Шанул адавру
Аллагьу Тааьланал инсантуран буллусса неъматирттал хъуниминнуятури шанашаву. Чурххал бакIлахъру – дукра дукаву кунна, рухIирал бакIлахъру шанашавури. Инсаннал чурх дукралух хIажат шайсса кунма, шанашаврихгу хIажат шайссар. Инсаннал чурх цилва-цилва чIумуй шанаши къабарча, цIуцIаву шайссар, заэв шайссар, хIатта гьалак шайссар.
Чурххал хIакь – хьхьувай шанаши бавури. Хьхьувайгу шанаши къабувну зузи бувну, муний гуж бан хIарамссар. Хьхьу – Аллагьнал ﷻ ляхъан дурсса шананни. Амма, шанашаврил масала – ачIи ивчIаврил масалар. ЧантI увкуну икIаврил масала – уттавану изаврил масалар. Бюхъавай шану чIявусса къахъинссар. Масала, хьхьу-кьинилуву кьуния мукьра ссят дуссар. Миннуву мяйра ссятрай шанарча гьассар. Ряхра ссятрай хьхьувай, кIира ссятрай дяхтта. Мукун шанарчагу, масала, ряхцIалла шин хьусса инсаннал кьура шин оьрмулул зия лагайссар, цичIав хайр, мюнпат къалавсунма. Инсаннан шану чIявушивруву зараллу чIявуссар. Хъус-ризкьилия махIрумну, мискинну личIайссар, чурх заэв байссар, лажин хъахъи дайссар, дакI мурчIи дайссар, яру зия байссар, зузаврия курчIил шайссар, эбадатрая машгъул увайссар, миннуха лавхьхьусса задру цаймигу чIявуссар.
Амма шанашавриву мюнпат бухьурчарив, масала къашанарча бунагьравун агьлай ивкIун, ягу сси бивзун ивкIун му лялияннин, ягу цамур хъинбала бивкIун, му чIумаллив шанашаву хъинссар – мугу эбадатри. Хаснува, ва заманнаву халкь шанайва хъинни: къашанашимур чIумал я канийну, я мазрайну, я цамур иширайну бунагь буллай бакъа къабикIай чIявумий.
Шанашавугу арулла куццуйсса дуссар. Ца гъапул шаврил шанури. Мугу зикри байсса, эбадат дайсса мажлисрая гъапул хъанахъавури. Цагу алши бакъашиврул шанур. Мугу чаклил чIун дирну махъ, чак къабувна шанашавури. Хаснува, хъатIан чак къабувна шанашаву хъиннува оьссар, чIун дукканнин буван изаншиврий дакI къадарцIуманан. ХIатта, Жабраиллул увкуссар: «Ссавруннайсса цIурттал аьдадгума циксса буссарив кIулсса ттун хъатIан чак къабувна шанан ивкIун, му къабувна ливчIманал бунагьру циксса буссарив къакIулли!» – куну.
Цагу нааьналул шанури. Мугу кIюрххил чаклил чIумал шанашавури.
Цагу аькьувалул шанури. Мугу чани дурккун махъ баргъ гьаз хьуннин шанашавури.
Цагу цIимилул шанури. Мугу ахттайн бизаннин хьхьичI шанашавури. Цагу рухсатрал шанури. Мугу ахттая махъсса шану.
Цагу хIасратрал шанури. Мугу нюжмар хьхьунусса шанури.
ХIасил, шанан хъинмур чIун хьхьувай хъатIаяту ца ссят ларгун махъри, чани дукланнингу. Дяхтта ахттайн бизаннин хьхьичIсса чIунгури. Цайми чIуннардий шанашаву къахъинссар. Хаснува, чани дуклан диркIун махъ баргъ гьаз хьуннин хъинмагу бакъассар. Хьхьувайгу шанай ивкIун уна, му чIумалгу шанарча ччяни хъунав шайссар, мискиншиврийн кIункIу айссар, дакIний зад къаличIайссар. Мунил хIикмат – яттил хIайван му чIумал шанан къабикIайссар. Муниятур му шинай цал бакъа лургъигу къахъанай буна, ца бакъа чIигу къабуллай буна, му чIумал шанай къабикIаврил барачатрайну дунияллий чIявусса бусса, инсантурал чIявусса бихлай, канай бунагу. Ккаччи тIурча, хьхьувай шанай къабивкIун му чIумал шанай бикIайссар, муниятур му шинай кIилва лургъигу хъанай цал-цал ару-арулва карчIгу буллай буна, барачат бакъашиврул дунияллий чансса бакъа бакъасса, бикъаххайсса, букъакайссагу бунува.
