МЮТIИМАРИ ТАЛИХIРАЙН УККАНТIИССА!

МЮТIИМАРИ ТАЛИХIРАЙН УККАНТIИССА!

Инсаннал оьрмулуву захIматшивуртту дакъасса чIун къадикIай. Аькьлу бусса инсаннал миннува цаннасса дарс ласунтIиссар, ахIмакьмарив сси бизлай, гьалак увккун, цIурукIуру тIунтIиссар.

ЗахIматшиву хьхьичIун дагьманал миннух дуллалисса къулагъасраха лархьхьусса хIасилгу хьунтIиссар. Мунал ягу аьй щийн-дунугу дутантIиссар: цайнна, чIаравминнайн, нитти-буттайн ва м.ц., юхссагу Аллагьнайн ﷻ таваккалгу бувтун, хьхьичIунай ачинтIиссар. Гьарца тааьн бакъасса иширал цила мяъна дуссар, чIявучин миннуйхчIин Аллагьнал ﷻ инсаннал хIал ххал бувайссар, тIайлану къуццу бувма бунагьирттая марцI шайссар, барачат бишайссар. ДакIниву камилсса иман дума захIматшивурттайн цIурукIуру буллан къаикIайссар, цанчирча, Аллагьнал ﷻ инсаннайн мунаща духIан къашайсса захIматшиву гьан къадувайнутIий. Кьуръандалуву увкуну буссар (мяъна): «Инсаннал каши дакъамур, дуван къашаймур Аллагьнал ﷻ мунай ялув къадирхьуссар…» («алБакьара» суралул 286-мур аят).

Анас-асхIабнал бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «Аллагьнан ﷻ ччан бивкIукун Цала лагънан хъинбала буван, Заннал му инсаннайн захIматшивуртту гьан дурну, бунагьирттал танмихI дунияллийва бувайссар. Аллагьнан ﷻ ччан бивкIукун Цала лагънан оьбала буван, мунал бувсса бунагьирттах танмихI дунияллий къабувну, Кьиямасса кьини буван битайссар» (Тирмизи). Цамур хIадисраву тIий бур: «Щак бакъа, кIусса захIматшиву дурхIуманансса чиригу хъунмассар. Аллагьнан ﷻ инсантал ххирасса чIумал миннайн захIматшиву гьан дувайссар. Рязину дурхIуминная Аллагь ﷻ рязи шайссар, рязи бакъаминнайн Заннал сси ликкайссар». (Тирмизи, Ибну Мажагь).

ДакIнихтуну вихсса инсаннан кIулссар циняв цала ишру, цала оьрму – гьарзад Аллагьнал ﷻ биялалуву бушиву. Зула ялун бала-апатI, мусиват бивсса чIумал хъама мабитару мунийну Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса зула даража гьаз хъанай бушиву. Аьйшал бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «Бусурманчунайн цукунсса захIматшиву диярчагу, сайки ццац кьутIирчагу, мунихлу Аллагьнал ﷻ мунал даражагу гьаз бувну бунагьру багъишла битайссар». (Муслим) Яла агьаммур дакIний битан аьркинсса зад – Заннал чичру дакъанура аьламраву цичIав къашайссар. МютIимари талихIрайн уккантIисса!

ШАМИЛ ХIАЖИЕВ

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...