“Бунагь бансса ихтияр...”

“Бунагь бансса ихтияр...”

“Бунагь бансса ихтияр...”

Дусса дур ххюра шартI, миннуватусса царагу биттур дарча, ччиссаксса бунагьру буллан ихтияр дусса. Хъинну къулагъас дурну ялавай чивчусса ихтилат буккияра, гикку дуссар ми ххюрагу шартI кIицI ларгун, зущарагу гайннувасса царагу биттур дан шайрив ххал баншиврул.

 

Ца чIумал ца бунагькар увкIун ур Ибрагьим бин Адгьам тIисса аьлимчуначIан. Ганал увкуну бур: «Я Ибрагьим, ттуща бунагь къабувну ацIан къашай, ци-бунугу маслихIат бува, ттун бигьашиву хьунсса ххуллу лякъи!», – куну. Ибрагьимлул увкуссар: «На вихь ххюра задрая бусанна, миннувату царагу дан хьурча, вища бюхъантIиссар дакIнин багьсса бунагьру буллан». ЦIухлахима хъинну вичIи кIюла дурну ялугьлан ивкIун ур, ци бусавивав тIий. «Цалчин, – увкуну бур Ибн Адгьамлул, – инава Аллагьнал ﷻ хьхьичI бунагьру буллан ччай ухьурча, Заннал дуллусса дуки-хIачIия мадукара». «Вагь, Аллагьнал ﷻ къабуллусса ризкьи на чу лякъиви! Дунияллий думур гьарзад Аллагьнал ﷻ дакъарив ляхъан дурсса!» – махIаттал хьуну ур бунагькар. «Туну Аллагьнал ﷻ дуллумургу канай, КIанал мабара кумур буллан цукун хьунссар?» – цIувххуну бур Ибрагьимлул.

«КIилчин, Аллагьнал ﷻ мабара кумур буллан ччай ухьурча, Заннал ﷻ аьрщарая цамур кIанайн лавгун, гикку буллалу вилва бунагьру» – увкуну бур аьлимчунал. «Ярч мукунсса кIану чу буссар, циняр аьрщивгу ссаврдугу, щаллагу дуниял Аллагьнал ﷻ дакъарив?» – куну бур бунагькарнал. «Мукун бухьурча, Аллагьнал ﷻ аьрщарайгу ялапар хъанай, Аллагьнал ﷻ дуллумургу канай бунагь бан цукун хьунссар?» – увкуну бур Ибрагьимлул.

«Шамулчинмур шартI, винма бунагь бан ччан бивкIукун, инава Аллагьу Тааьланан ххал къахьунсса кIанайн лавгун, кьюлтIну, лаивкIун бува». «Да Ибрагьим, ина ци тIиссара? Аллагьнан ﷻ къачIалачIисса кIану чу буссар?» – хъиннува махIаттал хьуну ур бунагькар.

«Мукунсса кIану бакъашиву, Аллагь ﷻ мудан вихва урувгун ушиву кIулхьурча, вища цавагу бунагь бан цукун шай!» – куну бур Ибрагьимлул.

«Мукьулчингу, вичIана рухI ласун Изрияил малаик увкIукун, ина ганахь чансса хIаллай ссавур да уча, инава бувсса бунагьирттая тавба даннин, ва дунияллия марцIну гьаншиврул».

«Да Ибрагьим, на мукун цукун учиви, Изрияил малаикнал цаягу инсаннахьхьун пикри банссавагу мугьлат къабулайссархха!» – тIун ивкIун ур бунагькар.

«Къабулайсса бухьурча, вища цукун бюхъанссар бунагь бан, вичIана рухI ласун малаик та учIантIиссаривгу къакIулну бунува», – цIувххуну бур Ибрагьимлул. Жаваб къадуллукун, аьлимчунал увкуну бур: «Туну вин личIлай дур махъра-махъсса ххюлчинмур шартI, мурагу биттур дан хIарачат бува, акъахьурча вин бунагьру кьабитан багьанссар – Кьиямасса кьини инава дуржагьрал малаиктурал ххюрхху увну увцукун, гайннащал ачин рязи къавхьуну, алжаннавун уцайминнащал насу», – куну.

Му чIумал га бунагькар аьтIун ивкIун ур, цува къатIайлашиву бувчIуну. Мунияр махъ бунагьругу кьабивтун тIайла авцIуну ур.

 

 

 

 

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


ТIайла буккан ва хьуна бакьин

Аллагьнал ﷻ халкь ляхъан бувну бур, цайва бивхьусса амрурду биттур буллай, дакIурдивусса мурадирттайн билланшиврул. Аллагьнал ﷻ амрурдугу так дин-чаклийну къуртал къашайссар, ми амрурдал вивлавсун буссар инсаннал щалва оьрму. Оьрмулул мутталий инсаннан чIявуну аьрххи-ссапарданийн уккан багьай....


Аькьлукартурал махъру

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIаб Аьбдуллагь ибн Масъоьдлул увкуну бур: «Халкьуннал учай ххаллилсса махъру. Махъру ва тIуллу цасса инсанни талихIрайн уккантIисса. Махъру тIуллаха къалавхьхьума – аьй дуван лайкь хьумари».   Аьбдуллагь ибн Аьмрдухьхьун ца инсаннал буллуссар джигьадрал хIакъиравусса суал....


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Нюжмар кьини дурну къахъинмур

Бусурмансса халкьуннал дур арулва гьантлий цал тикрал шайсса байран – нюжмар кьини. Му кьини бувсса хъинбалалух, эбадатрах цамур чIумалнияр гьарзасса чири шайссар. Муниятур нюжмар-кьини хъинбала-хъиншивуртту дуллай гьан дуван хIарачат буллан бикIайсса.   Му кьини дувайсса эбадатирттава...