Мяммал дадал тарбия

Мяммал дадал тарбия

Оьрму най бур, янил ляпI учиннин шинал хъирив шин дукIлай. Махъунмай бурувгукун оьрчIнийсса замана дакIнин багьай, дахьва лахьхьу бачIваччаннахь кьатIух лечлай бивкIсса кунма дакIний бур. ДакIнин бичавуртал жува кIура зана битару хьхьичIва лавгсса, зана къабикIантIисса заманнавун.

 

Мукунсса чIумал ттул хьхьичI дацIай мяммал дада ва ганил жухь – цила оьрчIал оьрчахь буллай бивкIсса насихIатру.

Мяммал дадал учайва:

  • ТачIав цIаращал тIуркIу мабулларди. ЦIу – оьсса гужри, ца кирпитIрал щаллусса къатта ччуччин бюхъайссар.
  • Щинал дуцIайсса тахIни дачIра мадитаванни, гайннуй кьалакьив дишияра, акъахьурча къатлуву барачат чан шайссар.
  • Цаманал задрайн тамахI мабишари. ЩилчIав хъус маласари, зува мудан Аллагьнан ﷻ чIалачIишиву кIулну бикIи. ЩинчIав щуркIал къахьурчагу, Кьиямасса кьини жаваб дулун багьантIиссар цурк бувманан.
  • Щялмахъ мабусаванни. Щялмахъчинащал дусшиву щилчIав къдувантIиссар, мунан хIурматгу къабикIайссар.
  • Оьрмулул хъунасса инсан ягу хъамаличу увххукун лувату бизи.
  • Хъуними гъалгъа тIисса чIумал хIала мабухларди.
  • Зуярва хъуниминнал хьхьичIух мазанарди.
  • КIусса зад ларсун наниманан кумаг булувара.
  • Суал буллуннан, ххуллу цIувххунан жаваб дулара, бувчIин бувара.
  • Хъуниминнайн цIардайну маоьвчари, «буттай, мяммай, дадай, бабай, ттаттай ва м.ц.» учин аьркинссар.
  • Къатлуву ва хъюву марцIшиву дулувара.
  • ИчIувсса давурттаву нитти-буттан, баба-ттаттан кумаг булувара.
  • Мюрщиминнах буруглаги, зунма кIулмур лахьхьин буллали.

Укунсса тарбия ларсъсса оьрчIру буттал ва ниттил кумагчиталгу, мяърипат кIулсса, адав-хIурмат дусса инсанталну хъуни шайва.

 

ХIалимат МухIаммадова

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


Лакрал миллатрал мажлис

Март зурул 18-нний Дагъусттаннал Муфтиятрал сипталийну МахIачкъалаливсса «Европа» тIисса залдануву хьунни чIявусса лак гьурттусса зумаритавал мажлис – ифтIар. Зал щапI куну бувцIуну бия, аьдатрайн бувну, мажлис байбивхьуна Мубараксса Кьуръандалул аятирттая, ккалаккиману ия...