Ишру бачин баврил хIакъиравусса маслихIатру

Ишру бачин баврил хIакъиравусса маслихIатру

Ишру бачин баврил хIакъиравусса маслихIатру

Жула диндалуву инсаннал оьрмулул гьарца иширансса маслихIатру бухьувкун, буссар дахху-ласу, бизнес бачин буллалиминнан мюнпатссагу. МухIаммад Идавсил ﷺ увкумур буллай зузиманал Аллагьнал ﷻ цIимилийну дунияллийгу ахиратравугу хайр лякъинтIиссар.

 

Дулан хьунсса хъус лякъаву, маэшат баву Исламраву ххуйчулий ккаккан бувну бур. Цала Идавсилгу ﷺ маша байсса бивкIссар, цала миллатрал халкьуннан аьркинмур ласлай, дахлай.

Идавсил ﷺ хъиривсса асхIаб-туралгу маша байсса бивкIссар. Халиф Оьмардул амру бувну бивкIссар Нил нех ва ЯтIул хьхьири базлазисса канал дуккияра куну. Мунил мурадгу бивкIссар даххансса хъус ларсун щинавух жамирдал заназин къулай даву.

Кьуръандалувугу увкуну бур: «Аллагьнал ﷻ зун маша баву хIалал бувссар, рибаъ (процент) ласун ихтияр дакъассар (хIарамссар)» («Аль-Бакьара» суралул 275-сса аят).

Дунияллийсса оьрмулуву лайкьну ххуллу ласуншиврул буван аьркинмур МухIаммад Идавсил ﷺ бувсун бур: «Виву мукьра хасият духьурча, ва дунияллий вихьхьунна къадирирмуния пашман машав. Мигу – тIайласса (щялмахъ бакъасса) ихтилат, аманат дурмур ядаву, хъинсса аьмал-хасият ва дукра чIяру къадаву» (АхIмад).

Ва хIадисраву хьхьичIра-хьхьичI кIицI ларгун дур тIайлашиву. ДухIин дусса, щялмахъ къабусайсса, хиянатшиву къадайсса инсаннащал ишру бачин бан гьарманангу ччиссар. Бизнес дуллалиманал инсантал хъяврин булларча, ганал цIаний хьунтIиссар лиххан дан къашайсса ттангъа.

КIилчинмур – буллусса махъ бугьан, вихьхьунна вихшалдарай дуллумур зана дитаврих хъуннасса къулагъас дуван аьркинссар. ХьхьичIава заманнай инсан лахъисса мутталийсса аьрххилийн нанисса чIумал, цала арцу-муси кьадитайсса диркIссар дусначIа ягу вихшаласса инсанначIа. Маккалив мукун вихшаласса инсан ивкIссар МухIаммал Идавс ﷺ. Ганан жагьилнийва «Ами́н» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Ванил мяънагу «аманат биттур бувайма, вихшала дума, хиянат бакъама» тIиссар.

Ца хIадисраву увкуну бур: «Вихьхьунна аманатран дуллумур зана дулува, винна хиянатшиву дурманан хиянатшиву мадував» (аль-Бухари).

Шамулчин хIадисраву кIицI ларгмур – хъинсса хасият, тIабиаьт. Бизнесрал ишру бачин бавриву чара бакъа аьркинссар иминну, хIалимну икIан, адав дакъаманащал ишру бачин бан ччими чIявусса къабикIантIиссар.

Дукра чIяру къадаврия тIурча, дахху-ласулухун агьсса инсан зирангну, тивтал буну икIан багьлай бур. Ттуп дикIаннин лякьа дуцIин дувайма хIал чанну, шану биллай, курчIилну икIантIиссар.

Цумур санятрахун багьарчагу, жунма хъама битан къабучIиссар бусурмансса инсаннал цалчинмур мурад – Зал цаятува рязи хьунмур баву. Хъус тIалав дангу аьркинссар Аллагь ﷺ рязисса кьяйдалий, хIараммуния, щак бумуния арх хьуну. ТIайлабацIу баннав!

 

Аминат АхIмадова

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...


Ссайгъат баву

Цаннал цаннан укра зад дулаву, ссайгъат баву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ ххуллий, Аллагь ﷻ рязи уван дуллай ухьурча. Му дулайнигу «на ва хъус вин укра дулав», – куну дулайманал учин аьркинссар. «Нагу кьамул дурссар», - куну, ласайманалгу учин аьркинссар. Мукун къакуну,...


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


Иман ссайн учайссар?

Иман – му Аллагьу Тааьланал Цалва хъиншиврийну, рахIму-цIимилийну Цалва лагъартуннаятусса Цана ччисса инсаннал дакIниву бувчIин бавур, асар хьун бавур, мунивун дуртIсса нурди, му инсаннан цува ляхъан увсса Зал кIул уван. Му нургу, асаргу дакIниву бусса инсаннал Аллагьу Тааьланал...