Ялагу бургъищал шанашаву хъиннува къахъинссар. Му дунияллий халкьуннайх ризкьи, кьисмат бачIайсса чIунни. АьхIмакьма акъа му чIумал шанан къаикIайссар. Мукунма, маркIачIан ва хъатIан чаклил дянив шанашавугу аьхIмакьшивури.
Мукунма, авцIуну уна, зий уна, занай уна, бурттий уна, канай уна, карагьатссар (къахъинссар) шанашаву. Инсантал бусса кIанай шанашавугу, чак буллай, Кьуръан ккалай цамур эбадат дуллай уна шанашавугу карагьатссар. КкурчIа чIирах, чапалсса кIанай чун унугу агьну шанашавугу карагьатссар. Мизитраву, кьуллалуву цамур эбадат дуллан бувсса кIанайгу шанашаву къахъинссар. Мукун ца оьзру (багьана) бакъана шанарча, цIуцIаву шайссар. Хаснува чакгу къабувайсса фасикьнан (бунагькарнан) дурусвагу бакъассар.
Шанан утту ишаврил адав
Аллагьу Тааьланал кьинирду ляхъан дурссар халкьуннан касму-маэшат буллан. Хьхьурду ляхъан дурссар халват хьуну, кIучI хьуну, утту бивхьуну шанай рахIат хьун. Мукун бухьувкун, гьарца хьхьуну цилла-цилла чIумал утту ивхьуну шанан аьркинссар. Утту къаивхьуну, хьхьувайгу зий чурххай зулму баву хIарамссар. ХIатта зукъазийна, ачIа, оьна ихтилатрай щяивкIун икIангу карагьатссар. Хаснува бунагь хьунсса, хIарамсса ихтилатрай, махсара-хъярчирай щябикIаву хъиннува къахъинссар, хIарамссар. Амма эбадатрай, элмулул мажлисрай элму дуклай, лахьлай, ягу вяъза-насихIатрай, ягу Кьуръан ккалай, миннухун машгъул хьуну икIаннив ссуннатссар (хъинссар). Мукуна хъамаличу аьлахъан уван, къумама гьарта уван, нахIусса, хIалалсса, бунагь къахьунсса ихтилат буллай щябикIангу бучIиссар. Амма махъва-махъ оьмуния истигъфар бувну (Аллагьнахь ﷻ багъишла ити увкуну) марцI хьунссар шананнин.
Утти, му утту ишаврил адавругу. ХъатIан чак бувну ца ссят хьусса чIумал хьулурдугу лавкьуну, чирахъгу левщун, щинал дикIу, цамур дукайсса задрал дикIу ялув зад дирхьуну, мигу мюхчан дурну, утту ишинссар. Нуз лакьайнигу, щинал ялув зад дишайнигу чирахъ лещайнигу «бисмиЛла́гь» учаву хъинссар.
Хьулурду къалавкьуна кьабитавугу, чирахъ къалевщуна кьабитавугу къахъинссар. Щинал, дукралул ялув зад къадирхьуна кьаритавугу къахъинссар.
Утту ишайсса кIанугу шамилва ссимиялу зад бувккун марцI баву хъинссар. ЩяйтIаннул асар бикIайссарча микку, му яла гьан буван. Яла цалва васият-аманатгу бувну, ягу чивчуну бакIрацI бивхьуну, цалла дурсса аьсившиврияту (бунагьирттая) тавбагу дурну, бунагь къабуван нанижатгу дурну, ивчIавугу дакIнин дуртун, цува ишинсса гьавгу ххал диргьуну, шагьадатгу цIу дурну, «бисмиЛлагьи, вазаъту жанбий…» тIисса утту ишайний дуккайсса дуаьгу дурккуну, АьлхIам, Алифламимрал бакI, Кьулгьу, Фалакь, Насгу бувккуну, бюхъарча Табаракагу бувккуну, яла цалла каруннайн пув-пув куну мигу цалла бакIрайх, лажимирайх, чурххайх дурккун шананссар. Мий бувну къуртал хьуннин шанан ивкIун лякъирчагу циняв бувссаксса чири буссар. Бюхъарча чаклингу ивссуну утту иширча хъиннува хъунмасса даража буссар. Къабюхъарча, тIагьарат банссар. ТIагьаратгу къабувна утту ишаву хъинну оьккиссар. Ми гьарца зад бувну утту ивхьусса инсанначIан Аллагьу Тааьланал малаик тIайла увайссар, му балаллая уруччин чантI учинцIа. Мунал рухIгу АллагьначIан ﷻ лахъайссар, макIгу тIайлану ккаккайссар. ШананцIа Аллагь ﷻ дакIнийну кIицI лаглай, зикри буллай, Къуръан ккалай икIавугу хъинссар. Чани хьуннин буллай ивкIссаксса чири чичайссар. ЧантI увкутари кьацIгу сукку бувну (марцI бувну), чулия чулгу бувну Аллагь ﷻ кIицI лагаву хъинссар.
