БучIиссарив аваданшиву чIа учин?

БучIиссарив аваданшиву чIа учин?

БучIиссарив аваданшиву чIа учин?

МухIаммад Идавсил ﷺ ца хIадисраву дюъ дирхьуну дур бусурмансса инсаннал чара бакъа цала аьркиншивурттаву Заннайн лаизлан, чIа тIий дуаь дуллан аьркиншиву, сайки чIивисса, бигьасса иширттавугума, масала уссай бахIинсса хьхьа аьркин хьусса чIумалгу.

Хъус-маэшатрая тIурча, ца-цавайннал пикри бикIай миннул хIакъираву дуаь даву къаххуйссар, къабучIиссар тIисса. Бюхъай мукунсса пикрирдал сававну бикIан «Думуний гьашиву дува, виярва мискинминнах ургу, аваданминнах маургав» тIисса кьяйда. Мяйжаннугу, жунма аьркинссар думуний щукру буван, амма щукру буллай ура увкуну цичIав къадуллай щябикIавугу къатIайлассар. Гьашиву даву ва щукру баву хъус лякъаврихун бахкъачайссар. Агьаммур иш – хъус лякъаву вила щала оьрмулул мяънану дацIан къадитаву, хъус дакIнивун духхан къадаву. Гьарца инсаннан Аллагьнал ﷻ буллуну бур цания-ца ишираву бюхъу, пагьму-гьунар. Ми ишла бувну хIалалсса маэшат бавриву цичIав оьккисса бакъассар. Му куццуй, вила кулпатран, жяматран, винма мюнпатран хъус лякъаву ва Аллагь рязисса ххуллий харж даву ххуйсса давури. Имам Тирмизил луттиравусса хIадисраву бувсун бур Идавсил ﷺ укунсса дуаь дувайва куну: «Я Аллагь, ттул бунагьру багъишла бити, ттул къатри гьарта дува, ттун нясивсса кьисматрай барачат биша».

Аллагьнал ﷻ амру бувссар гьарца аьркиншивруву Цайнма лабизлази, дуаь дуллали увкуну. Дуаьлуву ﷻ чIа учин къабучIиссар так хIараммур, бунагьмур ва аькьлулул кьамул къадуваймур. Буллугъшиву шивун къадагьайссар. Маэшат гьарта-гьарза бувансса гъира – гьарца инсаннал тIабиаьтравусса мурадри – бусурманчуналгу, бусурман акъаманалгу. Думуний щукру буллалима чара бакъа мискинну икIан къааьркинссар. Яла агьаммур – мунал дакIнивусса нанижатри: вин циван ччай бур чIярусса арцу, хъус лякъин?

Аллагь Тааьла рязисса, хIалалсса ххуллий харж дувантIий ухьурча, циксса лякъирчагу аьй дакъассар. Цайминнаяр цува узданну чIалан, ягу бунагьран, хIараммунин харж дуван ччай ухьурча – муври заралсса пикри. Аллагьнан ﷻ кIулссар гьарманал дакIниву ци буссарив! АваданшивручIансса ххуллу так зузавриву бакъа, эбадат давривугур бусса. Диндалул низамрал жунма лахьхьин буллай бур эбадат дуллай жула хъус-хъиншиву, маэшат гьарза бувансса ва оьрму лахъи хьунсса, барачат бишинсса кьяйдарду: чIявуну Кьуръан буккаву, цадакьа баву, Заннайн щукрулий бикIаву, чакру цила чIумал баву, кIюрххил ччяни бизаву ва м.ц. Даймуний, дитаймуний барачат бишиннав!

АЬЛИ МУХIАММАДОВ

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...