Яла ххирамур аят

Яла ххирамур аят

Кьуръандалуву буссар ца аят, цайми аятирттаяр даража лавайсса, му циняв аятирттал ханни. МухIаммад Идавсия ﷺ жучIанма бивну бур укунсса хIадис: «Му аят Аллагьнал ﷻ Луттиравусса цайми аятирттаяр лаваймурди, муниву дуссар Аллагьнал ﷻ Бюхттулсса цIа».

 

Ва хIадисраву кIицI лавгсса аят хъанахъиссар «Аятуль-Курси» - «аль-Бакьара» тIисса суралул 255-мур аят (Аллагьу ла илагьа илла гьува…). Му аят дакIних къакIулсса ягу муния къабавсса бусурманчув акъахьунссар. Мунивусса ххирашивуртту хъинну чIяруссар.

Абу Умамал бувсун бур Идавсил ﷺ увкушиву: «ИсмуЛЛагь аль аъзам» - Аллагьнал яла бюхттулмур ЦIа дуссар шанма суралуву: «аль-Бакьара», «Али Имран» ва «ТIагьа». Му цIанийну дуаь дуварча, чара бакъа Аллагьнал ﷻ жаваб дулайссар».

Идавсихь ﷺ цIувххуну бивкIссар: «Алагьнал ﷻ вичIан гьан бувсса аятирттава яла бюхттулмур цумурди?» – куну. Идавсил ﷺ увкуссар: «Аятуль-Курси».

Цамур хIадисраву увкуну бур: «Мукъурттил хан – Кьуръанди, Кьуръандалул хан – «аль-Бакьара» тIисса сурар, му суралул хан – «Аятуль-Курси» тIисса аятри».

Ялагу: «Гьарца фаризасса чаклил хъирив «Аятуль-Курси» дуккайманан Алжаннавун уххан цичIав дахчилай дакъассар – мунан так ва дуниял кьадитанни ливчIсса. Му мудан ккалангу так хIакьсса Аллагьнал ﷻ лагънаща бакъа къашайссар».

«Аятуль-Курси» утту ишайни дуккирчагу хъинссар щяйтIан арх буваншиврул. МухIаммад Идавсил увкуссар: «Утту ишайни «Аятуль-Курси» буккайма Аллагьнал ﷻ уруччинтIиссар. Мукунма, буруччинтIиссар мунал чIаххулгу, лагмасса къатригу».

Ялагу Идавсил ﷺ увкуну бур: «Гьарца задрал дикIайссар цила бакI. Кьуръандалувугу буссар мукунсса бакI – мугу хъанахъиссар «Аятуль-Курси».

Имам АхIмадлуя бивсса хIадисраву увкуну бур: «Аятуль-Курси» – Куръандалул бачIиннул бачIиксса даража бусса аятри».

«ГьунчIукьатIан» тIисса луттираву увкуну бур: «Аллагь Тааьланал ляхъан дурсса задирттаву «Аятуль-Курсинияр» ххирасса зад дакъассар. Мунил ххирашиврул, хъуншиврул хIисав дакъассар. Мунил ххирашиву кIул хьурча, паччахIтурал паччахIшивуртту кьадиртуну, мунихух машхул хьунссия. Дуниялгу, ахиратгу ччима, хъуннасса ххаришиву хIасул хьун ччима, барачатру гьарза хьун ччима, гьарца мурадрайн иян ччима му буклай даим хьувча. Му буклай даим хьума дунияллийгу ахиратлувугу халкьуннал дянив паччахI куна икIантIиссар. МарцIну, халисну му аят буккирча щяйтIан-иблис арх шайссар, сихIирчи, зулмукар гъан къашайссар, душмантурая уруччайссар, Бала-мусиватрачIа буккирча, му яла лагайссар. Гьарца цIуцIаврин дару-сававрангу мюнпат хьунмассар. ЛивтIунал рухIирдан булун буккирча, гьарцаннал гьаттавун мунил нур духхайссар. Машрикьрая магърибрайн диянуксса гьаврдугу гьарта дайссар. Хьхьувай утту ивхьукун буккирча кIия малаик вакилтал байссар, мунал ялув кIюрххилнин му уруччин. ИчIату уккайни буккирчагу, хIажат барт дигьайссар, мурадрайн ияйссар. Хаснува чаклил хъирив буккаву хъиннува хъинссар. Ца чак бувну, хъиривмур чак буваннин бала-апатIирттаягу уруччайссар».

 

Рамазан Оьмаров

 

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...


Ссайгъат баву

Цаннал цаннан укра зад дулаву, ссайгъат баву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ ххуллий, Аллагь ﷻ рязи уван дуллай ухьурча. Му дулайнигу «на ва хъус вин укра дулав», – куну дулайманал учин аьркинссар. «Нагу кьамул дурссар», - куну, ласайманалгу учин аьркинссар. Мукун къакуну,...


Алфу ссалам хьуннав...

ТIабибнаха - назму, Заннаха - хIамди, Бунагьрал аьпвуну тIайла дацIаннав. Гъарибсса дакIнива бувккун лавгцири МустIафа Идавсил салават хьуннав.   ХIамдирал Залуннах ХIабибнал иман, ХIимаятраяту цIимилул бутIа – На бигьай ccиxIpyгy циняв санаъри, Аьрщарал Залуннайн ссаламну...