Мяммал дадал тарбия

Мяммал дадал тарбия

Оьрму най бур, янил ляпI учиннин шинал хъирив шин дукIлай. Махъунмай бурувгукун оьрчIнийсса замана дакIнин багьай, дахьва лахьхьу бачIваччаннахь кьатIух лечлай бивкIсса кунма дакIний бур. ДакIнин бичавуртал жува кIура зана битару хьхьичIва лавгсса, зана къабикIантIисса заманнавун.

 

Мукунсса чIумал ттул хьхьичI дацIай мяммал дада ва ганил жухь – цила оьрчIал оьрчахь буллай бивкIсса насихIатру.

Мяммал дадал учайва:

  • ТачIав цIаращал тIуркIу мабулларди. ЦIу – оьсса гужри, ца кирпитIрал щаллусса къатта ччуччин бюхъайссар.
  • Щинал дуцIайсса тахIни дачIра мадитаванни, гайннуй кьалакьив дишияра, акъахьурча къатлуву барачат чан шайссар.
  • Цаманал задрайн тамахI мабишари. ЩилчIав хъус маласари, зува мудан Аллагьнан ﷻ чIалачIишиву кIулну бикIи. ЩинчIав щуркIал къахьурчагу, Кьиямасса кьини жаваб дулун багьантIиссар цурк бувманан.
  • Щялмахъ мабусаванни. Щялмахъчинащал дусшиву щилчIав къдувантIиссар, мунан хIурматгу къабикIайссар.
  • Оьрмулул хъунасса инсан ягу хъамаличу увххукун лувату бизи.
  • Хъуними гъалгъа тIисса чIумал хIала мабухларди.
  • Зуярва хъуниминнал хьхьичIух мазанарди.
  • КIусса зад ларсун наниманан кумаг булувара.
  • Суал буллуннан, ххуллу цIувххунан жаваб дулара, бувчIин бувара.
  • Хъуниминнайн цIардайну маоьвчари, «буттай, мяммай, дадай, бабай, ттаттай ва м.ц.» учин аьркинссар.
  • Къатлуву ва хъюву марцIшиву дулувара.
  • ИчIувсса давурттаву нитти-буттан, баба-ттаттан кумаг булувара.
  • Мюрщиминнах буруглаги, зунма кIулмур лахьхьин буллали.

Укунсса тарбия ларсъсса оьрчIру буттал ва ниттил кумагчиталгу, мяърипат кIулсса, адав-хIурмат дусса инсанталну хъуни шайва.

 

ХIалимат МухIаммадова

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Зумаритавал кьини

Аллагь Тааьланал Зумаритавал кьини даврин савав – ахиратлул кьини дакIнин дагьаншиврулли. Мунингу учайссар Эдрал кьини, куну. Гьарца Эдрал кьини дуркIукун, дунияллий халкь кув ххарину, кув пашманну, кув ххуйсса канай, ххуйсса ларххун, кув оьккисса канай, оьккисса ларххун, кув бахьтта, кув...


ЩяйтIан бахIаймур

Бюхттулсса Аллагь тIий ур (мяъна): «Я Идавс, Кьуръан буклай айишиннин чIа уча Аллагьнахь, инава щяйтIаннуя уручча куну: «Аьузу би-Ллагьи мина-шшайтIани-р-раджим» увкуну, цилгу мяъна хъанахъисса – «на Аллагьнахь ﷻ чIа тIий ура щяйтIаннул оьсса тIуллая уручча тIий нава,...


Ряхра зума

Шавваль – Рамазан зурул хъиривмур барзри. Му зурул цалчинмур кьини – Зума ритавал байрамрал кьини хъанахъиссар. Байрандалул кьини зума дугьангу къабучIиссар, хIарамссар. Мунил хъиривсса ряхва гьантлий дугьаву хъинссар, суннатссар.   Фаризасса зума дугьайсса Рамазан зурул хъирив...


Мюнпатсса дуаьрду

Мудан заралунния бурувччуну бикIаншиврул   КIюрххил ва гьанттайннай шамилла дуккайссар ва дуаь: باسْمِ اللَّهِ الَّذي لاَ يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الأرْضِ وَلا في السَّماءِ، وَهُوَ السَّمِيعُ العَلِيمٌ «БисмиЛля́гьи ллязи́ ля́ язурру мааьсмигьи́ шай’ун филь-арзи ва ля́...


Пикрирдал бакIщаращи

ДакI ва пикрирду аьркин бакъамуния дуруччиншиврул, буруччин аьркинссар чурххал базурду: яру, вичIив, маз, кару, ччанну.   ДакIнивун щугълурду буххайссар мукьва ххуллувух. Цалчинмур – нафсирал гьавасру. Масала, кIирисса кьини зума дургьусса инсаннан дяркъусса щин ккаккарча, му чIумал...