Яла ххирамур аят

Яла ххирамур аят

Кьуръандалуву буссар ца аят, цайми аятирттаяр даража лавайсса, му циняв аятирттал ханни. МухIаммад Идавсия ﷺ жучIанма бивну бур укунсса хIадис: «Му аят Аллагьнал ﷻ Луттиравусса цайми аятирттаяр лаваймурди, муниву дуссар Аллагьнал ﷻ Бюхттулсса цIа».

 

Ва хIадисраву кIицI лавгсса аят хъанахъиссар «Аятуль-Курси» - «аль-Бакьара» тIисса суралул 255-мур аят (Аллагьу ла илагьа илла гьува…). Му аят дакIних къакIулсса ягу муния къабавсса бусурманчув акъахьунссар. Мунивусса ххирашивуртту хъинну чIяруссар.

Абу Умамал бувсун бур Идавсил ﷺ увкушиву: «ИсмуЛЛагь аль аъзам» - Аллагьнал яла бюхттулмур ЦIа дуссар шанма суралуву: «аль-Бакьара», «Али Имран» ва «ТIагьа». Му цIанийну дуаь дуварча, чара бакъа Аллагьнал ﷻ жаваб дулайссар».

Идавсихь ﷺ цIувххуну бивкIссар: «Алагьнал ﷻ вичIан гьан бувсса аятирттава яла бюхттулмур цумурди?» – куну. Идавсил ﷺ увкуссар: «Аятуль-Курси».

Цамур хIадисраву увкуну бур: «Мукъурттил хан – Кьуръанди, Кьуръандалул хан – «аль-Бакьара» тIисса сурар, му суралул хан – «Аятуль-Курси» тIисса аятри».

Ялагу: «Гьарца фаризасса чаклил хъирив «Аятуль-Курси» дуккайманан Алжаннавун уххан цичIав дахчилай дакъассар – мунан так ва дуниял кьадитанни ливчIсса. Му мудан ккалангу так хIакьсса Аллагьнал ﷻ лагънаща бакъа къашайссар».

«Аятуль-Курси» утту ишайни дуккирчагу хъинссар щяйтIан арх буваншиврул. МухIаммад Идавсил увкуссар: «Утту ишайни «Аятуль-Курси» буккайма Аллагьнал ﷻ уруччинтIиссар. Мукунма, буруччинтIиссар мунал чIаххулгу, лагмасса къатригу».

Ялагу Идавсил ﷺ увкуну бур: «Гьарца задрал дикIайссар цила бакI. Кьуръандалувугу буссар мукунсса бакI – мугу хъанахъиссар «Аятуль-Курси».

Имам АхIмадлуя бивсса хIадисраву увкуну бур: «Аятуль-Курси» – Куръандалул бачIиннул бачIиксса даража бусса аятри».

«ГьунчIукьатIан» тIисса луттираву увкуну бур: «Аллагь Тааьланал ляхъан дурсса задирттаву «Аятуль-Курсинияр» ххирасса зад дакъассар. Мунил ххирашиврул, хъуншиврул хIисав дакъассар. Мунил ххирашиву кIул хьурча, паччахIтурал паччахIшивуртту кьадиртуну, мунихух машхул хьунссия. Дуниялгу, ахиратгу ччима, хъуннасса ххаришиву хIасул хьун ччима, барачатру гьарза хьун ччима, гьарца мурадрайн иян ччима му буклай даим хьувча. Му буклай даим хьума дунияллийгу ахиратлувугу халкьуннал дянив паччахI куна икIантIиссар. МарцIну, халисну му аят буккирча щяйтIан-иблис арх шайссар, сихIирчи, зулмукар гъан къашайссар, душмантурая уруччайссар, Бала-мусиватрачIа буккирча, му яла лагайссар. Гьарца цIуцIаврин дару-сававрангу мюнпат хьунмассар. ЛивтIунал рухIирдан булун буккирча, гьарцаннал гьаттавун мунил нур духхайссар. Машрикьрая магърибрайн диянуксса гьаврдугу гьарта дайссар. Хьхьувай утту ивхьукун буккирча кIия малаик вакилтал байссар, мунал ялув кIюрххилнин му уруччин. ИчIату уккайни буккирчагу, хIажат барт дигьайссар, мурадрайн ияйссар. Хаснува чаклил хъирив буккаву хъиннува хъинссар. Ца чак бувну, хъиривмур чак буваннин бала-апатIирттаягу уруччайссар».

 

Рамазан Оьмаров

 

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...