БучIиссарив аваданшиву чIа учин?

БучIиссарив аваданшиву чIа учин?

БучIиссарив аваданшиву чIа учин?

МухIаммад Идавсил ﷺ ца хIадисраву дюъ дирхьуну дур бусурмансса инсаннал чара бакъа цала аьркиншивурттаву Заннайн лаизлан, чIа тIий дуаь дуллан аьркиншиву, сайки чIивисса, бигьасса иширттавугума, масала уссай бахIинсса хьхьа аьркин хьусса чIумалгу.

Хъус-маэшатрая тIурча, ца-цавайннал пикри бикIай миннул хIакъираву дуаь даву къаххуйссар, къабучIиссар тIисса. Бюхъай мукунсса пикрирдал сававну бикIан «Думуний гьашиву дува, виярва мискинминнах ургу, аваданминнах маургав» тIисса кьяйда. Мяйжаннугу, жунма аьркинссар думуний щукру буван, амма щукру буллай ура увкуну цичIав къадуллай щябикIавугу къатIайлассар. Гьашиву даву ва щукру баву хъус лякъаврихун бахкъачайссар. Агьаммур иш – хъус лякъаву вила щала оьрмулул мяънану дацIан къадитаву, хъус дакIнивун духхан къадаву. Гьарца инсаннан Аллагьнал ﷻ буллуну бур цания-ца ишираву бюхъу, пагьму-гьунар. Ми ишла бувну хIалалсса маэшат бавриву цичIав оьккисса бакъассар. Му куццуй, вила кулпатран, жяматран, винма мюнпатран хъус лякъаву ва Аллагь рязисса ххуллий харж даву ххуйсса давури. Имам Тирмизил луттиравусса хIадисраву бувсун бур Идавсил ﷺ укунсса дуаь дувайва куну: «Я Аллагь, ттул бунагьру багъишла бити, ттул къатри гьарта дува, ттун нясивсса кьисматрай барачат биша».

Аллагьнал ﷻ амру бувссар гьарца аьркиншивруву Цайнма лабизлази, дуаь дуллали увкуну. Дуаьлуву ﷻ чIа учин къабучIиссар так хIараммур, бунагьмур ва аькьлулул кьамул къадуваймур. Буллугъшиву шивун къадагьайссар. Маэшат гьарта-гьарза бувансса гъира – гьарца инсаннал тIабиаьтравусса мурадри – бусурманчуналгу, бусурман акъаманалгу. Думуний щукру буллалима чара бакъа мискинну икIан къааьркинссар. Яла агьаммур – мунал дакIнивусса нанижатри: вин циван ччай бур чIярусса арцу, хъус лякъин?

Аллагь Тааьла рязисса, хIалалсса ххуллий харж дувантIий ухьурча, циксса лякъирчагу аьй дакъассар. Цайминнаяр цува узданну чIалан, ягу бунагьран, хIараммунин харж дуван ччай ухьурча – муври заралсса пикри. Аллагьнан ﷻ кIулссар гьарманал дакIниву ци буссарив! АваданшивручIансса ххуллу так зузавриву бакъа, эбадат давривугур бусса. Диндалул низамрал жунма лахьхьин буллай бур эбадат дуллай жула хъус-хъиншиву, маэшат гьарза бувансса ва оьрму лахъи хьунсса, барачат бишинсса кьяйдарду: чIявуну Кьуръан буккаву, цадакьа баву, Заннайн щукрулий бикIаву, чакру цила чIумал баву, кIюрххил ччяни бизаву ва м.ц. Даймуний, дитаймуний барачат бишиннав!

АЬЛИ МУХIАММАДОВ

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...