Чурххал шагьватру кьабитаву

Чурххал шагьватру кьабитаву

Чурххал шагьватру кьабитаву

Инсаннал чурххаву кIира тIабиаьт дуссар. Ца нафсанийсса, ца равхIанийсса. Нафсаниймур – чурхри, равхIаниймур – рухIри.

 

Чурххал цинма ччимур, Заннан къаччимур, оьмур, оьккимур, батIулмур тIалав дуллалиссар. РухIирал – хъинмур, Заннан ччимур, Аллагьу Тааьланал бува кумур тIалав дуллалиссар. РухIраяр чурх ххув хьуну, мунин ччимур булларча, му инсан гьалак хьуссар. РухI ххув хьуну, мунин ччимур булларча, му мурадрайн ивссар.

Дунияллий инсаннал душман шама уссар: дуниялгу, щяйтIангу, цалва чурхгу (нафс). Миннувугу яла оьмур цалва чурхри. Му арулла бакI дусса щяйтIаннуяр, арулцIалва иблислуяр оьгу оьссар, мунил оьмунин акъа хъинмунин кIункIу къаавай тIий.

Гьарца аьсившиврул аслу-гьану цалва чурхри, муниятур цимурца букIлакIисса. Гьарца чIумал муних къайгъули, мунин ччимур къабуллай, мунищал хилифшиву дуллай икIан ялувссар. Абадлийсса талихIрайн ххуллу бакъассар, чурххал гьава-шагьватирттаяту урукъавччуссаксса. Инсаннал цалва чурхгу кIул бувну, мунил оьшивугу кIул хьуну, мунищал хилипшиву къадурссаксса, Аллагьгу ﷻ кIул къашайссар, Заннайн мютIигу къашайссар.

Инсаннал чурххал масала – хьхьури къалархсса, махь къавхьусса хIайваннул масалар. Му хIайван хьхьури къаларххун, махь къабувну, винма ччимур чулухунмай буцин къашайсса кунма, чурхгу хъинмуний бацIан бан захIматссар, кIура баян къабувссаксса. Ялагу мунил масала – махь бан бувгьусса къарчигъайлул масалар. Бугьаннин цинма ччикун лухччи ссавнил дянивух гьава буллай гьалмахтуращал занай бивкIсса, бувгьукун ца цIансса къатлувун бавкъуну битайсса, цилва хьхьичIавасса гьавардугу гьалмахталгу хъама битаннин. Яла чан-кьанну аьдат буллай ябувну, хьхьичIавасса ишругу хъама бивтун, махь хьуну, залуннайн мюти хьуну, мунал буюр бувмур буллалисса. Мукун кунма, инсаннал чурхгу цила залуннайн мютIи къашайссар хьхьичIава аьдат хьусса неъматирттаяту кIура баен бувну, миннуя арх къавхьуссаксса. Аввалданий му чурххай тарбия дангу хъинну захIматссар, ккуккулия личIан увсса оьрчI куна. Чурхгу, цал ми цилва буллай бивкIсса нахIусса задирттая личIан бувкун, ми кьабивтун махъ ялагу мугу кIура къабаяйссар. Мунин ччисса задирттаяту кIура баен бувну, гьарца базурдащал щалва чурх цIансса ппалав бавкъусса хIайван кунма бацIан бан аьркинссар, чурх инсантураву бухьурчагу дакI халватраву дургьуну.

Инсаннал чурххал гьавас-шагьват сукку хьуну, бунагьирттавун, шагьватирттавун бухлан бавчукун, аьркинссар дукра чан даврил турду шану чан баврил кIюйрдавату дурккун, калам чан баврил каруннал цалла чурххайх рирщуну, му зана битан, гьалакшивурттавун, балардавун, аьсившивурттавун къабагьан, миннуяту ххассал бан. ЦIакъсса ссиржинданий бавхIуну эбадатрайн кIункIу бан. Мукун зана къабивтун итабакъирча, му дуржагьравунни ххяххантIисса. Ита къабавкьуну эбадатрай бацIан барчарив, му яла майданнавух тIуркIу тIисса айгъур кунма, багъирдавух сайр буллалисса паччахI куна, хъиншиврул майданнавух, тIааьтирттал ххуллурдавух тIуркIу тIий занантIиссар.

 

«ГьунчIукьатIан» тIисса луттирава

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...