Михакрангсса дарман

Михакрангсса дарман

Михакрангсса дарман

Михакрал мурхьирал ватан – Моллук тIисса жазира бусса бур. Мичча му машгьур хьуну бур щалва Дянивмур Азиянавух ва Индокитайнавух, XIVмур ттуршукулий бивну бур Европанавун. Гания шинмай байбивхьуссар михак дукралун ляличIисса тIин буваншиврул ишла буллай.

Михакрал къупру ишла буван бучIиссар бусса куццуй ягу гьавуну. ЧIявучин му цайми марххаххатиннавух хIала бувайссар. Михак бичайссар дикIул дукрардавун, пулавравун, чяйлувун, нацIу-кьацIурдавун. ТIин нахIусса бушивруцIун, михак хъинну мюнпатссар инсаннал чурххал цIуллушиврун. Муниву яла хайр бумур хъанахъиссар бета-каротин. Михакраву буссар гужсса антиоксидантру ва провитаминну. Михак хъинну хъинссар лякьлун: дукра лялиян дувайссар, ттилик1 дуруччайссар, цIумулул кьурчIу дайдишин къадитайссар. Михакрал яла хъунмур мюнпатну ккалли бувайссар щиртIри буккан баву.

Мунил сайки циняв щиртIрал ккунукру ва ятIив литIун бувайссар. Михак ва кIяла ла хIала дурсса дарурал инсаннал чурх циняв щиртIрая марцI бувайссар тIий бур. Му бакъассагу, михакрал духлаган дувайссар тамансса азардал дайдихьурду: стафилококк, туберкулез, дифтерия ва м.ц. Михакрал къупру машан лавсун, аькрин хьусса чIумал шаппа гьавуну ишла буварча хъинссар. Бургъил чани къабагьайсса кIанай ябувайссар. Михак бивчуну дурсса чяй хъинну нахIуссар ва мюнпатссар.

Лякьлуву оьрчI бусса хъаннин ва шанна шинавун бияннинсса мюрщи оьрчIан михак къахъинссар тIий бур. ЧIяруну кьурчIищин дулайминнангу михак къабакьайссар. Диабетрал ва гипертониялул къашавайминнангу михак чIяву буван къабучIиссар.

АСИЯТ АЬЛИЕВА

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


ТалихI ссаву буссар?

Циняв муния гъалгъа тIун бикIай, циняв муничIан кIункIу тIий бур, амма инсаннахь инава луглагимур бувчIин бува учирча, балжисса жаваб дулунма нажагьгу къалякъай.   Пикри бувара, инсан ур ца ххирасса ххазиналух луглай, амма му чув лабивтун буссарив, цукунсса буссарив къакIулну. Му хьхьичIунай...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...