Суал-жаваб

Суал-жаваб

Щинавун оькьлакьисса инсан ккаккарча, га ххассал уваншиврул зума зия дуван бучIиссарив (щинавун ххяххарча майравух ягу кьацIливух щин духхан бюхъай)?

Оьвкьуну нанисса инсан ххассал уваншиврул зума зия дуван ихтияр дуссар, ялунгума, чара бакъа ххассал уванмур буван аьркинссар. Амма мукун лирчIсса зума хъирив лахъан багьантIиссар.

(«Мугънил мухIтаж», «Фатава Гъазали»)

 

 

 

БучIиссарив Кьуръандалул луттираву ягу «Бисмиллагьи-р-рахIмани-р-рахIим» чивчусса конвертраву арцу дишин?

Кьуръандалуву ягу аятру, Аллагьнал ﷺ, идавстурал цIарду, диндалул элмулул чичрурду дусса луттирдаву арцу дишин къабучIиссар, хIарамссар. Мукунма, «Бисмиллагьи-р-рахIмани-р-рахIим» чивчусса ягу муниха лархьхьусса чичру дусса конвертраву дишингу къабучIиссар.

(«ФатхIул-муин», «Иаьнату-ТIалибин»)

 

 

 

Жаназалул чаклил ниятраву чара бакъа инсаннал цIа кIицI лаган аьркинссарив?

Жаназалул чаклин ният дуллалисса чIумал чара бакъа инсаннал цIа кIицI лаган аьркиншиву дакъассар. Ва инсаннаха буллай ура кусса ният дакIниву душиву гьассар. Ягу бучIиссар имамнал буллалиманаха буллай ура кусса ният дуван.

(«ТухIфатул-мухIтаж»)

 

 

 

– Кьакьарттун дарув буварча зума зия шайссарив?

– Дару кьакьарттул дяния ялавай гьарча, зума зия шайссар. Кьакьарттул дянивалугу «хI» тIисса хIарп дуккайсса кIанури.

 

 

 

Чак буллай унува ниттил ягу буттал оьвчирча жаваб дулун бучIиссарив, чак зия хьунтIиссарив?

Чак буллалисса чIумал чара бакъа жаваб дулун аьркиншиву дакъассар. Ялунгума, фаризасса чак буллай ухьурча, жаваб дулун къабучIиссар.

Суннатсса чак буллай ухьурча, нитти-буттан къаччан бикIан къабуваншиврул чакгу личIан бувну жаваб дулурча хъинссар.

Жаваб дулурча чак зия хьунтIиссар.

(«Аль-Икьнаъ», «ХIашиятул-Жамал»).

 

 

 

ДикI шахьаннин шюшин аьркинссарив, ганий оьтту бикIайхха?

МухIаммад Аьбдуллагь аль-Журданил «ФатхIуль-аьллам» тIисса луттираву чивчуну бур: «ДикIува бувксса оьттул му шахьлахьисса щинал ранг даххана дуварчагума, мукунсса дикI дукан бучIиссар. Амма цIанасса чIумал дикIдаххултрал мунийн щин дутIай оьттуя марцI дуваншиврул. (Оьттущал хIала дурхсса щин нажас (чапалшиву) хъанахъиссар). Мунияту кIункIурдуву дишиннин дикI хъинну ялув бавцIуну шюшин аьркинссар оьттуя марцI хьуннин».

 

 

 

– БучIиссарив зума дургьусса чIумал паста ишла бувну ккарччив шюшин?

– БучIиссар, амма пасталул тIин бусса чIемпи вив кьюлтI дуварча, зума зия хьунтIиссар.

 

 

 

МаркIачIан ва хъатIан чаклил дянив бувайсса суннат-чак буссарив?

Имам Ибн ХIажар аль-Гьайтамил «Фатава аль-фикьгьия аль-кубра» тIисса луттираву чивчуну бур: «МаркIачIан чак бувну махъ хъатIанмунил чIун дучIаннин бувайсса чак тIурча, му баву хъинссар, мунийн «салятуль-гъафлат» ягу «салятуль-аввабин» учайссар».

Мунил яла чанмур – кIира ракааьтри, яла камилмур – кьура ракааьт. ЖучIава машгьур хьуну бур ряхра ракааьт дуллай.

 

 

Анализ дуван оьтту ласурча, чаклин биссаву зия шайссарив?

Имам Шафиънал мазгьабрайн бувну, оьтту буккаврил чаклин биссаву зия къадувайссар.

 

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


Ссятрал мутталий дурсса эбадатраяр ххирасса махъру

Дунияллийсса оьрму Аллагьу Тааьланал жунма буллуну бур Цала рязишиву тIалав дуллай, цIимилийн умуд бивхьуну яхъананшиврул. Аллагьнал, жува ххирану, мурадру щаллу бавугу бигьа бувну бур. Цала ИдавсийхчIин ﷺ Заннал жунма баян бувну бур цумирив хъунмасса чири хьуншиврул дувайсса бигьасса эбадатру....


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...