Суал-жаваб

Суал-жаваб

Суал-жаваб

Хъа так Аллагьнайн ﷻ буван аьркинссар, ниттийн, цIуллушиврийн, Идавсийн ﷻ ва м. ц. къабучIиссар тIий бавссар. Буссарив Исламраву мукун увкуну?

Аллагьнайн ﷻ ягу Заннал сифатирттай къабувсса хъа хIисав бакъассар, сайки бунагьссар, цаппара аьлимтурал тIимунин бувну. Аллагьнал ﷻ сифатирттайн хъа байссар масалларан «Дуниял-аьламрал Залуннайн», «Гьарзад ляхъан Дурманайн» увкуну.

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисраву тIий бур: «Аллагьнайн ﷻ бакъа цамунийн хъа бувма чапуршиврувун агьантIиссар», цамур риваятраву «мушрик хьунтIиссар» (аль-ХIаким). Ва хIадисраву тIисса куццуй, чапуршиврувун агьайссар Аллагьнал ﷻ хъуншиврул даражалийн цамур зад лахъ дувансса ниятрай хъа буллалима.

Аьлимтурал язи бувгьумур мукъуйн бувну, Аллагь ﷻ акъамунийн хъа баву карагьатри (дурну къахъинсса тIул).

(«Мугъни аль-МухIтаж»)

 

 

 

Инсан дунияллия лавгукун ганал ялув чара бакъа дуван аьркинмур цири?

ИвкIуманал хьхьичI жяматрал мукьва чара бакъасса бурж буссар. Мунийн «фарзуль-кифаят» учайссар – щилчIав къабарча щалва жямат бунагьравун багьайссар, цанналвагу барча, циняв бунагьрала буккайссар.

Чара бакъа бан аьркинмургу мукьва буссар:

  • Чурх (жаназа) шюшаву (диссаву);
  • Суру бишаву;
  • Жаназалул чак баву;
  • Гьаттаву уччаву.

Вай гьарзад буван хьхьичIва-хьхьичI аьркинссар кулпат-оьрчIал, яла гъанминнал, хъирив га шяраву (шагьрулий) ялапар хъанахъиминнал.

(«Мингьажу тIалибин»)

 

 

 

На лавхьхьуссия чак буван ца луттирава. Утти ттун кIул хьунни чаклин ниятгу дурну, цалчинмур «Аллагьу акбар» ттунма баянсса чIуний учин аьркиншиву. На ттиннин пикрилийну, дакIниву учайссия. Гай чакру цIунил буван багьантIиссарив?

Идавсил ﷺ увкуну бур: «Чаклил кIула – биссавури, чакливун буххаву такбирди, чак къуртал баву – ссаламри» (Абу Давуд).

Чаклил чара бакъасса ца шартI – чак бахIаврил такбир (такбиратуль-ихIрам) винма баянсса чIуний учаву. Мукунма, АльхIамгу, АттахIиятугу, цалчинмур Ссаламгу винма баянну буккин аьркинссар.

Имам Шафиънал мазгьабрай бувну, дакIниву увкусса такбир къагьассар, мазрах учин аьркинссар. Мунияту, цалчинмур «Аллагьу акбар» дакIниву увкуну бувсса чакру цIуницIа бан аьркинссар, хъирив лахъансса ниятгу дурну.

(«ФатхIул Муин»)

 

 

 

Цаманал хьхьичIсса бурж буманалгурив цала хъуслия закат булун аьркинсса?

Имам Шафиънал мазгьабравусса яла вихшаламур мукъуйн бувну, инсаннай бурж бушиву къаккаллиссар закат къабулунсса багьанану.

(«ТухIфат аль-Мухтадж ва ХIашия аш-Ширвани», «Аль-Мавсуаь аль-Кувайтия»)

 

 

Чаклин ивссуну акъашиву хъамабитала хьуну бувсса чак хIисавссарив, чири хьунтIиссарив?

Му чак, ивсссавугу дурну, цIунил буван аьркинссар. Чаклил чIун дурккун духьурча – хъирив лахъансса ниятгу дурну бувайссар.

Чири шаврия тIурча, чак бансса нанижатрахсса, чаклин къаивссуну дуккин бучIисса дуаьрдахсса, аятирттахсса, тасбихIирттахсса чири хьунтIиссар, амма щаллуну чаклил чири къахьунтIиссар.

(«ТухIфат аль-МухIтаж», «Нигьаят аль-МухIтаж»)

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Бала-апатIирттая буруччайсса дуаь

АпатIру, дардру инсаннал оьрмулуву ччя-ччяни хьуна дакьай. Пашманмургу, ххаримургу жуйнна дияйссар Аллагьнал ﷻ чичрулийну. Мунияту, захIматсса иширавун багьсса чIумалгу куклушиву, бигьашиву Заннахь чIа учин аьркинссар.   Цумур дуаьри дуккин аьркинсса апатIрая, мусиватрая буруччиншиврул?...


ЩяйтIан бахIаймур

Бюхттулсса Аллагь тIий ур (мяъна): «Я Идавс, Кьуръан буклай айишиннин чIа уча Аллагьнахь, инава щяйтIаннуя уручча куну: «Аьузу би-Ллагьи мина-шшайтIани-р-раджим» увкуну, цилгу мяъна хъанахъисса – «на Аллагьнахь ﷻ чIа тIий ура щяйтIаннул оьсса тIуллая уручча тIий нава,...


Суал-жаваб

ЧIявуну баяй имам Магьди уккавай уссар тIисса хаварду. Му имамная кутIану бусарча ччива. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Имам Магьдинал цIа ттул цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар, ганал буттал цIагу ттул буттал цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар». Имам Магьди икIантIиссар Идавсил ﷺ...


Зумаритавал кьини

Аллагь Тааьланал Зумаритавал кьини даврин савав – ахиратлул кьини дакIнин дагьаншиврулли. Мунингу учайссар Эдрал кьини, куну. Гьарца Эдрал кьини дуркIукун, дунияллий халкь кув ххарину, кув пашманну, кув ххуйсса канай, ххуйсса ларххун, кув оьккисса канай, оьккисса ларххун, кув бахьтта, кув...


ХIалал-хIараммунил баян

Аллагь Тааьланал дунияллий халкьуннан, дуллусса хъусру ризкьи-маэшат хIалалссагу дуссар, хIарамссагу дуссар. КIинниллагу дянивсса щак буссагу дуссар, мунийн «шубгьа» учайссар.   Шубгьа хъанахъиссар я хIалалшиву, я хIарамшиву чIявуминнаща личIий дуван къашайсса, цукунссарив кIул...