ЩяйтIаннул хасият

ЩяйтIаннул хасият

ЩяйтIаннул хасият>

Иблис чапур хьусса, абадул абадлий нааьналуву личIан бувсса хасият – дакIхъуншивури.

 

Аьбдуллагь ибну Масъоьдлуясса хIадисраву бувсун бур ца чIумал Идавсил ﷺ увкушиву (мяъна): «ДакI хъунсса инсан Алжаннавун къауххантIиссар». Ми махъру бавсса цаннал вев куну бур: «Инсаннан ччан бикIайхха авурсса янна-ус лахлан!». Идавсил ﷺ увкуну бур: «Аллагьнан ﷻ исвагьимур ххирассар, амма дакI хъуншивруя тIурча, му – хIакьмур кьамул къабавури ва халкь кьадарну чIалачIавури» (Муслим).

ХIакьмур кьамул къабаву цири учирча – му цавурасса диялдакъашивуртту ккалли къадуллай, хъинсса насихIатрах къулагъас дакъа, дакIниву цIу ларчIсса куна: «Инагу цура ттун за бувчIин буллан, бизарда виятугу вил насихIатирттаятугу!», – тIий икIавури.

Халкь кьадарну чIалачIаву тIурча, му цува цайминнаяр лавайну, ххаллилну ккалли авури – мунийнни дакI хъуншиву учайсса.

МухIаммад Идавсил ﷺ мудан исвагьисса тIул-тIабиаьт ккаккан дувайсса диркIссар. Сайки, Макка лавсун, цува ххув хьушиву чIалай, бакIгу гьаз дурну, ххаллилну шагьрулувун уххан бюхълай бунува, Идавс ﷺ увхссар цала бакI хьхьичIун дуртун, кьус ивкIун.

Ца кьини Малик бин Динардун ккавккун ур дакI хъун дурну заназисса инсан. Маликлул ганайн оьвкуну бур: «Да инсан, Аллагьнан ﷻ мукунсса заназин къаххирассар!». «Яр вин на цурав къакIуллив?», – пахрулий цIувххуну бур ганал. Малик бин Динардул дуллуну дур укунсса жаваб: «КIулли ттун: цал ина ивкIссара кIунтIну, ахирданийгу ина нурчIилия лирчIсса кьаркъалттул касакрайн кIура аянтIиссара. Ми кIивагу ахIвалданул дянив ина уссара вивура нажас ларсун занай». Вай махъру бавукун пахрукарнан хIая хьуну: «Утти ттун бувчIунни нава цу уссарав!» – куну бур.

Жунма ччя-ччяни хIисав шай лахьхьу цичIав дакъа ивкIманахьхьун хъус ягу лахъсса къуллугъ бириярча, цайминнах пахрулий, ухттанну уруглан икIайшиву. Ххирасса уссурвал ва ссурвал, кIулну бикIияра: дакI хъуншиву дужжагьрал агьулданул лишанни. Цанчирча, Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «Гайннахь (иман къадирхьуминнахь) учинтIиссар: ‘’Дужжагьрал цIарал къапурдавух бувххун, абадлий мивува личIияра!’’ ДакI хъун дурмий бикIансса кIанттул мурдалшиву!» («Аз-Зумар» суралул 72-мур аят).

Цамур аятраву тIий бур (мяъна): «Аллагьнайн ﷻ эбадат дуллан дакI хъун хьуми кьюкьалану дужжагьравун бичинтIиссар» («Гъафир» суралул 60-мур аят).

ДакIниву ухттаншиву ва кьуртI дусса инсаннан эбадатрал нахIушиву кIул къашайссар, мунал дурсса тавбалуву пашманшиврул ххютрагу къадикIайссар. Му хасиятрал мунал дакI лухIи лаган дурну, Занная арх дувантIиссар.

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...