Тива зана цу ивкIссар?

Тива зана цу ивкIссар?

Тива зана цу ивкIссар?

Бусала

«Ца диндакъул цIувххуну бур бусурманчунахь:

– Зу буру инсаннан гьаттаву аьзав дуссар, Алжан-Дужжагь буссар, Ахиратрал хIисав-суал буссар тIий. Ми бушиву щин кIулссар? Тива зана цу ивкIссар? Дакъассар ми зару, инсан ивчIайхту цимурца къуртал шайссар тIий.

Бусурманчунал увкуну бур:

– Хъинни. Ачу пикри баннуча! Ина тIимур тIайласса бухьурча, жунма кIиннанмагу ссаячIав буруккин буллан аьркин бакъар. Жува литIунссару, гьаттаву буччинссару, мунийну къуртал хьунссар. Аммарив, инава аьйкьуну, на тIимур тIайласса бухьурча ина ци дулланна? Тива махъунмай ххуллу бакъассархха!»

 

ЦIанасса заманнайгу хьуна бакьай кIукунсса суал буллалими. Миннангу жаваб дуссар. Уссар Алжан-Дужжагьгу ккавккун зана ивкIсса инсан. Ганал цала оьрмулуву цалвагу щялмахъ къабувсъссар, мунияту жува ганал бувсмунийн вихссару. Ганал тачIав щялмахъ къабусайшиву душмантуралгума тасттикь бувайсса бивкIссар.

Га инсаннан Ахиратраву дикIан-тIисса цимурца ккаркссар: Алжан-Дужжагь ва гайннуву думур. Дужжагьрал цIаравун къабагьаншиврул буван аьркинмур бувсун, жуйра дюъ дирхьуссар. Му инсангу – жула ххирасса Идавс МухIаммадри ﷺ. Аллагьу Тааьланал миъражрайн гьаз увсса чIумал Идавсин ﷺ гьарцазад ккаккан дурссар.

БивкIулия махъ цичIав дакъа-ссар тIиманал уссарив ганал махъру тасттикь бувансса, цалвагу щялмахъ къабувсъсса, вихшала дишин бучIима?! Акъассар мукунсса инсан!

Имам Гъазалил луттираву ва масъалалул хIакъираву чивчуну бур:

«Пикри бувара, ца инсан цала къатлува увккун, цаппара хIаллава махъунай зана ивкIун ур. Шавай иявайсса чIумал цала чIаххучу хьуна авкьуну ур. ЧIаххучунал увкуну бур:

– Ява личIлулну икIу, вацIлува барцI бувкIун, вил къатлувун бувххунни!

Му инсаннал учинтIиссарив: «На вин къавихра, тива цу зана хьуссар, тиву барцI бушиву щин кIулссар?» – куну. КъаучинтIиссар! Та чIаххучу щала аьдилсса акъахьурчагума, цумари танал увкумуних къулагъас къадурну, къудурну къатлувун уххантIисса? Щала вих къахьурчагу, личIлулшиву дувантIиссар: ярагъ ласунтIиссар, чIавахьулттувух уругантIиссар ва м.ц.».

Мува куццуй, бивкIулия махъ бучIантIимуния жунма баян бувну бур яла аьдилманал, оьрмулуву тIайла бакъасса махъ къаувкуманал. Цукунну жува ганайн вих къахьун?!

Жунма кIулну бикIан аьркинссар «балики Идавсил ﷺ бувсмур тIайласса бикIан» тIий дирхьусса иман къакьамулшиву. Мукунсса дакIдацIаву дусса инсан бусурманчуну ккалли акъассар. Щак бакъа вихну бикIан аьркинссару Кьуръандалуву ва хIадисирттаву жунма баян бувмунийн.

 

Ильяс МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Вихьлив оьрчIру ттуплий бувккунни

Вихьлив хьунни Ккуллал райондалий дарсирдайн мизитирттавун бучIайсса оьрчIал дянивсса футболданул турнир.   Ванил агьаммур мурад бия оьрчIал дянивсса дусшиву цIакь даву ва спортрах гъира бутаву. Турнирданул сиптачиталну бувккунни «Ккуллал райондалул жагьилтал» тIисса ккурандалул каялувчи...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...