Чилмуних тамахI мабишав!

Чилмуних тамахI мабишав!

Чилмуних тамахI мабишав!

Убай ибн Кяъблул бувсун бур: «Ца кьини ттун лявкъуна арцул бувцIусса киса. Гиву дия ттуршра динар. Га киса лавсун лавгссияв ИдавсичIан ﷺ. Ганал увкуна: «Ца шинал мутталий халкьуннаву баян буллалу винма киса лявкъушиву!».

 

На му куццуй шинал мутталий баян буллай уссияв, амма заллу къаувккуна. Ялагу кислущал ИдавсичIан ﷺ лавгра. «Ттигу ца шинай баян буллалу!», – увкуна ганал. Шин ларгун махъгу арцул заллу лякъин къабювхъуна.

На шамилчингу ИдавсичIан ﷺ лавгун заллу ляхълай акъашиву бусав. Микку Расулуллагьнал ﷺ увкуна: «Кисагу, барт бавхIусса хIинчагу ядува. Арцугу дурккуну циксса дурив ххал дува. Заллу уккарча хъус зана дува, къауккарча винна харж дува».

Абу Гьурайрал бувсун бур укунсса хIадис: «Ттулва къатлувун увххукун щяв багьсса чассаг лякъирча, на букансса кьасттирай гьаз бувара, амма га щин-бунугу цадакьалун буллуссавагу бакъаявав тIисса пикри хьуну махъунмай бишара».

Абу Саид Худрил бувсун бур: «Кьиямасса кьини муъминтал Дужжагьрая ххассал хьуну СиратIрал ламуйх лахъайхту, Алжаннавун бухханнин бацIан бувну, аьрщарай куннан куннал дуллай бивкIсса тIайладакъашивурттахсса, зулмурдахсса танмихI тIалав бувантIиссар. Му куццуй бунагьирттая марцI шайхту Алжаннавун буххан ихтияр дулунтIиссар. Валлагьи, гивун бувхминнан гивусса цалва къатта бигьанма лякъинтIиссар, дунияллийсса оьрмулувунияр бигьану!».

Ибну Оьмардул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ увкумур: «Залуннал ихтияр дакъа хIайван маттизари. Зун ччанссияв зулва къатлувун инсан увххун, кьурувсса бакIлахъия ласурча. ХIайвандалул къалгу кьурувалу кунмассар. Мунияту, залунная ихтияр къаларсун хIайван маттизари».

Ибну Оьмардуя бивсса хIадисраву увкуну бур: «Кьиямасса кьини Аллагьнал ЦачIана лагъ гъан увну, ганай ЦIими бивхьуну, кIучI увну цIуххинтIиссар: «Инава пулансса бунагь бувшиву мукIрурав? МукIрурав цамур бунагьгу бувшиву?» «МукIрура, ттул Зал!» – учинтIиссар инсаннал. Му куццуй, циняв цалва бувсса бунагьирттаву мукIру увайхту, ганан ххантIиссар цалва къатта ччувччусса (цува чара бакъа Дужжагьравун утансса). Амма микку Аллагьнал ﷻ учинтIиссар «Гьуд» суралул 18-мур аятраву чивчумур: «На вил бунагьру кIучI бувссия дунияллийгу, хIакьинугу ина багъишла ивтссара». Яла ганахьхьун булунтIиссар цалва бувну бивкIсса хъинсса тIуллу чивчусса лу. Чапуртурая ва мунафикьтурая тIурча, гайннал дуллай бивкIмунил бардултрал учинтIиссар: «Ми бия Занная тIайла бакъамур буслай. Аллагьнал ﷻ нааьна хьуннав аьдилшиву дакъаминнайн!».

 

«Зубдатул Бухари» тIисса луттирава

 

 

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Рабиуль-Авваль зурул мажлис

Рабиуль-Авваль зуруй МухIаммад Идавс ﷺ хъун уллай мавлудру дувайсса аьдат дур бусурманнал дянив. Мукунсса мажлис хьунни августрал 24-нний Гъази-Гъумук. Ванил сиптачиталну бувккунни Лакрал райондалул имам ХIабиб Баталов ва райондалул администрация.   Мажлис бувуна паркраву, байбивхьуна...


Нюжмар кьини дурну къахъинмур

Бусурмансса халкьуннал дур арулва гьантлий цал тикрал шайсса байран – нюжмар кьини. Му кьини бувсса хъинбалалух, эбадатрах цамур чIумалнияр гьарзасса чири шайссар. Муниятур нюжмар-кьини хъинбала-хъиншивуртту дуллай гьан дуван хIарачат буллан бикIайсса.   Му кьини дувайсса эбадатирттава...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


ТIайла буккан ва хьуна бакьин

Аллагьнал ﷻ халкь ляхъан бувну бур, цайва бивхьусса амрурду биттур буллай, дакIурдивусса мурадирттайн билланшиврул. Аллагьнал ﷻ амрурдугу так дин-чаклийну къуртал къашайссар, ми амрурдал вивлавсун буссар инсаннал щалва оьрму. Оьрмулул мутталий инсаннан чIявуну аьрххи-ссапарданийн уккан багьай....