Махъва-махъмур аят

Махъва-махъмур аят

Махъва-махъмур аят

Кьуръан – Мухiаммад идавсичiан ﷺ ликкан буллай байбивхьуссар 610-ку шинал рамазан зуруй, Идавс ﷺ хiираъ тiисса нуххуву усса чiумал. Нух ляличiисса нурданул чанна лархъун, гивун Жабраил-малаик увкiун, идавсин ﷺ цалчинма-цалчинсса «икьраъ» – «ккалакку!» тiисса аят лахьхьин бувссар.

Мукун байбивхьуну, 23 шинал мутталий МухIаммад ИдавсичIан ﷺ щалва Кьуръан ликкан бувссар. Цаппара аятру бивкIссар цукунсса бунугу иширацIун бавхIусса, амма чIявумий дахIаву дакъасса, аьмсса.

Идавсин ﷺ оьрмулул 63 шин шайхту, Исламрал дин камил хьуссар, аятру ликкаву бавцIуссар. Цува ва дунияллия гьансса чIун гъан хъанан диркIукун, Идавсил ﷺ халкьуннан баян бувссар Кьуръан ликкаву щаллу хьушиву. Мунин хас бувсса аятру буссар (мяъна): «ХIакьину На (Аллагьнал) зун зул дин камил дував, Ттула неъматру зуйн биян бував. На рязиссара Ислам зул дин душиврий» («Ал-Маида» суралул 3-мур аят).

Амма ва аятрая махъгу ИдавсичIан ﷺ илгьам ливкссар. Цумурди туну махъва-махъ ликкан бувсса аят?

Щала диндалул мяъна вив ларсъсса аят

Кьуръан бувчIин баврил элмулул (тафсирданул) аьлимтурал тIимунин бувну, «Ал-Бакьара» суралул 281-мур аят хъанахъиссар Идавс ﷺ дунияллия гьан ца нюжмар лирчIсса чIумал ливксса, махъва-махъсса Заннал илгьам. Му аятраву увкуну бур (мяъна): «Та Кьиямасса кьинилул танмихIрая нигьа бувсун бикIияра. Му кьини зу зула ЗанначIан зана бикIантIиссару. Яла гьарцаннан дуллай ивкIмунин лайкьсса аьдлу-диван бувантIиссар, цукунчIавсса тIайладакъашиву ягу зулму къабувну».

Ва аятрал буслай бур гьарцаннан ахиратраву лякъинтIишиву цува дуллай ивкIмунил хIасил. Кьиямасса кьинилин вихну бикIаву – жула диндалул гьанусса ттарцIри. Мунин вих акъаманал иман Аллагьнал ﷻ хьхьичI къакьамулссар.

Муслим Аьбдуллаев

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...


Шанна бигьасса эбадат

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву увкуну бур:   «Циняв бусурманнал бунагьру багъишла битаннав тIий дуаь дурманан буссар гьарца бусурманчунахсса чири»   «Кьуръандалувасса ца хIарп дурккуманан хъинбала чичинтIиссар. Гьарца хъинбалалул чиригу ацIлийнуссар. «Алиф,...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...