ЩяйтIаннул хасият

ЩяйтIаннул хасият

ЩяйтIаннул хасият>

Иблис чапур хьусса, абадул абадлий нааьналуву личIан бувсса хасият – дакIхъуншивури.

 

Аьбдуллагь ибну Масъоьдлуясса хIадисраву бувсун бур ца чIумал Идавсил ﷺ увкушиву (мяъна): «ДакI хъунсса инсан Алжаннавун къауххантIиссар». Ми махъру бавсса цаннал вев куну бур: «Инсаннан ччан бикIайхха авурсса янна-ус лахлан!». Идавсил ﷺ увкуну бур: «Аллагьнан ﷻ исвагьимур ххирассар, амма дакI хъуншивруя тIурча, му – хIакьмур кьамул къабавури ва халкь кьадарну чIалачIавури» (Муслим).

ХIакьмур кьамул къабаву цири учирча – му цавурасса диялдакъашивуртту ккалли къадуллай, хъинсса насихIатрах къулагъас дакъа, дакIниву цIу ларчIсса куна: «Инагу цура ттун за бувчIин буллан, бизарда виятугу вил насихIатирттаятугу!», – тIий икIавури.

Халкь кьадарну чIалачIаву тIурча, му цува цайминнаяр лавайну, ххаллилну ккалли авури – мунийнни дакI хъуншиву учайсса.

МухIаммад Идавсил ﷺ мудан исвагьисса тIул-тIабиаьт ккаккан дувайсса диркIссар. Сайки, Макка лавсун, цува ххув хьушиву чIалай, бакIгу гьаз дурну, ххаллилну шагьрулувун уххан бюхълай бунува, Идавс ﷺ увхссар цала бакI хьхьичIун дуртун, кьус ивкIун.

Ца кьини Малик бин Динардун ккавккун ур дакI хъун дурну заназисса инсан. Маликлул ганайн оьвкуну бур: «Да инсан, Аллагьнан ﷻ мукунсса заназин къаххирассар!». «Яр вин на цурав къакIуллив?», – пахрулий цIувххуну бур ганал. Малик бин Динардул дуллуну дур укунсса жаваб: «КIулли ттун: цал ина ивкIссара кIунтIну, ахирданийгу ина нурчIилия лирчIсса кьаркъалттул касакрайн кIура аянтIиссара. Ми кIивагу ахIвалданул дянив ина уссара вивура нажас ларсун занай». Вай махъру бавукун пахрукарнан хIая хьуну: «Утти ттун бувчIунни нава цу уссарав!» – куну бур.

Жунма ччя-ччяни хIисав шай лахьхьу цичIав дакъа ивкIманахьхьун хъус ягу лахъсса къуллугъ бириярча, цайминнах пахрулий, ухттанну уруглан икIайшиву. Ххирасса уссурвал ва ссурвал, кIулну бикIияра: дакI хъуншиву дужжагьрал агьулданул лишанни. Цанчирча, Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «Гайннахь (иман къадирхьуминнахь) учинтIиссар: ‘’Дужжагьрал цIарал къапурдавух бувххун, абадлий мивува личIияра!’’ ДакI хъун дурмий бикIансса кIанттул мурдалшиву!» («Аз-Зумар» суралул 72-мур аят).

Цамур аятраву тIий бур (мяъна): «Аллагьнайн ﷻ эбадат дуллан дакI хъун хьуми кьюкьалану дужжагьравун бичинтIиссар» («Гъафир» суралул 60-мур аят).

ДакIниву ухттаншиву ва кьуртI дусса инсаннан эбадатрал нахIушиву кIул къашайссар, мунал дурсса тавбалуву пашманшиврул ххютрагу къадикIайссар. Му хасиятрал мунал дакI лухIи лаган дурну, Занная арх дувантIиссар.

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...