Михакрангсса дарман

Михакрангсса дарман

Михакрангсса дарман

Михакрал мурхьирал ватан – Моллук тIисса жазира бусса бур. Мичча му машгьур хьуну бур щалва Дянивмур Азиянавух ва Индокитайнавух, XIVмур ттуршукулий бивну бур Европанавун. Гания шинмай байбивхьуссар михак дукралун ляличIисса тIин буваншиврул ишла буллай.

Михакрал къупру ишла буван бучIиссар бусса куццуй ягу гьавуну. ЧIявучин му цайми марххаххатиннавух хIала бувайссар. Михак бичайссар дикIул дукрардавун, пулавравун, чяйлувун, нацIу-кьацIурдавун. ТIин нахIусса бушивруцIун, михак хъинну мюнпатссар инсаннал чурххал цIуллушиврун. Муниву яла хайр бумур хъанахъиссар бета-каротин. Михакраву буссар гужсса антиоксидантру ва провитаминну. Михак хъинну хъинссар лякьлун: дукра лялиян дувайссар, ттилик1 дуруччайссар, цIумулул кьурчIу дайдишин къадитайссар. Михакрал яла хъунмур мюнпатну ккалли бувайссар щиртIри буккан баву.

Мунил сайки циняв щиртIрал ккунукру ва ятIив литIун бувайссар. Михак ва кIяла ла хIала дурсса дарурал инсаннал чурх циняв щиртIрая марцI бувайссар тIий бур. Му бакъассагу, михакрал духлаган дувайссар тамансса азардал дайдихьурду: стафилококк, туберкулез, дифтерия ва м.ц. Михакрал къупру машан лавсун, аькрин хьусса чIумал шаппа гьавуну ишла буварча хъинссар. Бургъил чани къабагьайсса кIанай ябувайссар. Михак бивчуну дурсса чяй хъинну нахIуссар ва мюнпатссар.

Лякьлуву оьрчI бусса хъаннин ва шанна шинавун бияннинсса мюрщи оьрчIан михак къахъинссар тIий бур. ЧIяруну кьурчIищин дулайминнангу михак къабакьайссар. Диабетрал ва гипертониялул къашавайминнангу михак чIяву буван къабучIиссар.

АСИЯТ АЬЛИЕВА

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


АцIлийнусса чири

Кьуръан буккаву МухIаммад Идавсил ﷺ суннат бушиву, чири хъунмасса даву душиву къакIулсса цучIав акъахьунссар. Мунияту гьарца бусурманчунал хIарачат буллан аьркинссар аьраб мазрай Кьуръан буккин лахьхьин. Расулуллагьнал ﷻ увкуссар: «Зувату яла ххуйма – Кьуръан буккингу лавхьхуну,...