Чилмуних тамахI мабишав!

Чилмуних тамахI мабишав!

Чилмуних тамахI мабишав!

Убай ибн Кяъблул бувсун бур: «Ца кьини ттун лявкъуна арцул бувцIусса киса. Гиву дия ттуршра динар. Га киса лавсун лавгссияв ИдавсичIан . Ганал увкуна: «Ца шинал мутталий халкьуннаву баян буллалу винма киса лявкъушиву!».

 

На му куццуй шинал мутталий баян буллай уссияв, амма заллу къаувккуна. Ялагу кислущал ИдавсичIан ﷺ лавгра. «Ттигу ца шинай баян буллалу!», – увкуна ганал. Шин ларгун махъгу арцул заллу лякъин къабювхъуна.

На шамилчингу ИдавсичIан ﷺ лавгун заллу ляхълай акъашиву бусав. Микку Расулуллагьнал ﷺ увкуна: «Кисагу, барт бавхIусса хIинчагу ядува. Арцугу дурккуну циксса дурив ххал дува. Заллу уккарча хъус зана дува, къауккарча винна харж дува».

Абу Гьурайрал бувсун бур укунсса хIадис: «Ттулва къатлувун увххукун щяв багьсса чассаг лякъирча, на букансса кьасттирай гьаз бувара, амма га щин-бунугу цадакьалун буллуссавагу бакъаявав тIисса пикри хьуну махъунмай бишара».

Абу Саид Худрил бувсун бур: «Кьиямасса кьини муъминтал Дужжагьрая ххассал хьуну СиратIрал ламуйх лахъайхту, Алжаннавун бухханнин бацIан бувну, аьрщарай куннан куннал дуллай бивкIсса тIайладакъашивурттахсса, зулмурдахсса танмихI тIалав бувантIиссар. Му куццуй бунагьирттая марцI шайхту Алжаннавун буххан ихтияр дулунтIиссар. Валлагьи, гивун бувхминнан гивусса цалва къатта бигьанма лякъинтIиссар, дунияллийсса оьрмулувунияр бигьану!».

Ибну Оьмардул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ увкумур: «Залуннал ихтияр дакъа хIайван маттизари. Зун ччанссияв зулва къатлувун инсан увххун, кьурувсса бакIлахъия ласурча. ХIайвандалул къалгу кьурувалу кунмассар. Мунияту, залунная ихтияр къаларсун хIайван маттизари».

Ибну Оьмардуя бивсса хIадисраву увкуну бур: «Кьиямасса кьини Аллагьнал ЦачIана лагъ гъан увну, ганай ЦIими бивхьуну, кIучI увну цIуххинтIиссар: «Инава пулансса бунагь бувшиву мукIрурав? МукIрурав цамур бунагьгу бувшиву?» «МукIрура, ттул Зал!» – учинтIиссар инсаннал. Му куццуй, циняв цалва бувсса бунагьирттаву мукIру увайхту, ганан ххантIиссар цалва къатта ччувччусса (цува чара бакъа Дужжагьравун утансса). Амма микку Аллагьнал ﷻ учинтIиссар «Гьуд» суралул 18-мур аятраву чивчумур: «На вил бунагьру кIучI бувссия дунияллийгу, хIакьинугу ина багъишла ивтссара». Яла ганахьхьун булунтIиссар цалва бувну бивкIсса хъинсса тIуллу чивчусса лу. Чапуртурая ва мунафикьтурая тIурча, гайннал дуллай бивкIмунил бардултрал учинтIиссар: «Ми бия Занная тIайла бакъамур буслай. Аллагьнал ﷻ нааьна хьуннав аьдилшиву дакъаминнайн!».

 

«Зубдатул Бухари» тIисса луттирава

 

 

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...


ДакIурдийн сси бутаймур

Дунияллул, оьрмулул иширттахух, давурттахух лавгсса жунма чIявучин хIисав къашай Аллагьная ﷻ арх буллаллисса, жула дакIру вивату канакисса хасиятру. Мукунминнувасса ххюнния шикку чичинну.   Дукра чIяру даву Лякьазарашиву – инсаннал биялалул заэвшивур. Лякьа дурччусса чIумал дакI...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...