Ларгунни шин

Ларгунни шин

Ларгунни шин

Ларгунни уттигу ца шин. Вана укун шинал хъирив шин най лагай заманагу, оьрмугу. Гьашину хьунни тамансса хъуни-хъунисса ишру. Бия гайннувух ххариссагу, мукунма пашманссагу. Цукунсса бивкIнугу, Аллагьнан ﷻ  къакIулсса цичIав къавхьуссар, мунияту, ссавур ва рязишиву дурманал даража Заннал хьхьичI лахъссар.

 

Шин ларгун, цIусса дайдишаврия ххарисса халкь чIявусса бунугу, ларгсса шинаву пашманшивугу чансса дакъая. ХьхьичIва-хьхьичI гьарца инсаннал оьрму ца шинал кутIа хьушиву тасттикь хъанай бур. Оьрмугу аьдада кунма най бур. Циванни мукунсса иширая ххаришиву дуллан? Жува ци тIурчагу, чIун дакъацIай, дацIан дангу щищачIав къашай. Жуламур иш тIурча, заманалия, сантирая, кашилуя бюхъавай пайда ласавур. Пикри барча, жухьхьунна чIявусса мажаллу буллуну бур эбадат ва маэшат буллан.

Жула буттахъул укун рахIатну касму-маэшат бан, Заннайн тIааьт-эбадатрахун багьан хъанай къабивкIссар. Пикри бувара, гайннан багьлай бия чантI учин микI лавчIсса къатлуву, лавай бивзун лахъан пач, гъели буван къатта. ЦIана тIурча, Аллагьнал ﷻ  цIимилийну гъелисса къатлуву чантI увкуну, лавай бизаврияр захIматсса цамур зад дакъар. Пач лахъавугу бигьасса иш бакъар. ЦIана гьарца къатлувун дуцин бюхълай бур щин, дуван отопление, ми дакъассагу цайми-цайми бигьашивуртту хьунни.

Амма цукун илкиншиву гьарзасса замана бунугу, му хайрданул ххуллий ишла буллалими чан хъанай бур: я дунияллун, я ахиратран мюнпат бакъамуниха зий чIун пана дуллай бур халкь, хаснува жагьилтал. Фаризасса ишру щаллу баврил хъирив яла агьамшиву дусса зад – элму дуккавур, хаснува диндалулмур кIулшиву ласаву. Ми лахьхьин мадрасарттавун гьансса мажаллугу хIакьину чIявур. Мадраса-мизитравун гьан сант дакъаманал даврия, школалия махъ диндалул лу-кказит циванни къабуккин? Мугу Исламрал элму лахьхьавур. Луттирду ккалан ххирасса инсаннал элму гьарза шаврищал аькьлугу камил шайссар.

Жува дунияллийн буккан бувну буру Заннайн ﷻ  эбадат дуллан, илкинсса чIун мунихун багьну гьан дулларча хъинссар. Жунма дунияллий яхьунсса кьисмат щаллу баву Аллагьу Тааьланал цайнма лавсъссар, мунияту эбадат гьарза дарча, маэшат чан хьунссар тIисса нигь дикIан къабучIиссар. Ссаха-бунугу зий, дачIра чIун харж дуллай, эбадат нукьсан даву къатIайлассар, аькьлу бусса инсаннан му лайкь бакъассар.

Жунма кIулсса куццуй, гьарца инсаннал цания-ца давриву пагьму-гьунар, бюхъу бикIай, гьарцаманан цала бюхъу бумур Аллагьнал ﷻ  бигьа бувай. Мукунма диндалувугу буссар гьарца чулухуннайсса хьхьичIуннайшиву Аллагьнал ﷻ  дуллусса инсантал. Цавайннан ххуйну кIулссар фикьгь, вайминнан нахIви (грамматика), шамулчинминнан аькидалул элму ва м.ц. Бур гайннавух жунна тIайлану эбадат дуллан лахьхьин бансса пагьму бумигу. Мигу хъанахъиссар щейхтал, усттазтал. Гай мяйжаннугу марцIну Заннайн эбадат дуллан лахьхьин буваймири. Гайннал тарбиялувун бувххун, буллусса вирдру щаллу буллалисса инсаннан эбадатраву ляличIисса кьуват булай Аллагьнал ﷻ .

Ххирасса уссурвал ва ссурвал! Бачияра цIусса шин дайдишинну бувсса бунагьирттая пашман хьуну, тавбалий даин хьуну, Заннайн мютIи хьун нанижатгу дурну. Аллагьнал ﷻ  кумаг баннав, барачат бишиннав!

 

Аьбдуллагь АхIмадов

 

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...