Яла ххирамур аят

Яла ххирамур аят

Кьуръандалуву буссар ца аят, цайми аятирттаяр даража лавайсса, му циняв аятирттал ханни. МухIаммад Идавсия ﷺ жучIанма бивну бур укунсса хIадис: «Му аят Аллагьнал ﷻ Луттиравусса цайми аятирттаяр лаваймурди, муниву дуссар Аллагьнал ﷻ Бюхттулсса цIа».

 

Ва хIадисраву кIицI лавгсса аят хъанахъиссар «Аятуль-Курси» - «аль-Бакьара» тIисса суралул 255-мур аят (Аллагьу ла илагьа илла гьува…). Му аят дакIних къакIулсса ягу муния къабавсса бусурманчув акъахьунссар. Мунивусса ххирашивуртту хъинну чIяруссар.

Абу Умамал бувсун бур Идавсил ﷺ увкушиву: «ИсмуЛЛагь аль аъзам» - Аллагьнал яла бюхттулмур ЦIа дуссар шанма суралуву: «аль-Бакьара», «Али Имран» ва «ТIагьа». Му цIанийну дуаь дуварча, чара бакъа Аллагьнал ﷻ жаваб дулайссар».

Идавсихь ﷺ цIувххуну бивкIссар: «Алагьнал ﷻ вичIан гьан бувсса аятирттава яла бюхттулмур цумурди?» – куну. Идавсил ﷺ увкуссар: «Аятуль-Курси».

Цамур хIадисраву увкуну бур: «Мукъурттил хан – Кьуръанди, Кьуръандалул хан – «аль-Бакьара» тIисса сурар, му суралул хан – «Аятуль-Курси» тIисса аятри».

Ялагу: «Гьарца фаризасса чаклил хъирив «Аятуль-Курси» дуккайманан Алжаннавун уххан цичIав дахчилай дакъассар – мунан так ва дуниял кьадитанни ливчIсса. Му мудан ккалангу так хIакьсса Аллагьнал ﷻ лагънаща бакъа къашайссар».

«Аятуль-Курси» утту ишайни дуккирчагу хъинссар щяйтIан арх буваншиврул. МухIаммад Идавсил увкуссар: «Утту ишайни «Аятуль-Курси» буккайма Аллагьнал ﷻ уруччинтIиссар. Мукунма, буруччинтIиссар мунал чIаххулгу, лагмасса къатригу».

Ялагу Идавсил ﷺ увкуну бур: «Гьарца задрал дикIайссар цила бакI. Кьуръандалувугу буссар мукунсса бакI – мугу хъанахъиссар «Аятуль-Курси».

Имам АхIмадлуя бивсса хIадисраву увкуну бур: «Аятуль-Курси» – Куръандалул бачIиннул бачIиксса даража бусса аятри».

«ГьунчIукьатIан» тIисса луттираву увкуну бур: «Аллагь Тааьланал ляхъан дурсса задирттаву «Аятуль-Курсинияр» ххирасса зад дакъассар. Мунил ххирашиврул, хъуншиврул хIисав дакъассар. Мунил ххирашиву кIул хьурча, паччахIтурал паччахIшивуртту кьадиртуну, мунихух машхул хьунссия. Дуниялгу, ахиратгу ччима, хъуннасса ххаришиву хIасул хьун ччима, барачатру гьарза хьун ччима, гьарца мурадрайн иян ччима му буклай даим хьувча. Му буклай даим хьума дунияллийгу ахиратлувугу халкьуннал дянив паччахI куна икIантIиссар. МарцIну, халисну му аят буккирча щяйтIан-иблис арх шайссар, сихIирчи, зулмукар гъан къашайссар, душмантурая уруччайссар, Бала-мусиватрачIа буккирча, му яла лагайссар. Гьарца цIуцIаврин дару-сававрангу мюнпат хьунмассар. ЛивтIунал рухIирдан булун буккирча, гьарцаннал гьаттавун мунил нур духхайссар. Машрикьрая магърибрайн диянуксса гьаврдугу гьарта дайссар. Хьхьувай утту ивхьукун буккирча кIия малаик вакилтал байссар, мунал ялув кIюрххилнин му уруччин. ИчIату уккайни буккирчагу, хIажат барт дигьайссар, мурадрайн ияйссар. Хаснува чаклил хъирив буккаву хъиннува хъинссар. Ца чак бувну, хъиривмур чак буваннин бала-апатIирттаягу уруччайссар».

 

Рамазан Оьмаров

 

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Нуххуву дурсса дуаь

Ибну Оьмардул бувсун бур цанма МухIаммад Идавсия ﷺ бавсса хIадис (бусала): – Ца чIумал зуяр ччяни ялапар хъанай бивкIсса шама инсан аьрххилийн бувккун бур. Най бивну бур ца нуххучIан. Хьхьу дутан пикри хьуну, гивун бувххун бур. Му чIумал гужсса гъарал ларчIун, ххяллуя хъунмасса кьун багьну,...


Барча баву

  Ас-саламу аьлайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу, ххирасса уссурвал ва ссурвал, хIурмат лавайсса жямат!   ДакIнихтунусса ххаришиврущал барча тIий ура жула ялун нанисса Рамазан барз – зума дугьаврил, Кьуръандалул, цIимилул ва ялтту бучIаврил барз. Ва Заннал Цала лагътуран буллусса ляличIисса...


БахIулул ва янил шаврил лишанну

Кьуръан ккалай инсантал хъин бувайминнал бусаврин бувну, хIакьинусса кьини халкьуннаву хъинну ишла хьуну бур бахIурду баву ва янил шаву. Ми иширттал хIакъираву инсантуран чIявучин тIайласса кIулшигу къадикIай. Мунияту, ва макьалалуву кIицI лаганну бахIу бувсса ягу янил хьусса инсан цукунсса...


Бувккума багъишла итайссар

Кьуръан буккаву – эбадатирттава ца яла ххирамур ва чири гьарзамурди. Кьуръан мудан ккалай хъинссар – дяхтта ва хьхьувай, сапарданий ва ичIува, мизитраву ва даврий. Жулва салихIсса буттахъалгу мукун буккайсса бивкIссар. Миннал хIарачат бувайсса бивкIссар Аллагьнал Лу бюхъайкун чIявуну...


Цаппара хъуни бунагьру

Нитти-буттан аькьува дулаву Нитти-буттан зарал буван, къаччан бикIан буван я мазрайну, я канийну цукунчIав къабучIиссар. ХIатта, ми чапурну буну, цува бусурманну ухьурчагу, миннай рахIму-цIими, хIурмат буван, хъун буван, хъинмала буван, ябуван оьрчIай ялувссар. Нитти-буттан аькьува дулайсса...