Мяммал дадал тарбия

Мяммал дадал тарбия

Оьрму най бур, янил ляпI учиннин шинал хъирив шин дукIлай. Махъунмай бурувгукун оьрчIнийсса замана дакIнин багьай, дахьва лахьхьу бачIваччаннахь кьатIух лечлай бивкIсса кунма дакIний бур. ДакIнин бичавуртал жува кIура зана битару хьхьичIва лавгсса, зана къабикIантIисса заманнавун.

 

Мукунсса чIумал ттул хьхьичI дацIай мяммал дада ва ганил жухь – цила оьрчIал оьрчахь буллай бивкIсса насихIатру.

Мяммал дадал учайва:

  • ТачIав цIаращал тIуркIу мабулларди. ЦIу – оьсса гужри, ца кирпитIрал щаллусса къатта ччуччин бюхъайссар.
  • Щинал дуцIайсса тахIни дачIра мадитаванни, гайннуй кьалакьив дишияра, акъахьурча къатлуву барачат чан шайссар.
  • Цаманал задрайн тамахI мабишари. ЩилчIав хъус маласари, зува мудан Аллагьнан ﷻ чIалачIишиву кIулну бикIи. ЩинчIав щуркIал къахьурчагу, Кьиямасса кьини жаваб дулун багьантIиссар цурк бувманан.
  • Щялмахъ мабусаванни. Щялмахъчинащал дусшиву щилчIав къдувантIиссар, мунан хIурматгу къабикIайссар.
  • Оьрмулул хъунасса инсан ягу хъамаличу увххукун лувату бизи.
  • Хъуними гъалгъа тIисса чIумал хIала мабухларди.
  • Зуярва хъуниминнал хьхьичIух мазанарди.
  • КIусса зад ларсун наниманан кумаг булувара.
  • Суал буллуннан, ххуллу цIувххунан жаваб дулара, бувчIин бувара.
  • Хъуниминнайн цIардайну маоьвчари, «буттай, мяммай, дадай, бабай, ттаттай ва м.ц.» учин аьркинссар.
  • Къатлуву ва хъюву марцIшиву дулувара.
  • ИчIувсса давурттаву нитти-буттан, баба-ттаттан кумаг булувара.
  • Мюрщиминнах буруглаги, зунма кIулмур лахьхьин буллали.

Укунсса тарбия ларсъсса оьрчIру буттал ва ниттил кумагчиталгу, мяърипат кIулсса, адав-хIурмат дусса инсанталну хъуни шайва.

 

ХIалимат МухIаммадова

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...


ДакIурдийн сси бутаймур

Дунияллул, оьрмулул иширттахух, давурттахух лавгсса жунма чIявучин хIисав къашай Аллагьная ﷻ арх буллаллисса, жула дакIру вивату канакисса хасиятру. Мукунминнувасса ххюнния шикку чичинну.   Дукра чIяру даву Лякьазарашиву – инсаннал биялалул заэвшивур. Лякьа дурччусса чIумал дакI...