Михакрангсса дарман

Михакрангсса дарман

Михакрангсса дарман

Михакрал мурхьирал ватан – Моллук тIисса жазира бусса бур. Мичча му машгьур хьуну бур щалва Дянивмур Азиянавух ва Индокитайнавух, XIVмур ттуршукулий бивну бур Европанавун. Гания шинмай байбивхьуссар михак дукралун ляличIисса тIин буваншиврул ишла буллай.

Михакрал къупру ишла буван бучIиссар бусса куццуй ягу гьавуну. ЧIявучин му цайми марххаххатиннавух хIала бувайссар. Михак бичайссар дикIул дукрардавун, пулавравун, чяйлувун, нацIу-кьацIурдавун. ТIин нахIусса бушивруцIун, михак хъинну мюнпатссар инсаннал чурххал цIуллушиврун. Муниву яла хайр бумур хъанахъиссар бета-каротин. Михакраву буссар гужсса антиоксидантру ва провитаминну. Михак хъинну хъинссар лякьлун: дукра лялиян дувайссар, ттилик1 дуруччайссар, цIумулул кьурчIу дайдишин къадитайссар. Михакрал яла хъунмур мюнпатну ккалли бувайссар щиртIри буккан баву.

Мунил сайки циняв щиртIрал ккунукру ва ятIив литIун бувайссар. Михак ва кIяла ла хIала дурсса дарурал инсаннал чурх циняв щиртIрая марцI бувайссар тIий бур. Му бакъассагу, михакрал духлаган дувайссар тамансса азардал дайдихьурду: стафилококк, туберкулез, дифтерия ва м.ц. Михакрал къупру машан лавсун, аькрин хьусса чIумал шаппа гьавуну ишла буварча хъинссар. Бургъил чани къабагьайсса кIанай ябувайссар. Михак бивчуну дурсса чяй хъинну нахIуссар ва мюнпатссар.

Лякьлуву оьрчI бусса хъаннин ва шанна шинавун бияннинсса мюрщи оьрчIан михак къахъинссар тIий бур. ЧIяруну кьурчIищин дулайминнангу михак къабакьайссар. Диабетрал ва гипертониялул къашавайминнангу михак чIяву буван къабучIиссар.

АСИЯТ АЬЛИЕВА

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...