан...


Аькьлукарнал насихIатру

Ттизаманнул Сириянал диндалул аьлимчу АхIмад Шарифлул бувсун бур укунсса бусала.   Ца инсаннал цIувххуну бур аькьлукарнахь: «Инсантураву яла махIатталмур цумур хасиятри?» Аькьлукарнал жаваб дуллуну дур: Инсантуран оьрчIшиву бизар хьуну, анаварну хъуни хьун ччан бикIай, амма...