ЦIуллушиву дуруччинсса хасиятру

ЦIуллушиву дуруччинсса хасиятру

ЦIуллушиву дуруччинсса хасиятру

ЧIяруми цIуцIавурттая мурахас хьун шайссар тIайлану оьрму бутлай, заралсса дукра къаканай, бякъин къабацлай, духтуртурал увкумур буллай. Жула гьарца кьини щаллу дуллалисса давурттая цIуллушиврун асар хъунмассар.

ЧIярусса щин хIачIлачIи. Инсаннан кьинилун дянивну 8 стакан хьюмушиврул аьркинссар. Вайннувух хIисав дувайссар циняр хIачIиярду ва хьюмусса дукия, масала, накь ва м.ц. Циняв хьюмушивурттава яла-яла марцIсса щин хъинссар. Духтуртурал маслихIат буллай бур кIюрххил шания бизайхту цалчин ца стакан щинал хIачIаву.

КIюрххилсса дукияра. Тухъсса кIюрххилссаннул чурх таза буккан бувантIиссар, гуж бикIантIиссар. НацIусса чяй хIачIавунияр накI, нис, ккунукру, ккурч (каша), ахъулсса хъинссар.

Дукра чIун дургьуну канаки. Качар бусса дукия шайкун чан дувара. Утту бишиннин чанна-чанну кIира ссятрал хьхьичI дукра мадукари.

Утту бишайсса кIану сант дуну хIадур бувара. Хъиннува кIукIлусса бухьурча, бурхI цIуцIи хьун бюхъайссар. Шанан утту бишиннин чIавахьулу тIивтIуну, марцIсса гьава буххан бувара. Хъиннура дяркъу дакъахьурча, кIюрххилнин чIавахьулу тIивтIуну кьабивтун дюхлуй шанарча хъинссар. Инсаннан дянивну 7-8 ссятрай шану лахъан аьркинссар. Шану биял къахъанахъисса оьрму бутлатиманал чурххан ахиргу зарал биян бюхъайссар.

Бигьалаган хъама мабитари. Яла ххуймур бигьалагаву – ца даврия цамунийн кIура баявур. Амма щала кьини захIматсса даву дуллайгу бивкIун, шаппай бувкIун махъгу гацIана мукунма гуж бутан аьркинсса даву къадуллай, аькьлулийну, пикрилийну дуваймуниха зурча хъинссар. Мува куццуй, мяйра ссятрай компьютерданух щяивкIсса даву дуллай ивкIманан шавай увкIукун хъинссар каних дувайсса даву дурну, масала, къатлуву марцIшиву даву, спортзалданувун лагаву, гайз баву ва м.ц.

Зула нервардал ялув бацIи. Бюхъавай стресс къахьунну, сси къабизанну бикIи. Ци хьурчагу, паракьатну бикIи.

Спортрахун багьан хъамабитари. Гьарцаманая спортсмен къахьурчагу, чурххайн чансса бунугу гуж бутан аьркинссар. Спортзалданувун занан сант дакъахьурча, дирисса шаттирай дачIиссятрайсса сайр бавугу гьассар. Лифтравун къабувххун, зивурдайн чурттуйх лахълай, даврийн ва махъунмай багьтта занай ва мукунмасса багьантту ляхълай занакьулушин дулларча хъинссар.

Кьинилул низам сакин дувара. Мунийну зула чIун аьркин дакъа харж даврия мурахас дуван хьунтIиссар, даврия махъ кулпатращал, оьрчIащал бялахъансса сантгу личIлантIиссар. Мукунсса низам дакъасса инсан хьхьувай махъ утту ихьлай, даврийн чIал хъанай, шанул къаучлай – рахIатшиву дакъасса оьрму бачинтIиссар.

ЩяивкIсса даву думанан 20-30 минутIрай цал лавай ивзун, чурх сукку буван, чIири-кьирисса разминка дуван аьркинссар. Мукун къахьурча, ссятрай цал дуварчагу дурну хъинссар.

Заралсса хасиятру кьадитияра. Къалиян учаврил, хIан-чахир хIачIаврил инсаннал чурх заэв бувайссар, тазасса хIал къабикIайссар. Мукунсса инсаннан физкультуралиягу хайр чанссар.

МарцIшиврул ялув бацIи. Дукра дуканнин ягу хIажатханттува буккайхту кару шюшаву, ккарччив марцI даву, чурх шюшаву – вай захматсса давуртту дакъанугу, цIуллушиврун мюнпат хъунмассар.

Къашавай, тIааьн бакъа бухьурча, духтурначIан лагаву махъун мабутари.

Ялув чирчумур гьарзад ца кьини дайдишин къахьунтIиссар. Мунияту, хъанай бакъар куну ка гьаз къадурну, чан-чанну тIий зула чурххал цIуллушиву цакь давриха зузи.

Мариян Аьлиева

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Бунагьру багъишла битайсса кьини

Зуль-ХIижжалул 9-мур кьини – Аьрафа (Аьрафат) кьинири. Му кьини хIажитал «Аьрафа» тIисса даралуву бикIайссар. Аьрафа кьини азарва «Кьулгьу» («Аль-Ихляс») бувккуну хъинссар. Мукун буккайманал циняв бунагьру багъишла битантIиссар куну бур...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...