Чилмуних тамахI мабишав!

Чилмуних тамахI мабишав!

Чилмуних тамахI мабишав!

Убай ибн Кяъблул бувсун бур: «Ца кьини ттун лявкъуна арцул бувцIусса киса. Гиву дия ттуршра динар. Га киса лавсун лавгссияв ИдавсичIан ﷺ. Ганал увкуна: «Ца шинал мутталий халкьуннаву баян буллалу винма киса лявкъушиву!».

 

На му куццуй шинал мутталий баян буллай уссияв, амма заллу къаувккуна. Ялагу кислущал ИдавсичIан ﷺ лавгра. «Ттигу ца шинай баян буллалу!», – увкуна ганал. Шин ларгун махъгу арцул заллу лякъин къабювхъуна.

На шамилчингу ИдавсичIан ﷺ лавгун заллу ляхълай акъашиву бусав. Микку Расулуллагьнал ﷺ увкуна: «Кисагу, барт бавхIусса хIинчагу ядува. Арцугу дурккуну циксса дурив ххал дува. Заллу уккарча хъус зана дува, къауккарча винна харж дува».

Абу Гьурайрал бувсун бур укунсса хIадис: «Ттулва къатлувун увххукун щяв багьсса чассаг лякъирча, на букансса кьасттирай гьаз бувара, амма га щин-бунугу цадакьалун буллуссавагу бакъаявав тIисса пикри хьуну махъунмай бишара».

Абу Саид Худрил бувсун бур: «Кьиямасса кьини муъминтал Дужжагьрая ххассал хьуну СиратIрал ламуйх лахъайхту, Алжаннавун бухханнин бацIан бувну, аьрщарай куннан куннал дуллай бивкIсса тIайладакъашивурттахсса, зулмурдахсса танмихI тIалав бувантIиссар. Му куццуй бунагьирттая марцI шайхту Алжаннавун буххан ихтияр дулунтIиссар. Валлагьи, гивун бувхминнан гивусса цалва къатта бигьанма лякъинтIиссар, дунияллийсса оьрмулувунияр бигьану!».

Ибну Оьмардул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ увкумур: «Залуннал ихтияр дакъа хIайван маттизари. Зун ччанссияв зулва къатлувун инсан увххун, кьурувсса бакIлахъия ласурча. ХIайвандалул къалгу кьурувалу кунмассар. Мунияту, залунная ихтияр къаларсун хIайван маттизари».

Ибну Оьмардуя бивсса хIадисраву увкуну бур: «Кьиямасса кьини Аллагьнал ЦачIана лагъ гъан увну, ганай ЦIими бивхьуну, кIучI увну цIуххинтIиссар: «Инава пулансса бунагь бувшиву мукIрурав? МукIрурав цамур бунагьгу бувшиву?» «МукIрура, ттул Зал!» – учинтIиссар инсаннал. Му куццуй, циняв цалва бувсса бунагьирттаву мукIру увайхту, ганан ххантIиссар цалва къатта ччувччусса (цува чара бакъа Дужжагьравун утансса). Амма микку Аллагьнал ﷻ учинтIиссар «Гьуд» суралул 18-мур аятраву чивчумур: «На вил бунагьру кIучI бувссия дунияллийгу, хIакьинугу ина багъишла ивтссара». Яла ганахьхьун булунтIиссар цалва бувну бивкIсса хъинсса тIуллу чивчусса лу. Чапуртурая ва мунафикьтурая тIурча, гайннал дуллай бивкIмунил бардултрал учинтIиссар: «Ми бия Занная тIайла бакъамур буслай. Аллагьнал ﷻ нааьна хьуннав аьдилшиву дакъаминнайн!».

 

«Зубдатул Бухари» тIисса луттирава

 

 

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...


Мавлудрал барз

Рабиуль-авваль – бусурманнал календарьданул шамулчинмур барзри. Ва ккаллиссар яла агьаммий зурдардивасса цану. Жунма кIулсса куццуй, Рабиуль-авваль барз барачат хьуссар Аллагьнал ﷻ махъа-махъсса Илчи ﷺ, жуна ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн уккаврийну. Идавс ﷺ халкьуннан рахIмуну,...


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...