Мяммал дадал тарбия

Мяммал дадал тарбия

Оьрму най бур, янил ляпI учиннин шинал хъирив шин дукIлай. Махъунмай бурувгукун оьрчIнийсса замана дакIнин багьай, дахьва лахьхьу бачIваччаннахь кьатIух лечлай бивкIсса кунма дакIний бур. ДакIнин бичавуртал жува кIура зана битару хьхьичIва лавгсса, зана къабикIантIисса заманнавун.

 

Мукунсса чIумал ттул хьхьичI дацIай мяммал дада ва ганил жухь – цила оьрчIал оьрчахь буллай бивкIсса насихIатру.

Мяммал дадал учайва:

  • ТачIав цIаращал тIуркIу мабулларди. ЦIу – оьсса гужри, ца кирпитIрал щаллусса къатта ччуччин бюхъайссар.
  • Щинал дуцIайсса тахIни дачIра мадитаванни, гайннуй кьалакьив дишияра, акъахьурча къатлуву барачат чан шайссар.
  • Цаманал задрайн тамахI мабишари. ЩилчIав хъус маласари, зува мудан Аллагьнан ﷻ чIалачIишиву кIулну бикIи. ЩинчIав щуркIал къахьурчагу, Кьиямасса кьини жаваб дулун багьантIиссар цурк бувманан.
  • Щялмахъ мабусаванни. Щялмахъчинащал дусшиву щилчIав къдувантIиссар, мунан хIурматгу къабикIайссар.
  • Оьрмулул хъунасса инсан ягу хъамаличу увххукун лувату бизи.
  • Хъуними гъалгъа тIисса чIумал хIала мабухларди.
  • Зуярва хъуниминнал хьхьичIух мазанарди.
  • КIусса зад ларсун наниманан кумаг булувара.
  • Суал буллуннан, ххуллу цIувххунан жаваб дулара, бувчIин бувара.
  • Хъуниминнайн цIардайну маоьвчари, «буттай, мяммай, дадай, бабай, ттаттай ва м.ц.» учин аьркинссар.
  • Къатлуву ва хъюву марцIшиву дулувара.
  • ИчIувсса давурттаву нитти-буттан, баба-ттаттан кумаг булувара.
  • Мюрщиминнах буруглаги, зунма кIулмур лахьхьин буллали.

Укунсса тарбия ларсъсса оьрчIру буттал ва ниттил кумагчиталгу, мяърипат кIулсса, адав-хIурмат дусса инсанталну хъуни шайва.

 

ХIалимат МухIаммадова

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


ТалихI ссаву буссар?

Циняв муния гъалгъа тIун бикIай, циняв муничIан кIункIу тIий бур, амма инсаннахь инава луглагимур бувчIин бува учирча, балжисса жаваб дулунма нажагьгу къалякъай.   Пикри бувара, инсан ур ца ххирасса ххазиналух луглай, амма му чув лабивтун буссарив, цукунсса буссарив къакIулну. Му хьхьичIунай...


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...


Мавлудрал барз

Рабиуль-авваль – бусурманнал календарьданул шамулчинмур барзри. Ва ккаллиссар яла агьаммий зурдардивасса цану. Жунма кIулсса куццуй, Рабиуль-авваль барз барачат хьуссар Аллагьнал ﷻ махъа-махъсса Илчи ﷺ, жуна ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн уккаврийну. Идавс ﷺ халкьуннан рахIмуну,...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...