Михакрангсса дарман

Михакрангсса дарман

Михакрангсса дарман

Михакрал мурхьирал ватан – Моллук тIисса жазира бусса бур. Мичча му машгьур хьуну бур щалва Дянивмур Азиянавух ва Индокитайнавух, XIVмур ттуршукулий бивну бур Европанавун. Гания шинмай байбивхьуссар михак дукралун ляличIисса тIин буваншиврул ишла буллай.

Михакрал къупру ишла буван бучIиссар бусса куццуй ягу гьавуну. ЧIявучин му цайми марххаххатиннавух хIала бувайссар. Михак бичайссар дикIул дукрардавун, пулавравун, чяйлувун, нацIу-кьацIурдавун. ТIин нахIусса бушивруцIун, михак хъинну мюнпатссар инсаннал чурххал цIуллушиврун. Муниву яла хайр бумур хъанахъиссар бета-каротин. Михакраву буссар гужсса антиоксидантру ва провитаминну. Михак хъинну хъинссар лякьлун: дукра лялиян дувайссар, ттилик1 дуруччайссар, цIумулул кьурчIу дайдишин къадитайссар. Михакрал яла хъунмур мюнпатну ккалли бувайссар щиртIри буккан баву.

Мунил сайки циняв щиртIрал ккунукру ва ятIив литIун бувайссар. Михак ва кIяла ла хIала дурсса дарурал инсаннал чурх циняв щиртIрая марцI бувайссар тIий бур. Му бакъассагу, михакрал духлаган дувайссар тамансса азардал дайдихьурду: стафилококк, туберкулез, дифтерия ва м.ц. Михакрал къупру машан лавсун, аькрин хьусса чIумал шаппа гьавуну ишла буварча хъинссар. Бургъил чани къабагьайсса кIанай ябувайссар. Михак бивчуну дурсса чяй хъинну нахIуссар ва мюнпатссар.

Лякьлуву оьрчI бусса хъаннин ва шанна шинавун бияннинсса мюрщи оьрчIан михак къахъинссар тIий бур. ЧIяруну кьурчIищин дулайминнангу михак къабакьайссар. Диабетрал ва гипертониялул къашавайминнангу михак чIяву буван къабучIиссар.

АСИЯТ АЬЛИЕВА

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Рабиуль-Авваль зурул мажлис

Рабиуль-Авваль зуруй МухIаммад Идавс ﷺ хъун уллай мавлудру дувайсса аьдат дур бусурманнал дянив. Мукунсса мажлис хьунни августрал 24-нний Гъази-Гъумук. Ванил сиптачиталну бувккунни Лакрал райондалул имам ХIабиб Баталов ва райондалул администрация.   Мажлис бувуна паркраву, байбивхьуна...


Дуккаву бигьа хьуншиврул

Дайдирхьунни цIусса дуккаврил шин. Жунма кIулсса куццуй, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун, Занная кумаг чIа увкуну дуллалисса давриву лябуккугу, барачатшивугу дикIайшиву. Дуккаву ккалли дуван бучIир ца яла захIматмур даврин. Мунин бувну, ва макьалалуву цачIун дурну дуссар дук-лакисса чIумал дурккуну...


ДакIнивусса загьру

ХьхьичIазаманнай ца душ щар хьуну, ласнал къатлуву ласнал ниттищал яхъанай бивкIун бур, ганиха къуллугъ буллай. Амма ласнал ниттил мудан ганий аьй-бювкьурду дуллай, яхI буван къабюхълай бивкIун бур. ХIукму бувну бур ласнал ниттин загьру буллуну дирчIан дуван.   Душ лавгун бур базаллуву...


Нюжмар кьини дурну къахъинмур

Бусурмансса халкьуннал дур арулва гьантлий цал тикрал шайсса байран – нюжмар кьини. Му кьини бувсса хъинбалалух, эбадатрах цамур чIумалнияр гьарзасса чири шайссар. Муниятур нюжмар-кьини хъинбала-хъиншивуртту дуллай гьан дуван хIарачат буллан бикIайсса.   Му кьини дувайсса эбадатирттава...


Аькьлукартурал махъру

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIаб Аьбдуллагь ибн Масъоьдлул увкуну бур: «Халкьуннал учай ххаллилсса махъру. Махъру ва тIуллу цасса инсанни талихIрайн уккантIисса. Махъру тIуллаха къалавхьхьума – аьй дуван лайкь хьумари».   Аьбдуллагь ибн Аьмрдухьхьун ца инсаннал буллуссар джигьадрал хIакъиравусса суал....