Мигу цавагу къабувну, чаклингу къаивссуну, чапалну утту иширча, щяйтIаннул вас-васру бичлай яла къагьантIиссар. МакIгу дурусъсса, тIайласса къаккаккайссар.
Оьккисса суратру, задру итталух занай, инжит хъанай ухьурчагу, шамийлва куямур чулухунмай пув-пув куну, шамийлва «Аьоьзу биЛла́гьи мина-щайтIа́ни-р-ражим» увкуну, чулия чул бувну тамур чул лувну утту ишинссар. Ягу ивзун, щяивкIун «Аоь́узу бикалима́ти Лла́гьи тта́мма́ти мин гъазабигьи ва экьа́бигьи, ва шарри эба́дигьи, ва мин гьамазати щая́тIини ва ан яхIзуру́ни» – учинссар.
Хьхьуниву ивзун тагьажжуд-чак байсса ухьурча, утту ишайни мунийнгу изан кьаст дуванссар. Щин ялувну дуна (чурх шюшин багьлай бунува) утту ивхьуну шанашавугу карагьатссар. Чурх шюшин къахьурча, чаклин иссунссар. Иссунгу къахьурча, таяммум банссар.
Ккашилну утту ишавугу къахъинссар, чурххал кьувват лагайссар. Хъиннува увччуну уна ишавугу хъинмагу бакъассар, дакIниву кьасават шайссар. Чурх куклуну хъинссар. Дуркумур лялиллан къадиркIна ишавугу къахъинссар. Дуркуну цаппара хIал хьувкун ишаву хъинссар, дукайхтува къаивхьуну. ХIатта къуццу буван, ттуршва шавагу ласун аьркинссар.
Увччуну лякьа дурцIусса чIумал утту ишин най ухьурча цал урчIамур чул лувну утту ивхьуну ссуннат биттур бан, яла зана ивкIун куямур чул лувну ишинссар. Увччусса чIумал куямур чул лувну рахIатссар, дуркумур ччяни лялияйссар.
Утту ишингу урчIамур чул лувну, Кьиблалийн лажинну, урчIамур кагу бакIралу дирхьуну ишаву хъинссар. Идавстурал утту бишаву мури. Ягу лякьа лавай, лажин Кьиблалин дурган дурну ишинссар. Му гъазитурал шанури, Заннал рахIматрах ялугьлагьисса. Ягу куямур чул лувну ишинссар. Му тIабибтурал шанури, чурххан рахIатссар. Лажин лувну агьну шанашавурив чапуртурал, щяйтIантрал шанур, дужжагъравун ялугьлагьисса. Му къахъинссар. Аллагьнангу ﷺ сси бизайссар. Мукун шанашимагу ччан щуну изан уванссар.
КIущин къабувна утту ишавугу къахъинссар. Бивну бакъанагу щяикIанссар, бухьурча буккан. Бувну иширча ранг ххуйну икIайссар.
Ссав чIалачIисса кIанай утту ишавугу къахъинссар, къатлуву хъинссар. Бургъилу, зурулу ишавугу къахъинссар. АчIи бургъилу, ачIи ххютулу ишавугу къахъинссар, хаснува гъинттул чIумал. ЦIуцIаву шайссар. БухкIуллий бакI дирхьуну шанашавугу къахъинссар.
Нигьа усайма цувалу, цIансса къатлуву утту ишавугу къахъинссар. Ца виргъандалувун кIия-шама уххавугу къахъинссар, карагьатссар, цувалу хъинссар.
Янна къалирккун утту ишавугу къахъинссар, лирккун хъинссар. Шану-кIаралу хъиннува кIукIлуссагу къахъинссар. Хьхьувай, кIюрххил изан карчI шайссар. Ххаллилсса, оьрчIи-кIурисса шану-кIараллуй шанашавугу къахъинссар. Шанай уна цакуну ццахханнарай изавугу къахъинссар, мажнун цIуцIаву шайссар. Чани хьуннин шанай личIавугу къахъинссар, щяйтIан хъян бикIайссар.
