МЮТIИМАРИ ТАЛИХIРАЙН УККАНТIИССА!

МЮТIИМАРИ ТАЛИХIРАЙН УККАНТIИССА!

Инсаннал оьрмулуву захIматшивуртту дакъасса чIун къадикIай. Аькьлу бусса инсаннал миннува цаннасса дарс ласунтIиссар, ахIмакьмарив сси бизлай, гьалак увккун, цIурукIуру тIунтIиссар.

ЗахIматшиву хьхьичIун дагьманал миннух дуллалисса къулагъасраха лархьхьусса хIасилгу хьунтIиссар. Мунал ягу аьй щийн-дунугу дутантIиссар: цайнна, чIаравминнайн, нитти-буттайн ва м.ц., юхссагу Аллагьнайн ﷻ таваккалгу бувтун, хьхьичIунай ачинтIиссар. Гьарца тааьн бакъасса иширал цила мяъна дуссар, чIявучин миннуйхчIин Аллагьнал ﷻ инсаннал хIал ххал бувайссар, тIайлану къуццу бувма бунагьирттая марцI шайссар, барачат бишайссар. ДакIниву камилсса иман дума захIматшивурттайн цIурукIуру буллан къаикIайссар, цанчирча, Аллагьнал ﷻ инсаннайн мунаща духIан къашайсса захIматшиву гьан къадувайнутIий. Кьуръандалуву увкуну буссар (мяъна): «Инсаннал каши дакъамур, дуван къашаймур Аллагьнал ﷻ мунай ялув къадирхьуссар…» («алБакьара» суралул 286-мур аят).

Анас-асхIабнал бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «Аллагьнан ﷻ ччан бивкIукун Цала лагънан хъинбала буван, Заннал му инсаннайн захIматшивуртту гьан дурну, бунагьирттал танмихI дунияллийва бувайссар. Аллагьнан ﷻ ччан бивкIукун Цала лагънан оьбала буван, мунал бувсса бунагьирттах танмихI дунияллий къабувну, Кьиямасса кьини буван битайссар» (Тирмизи). Цамур хIадисраву тIий бур: «Щак бакъа, кIусса захIматшиву дурхIуманансса чиригу хъунмассар. Аллагьнан ﷻ инсантал ххирасса чIумал миннайн захIматшиву гьан дувайссар. Рязину дурхIуминная Аллагь ﷻ рязи шайссар, рязи бакъаминнайн Заннал сси ликкайссар». (Тирмизи, Ибну Мажагь).

ДакIнихтуну вихсса инсаннан кIулссар циняв цала ишру, цала оьрму – гьарзад Аллагьнал ﷻ биялалуву бушиву. Зула ялун бала-апатI, мусиват бивсса чIумал хъама мабитару мунийну Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса зула даража гьаз хъанай бушиву. Аьйшал бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «Бусурманчунайн цукунсса захIматшиву диярчагу, сайки ццац кьутIирчагу, мунихлу Аллагьнал ﷻ мунал даражагу гьаз бувну бунагьру багъишла битайссар». (Муслим) Яла агьаммур дакIний битан аьркинсса зад – Заннал чичру дакъанура аьламраву цичIав къашайссар. МютIимари талихIрайн уккантIисса!

ШАМИЛ ХIАЖИЕВ

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Дуккаву бигьа хьуншиврул

Дайдирхьунни цIусса дуккаврил шин. Жунма кIулсса куццуй, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун, Занная кумаг чIа увкуну дуллалисса давриву лябуккугу, барачатшивугу дикIайшиву. Дуккаву ккалли дуван бучIир ца яла захIматмур даврин. Мунин бувну, ва макьалалуву цачIун дурну дуссар дук-лакисса чIумал дурккуну...


ТIайла буккан ва хьуна бакьин

Аллагьнал ﷻ халкь ляхъан бувну бур, цайва бивхьусса амрурду биттур буллай, дакIурдивусса мурадирттайн билланшиврул. Аллагьнал ﷻ амрурдугу так дин-чаклийну къуртал къашайссар, ми амрурдал вивлавсун буссар инсаннал щалва оьрму. Оьрмулул мутталий инсаннан чIявуну аьрххи-ссапарданийн уккан багьай....


Нюжмар кьини дурну къахъинмур

Бусурмансса халкьуннал дур арулва гьантлий цал тикрал шайсса байран – нюжмар кьини. Му кьини бувсса хъинбалалух, эбадатрах цамур чIумалнияр гьарзасса чири шайссар. Муниятур нюжмар-кьини хъинбала-хъиншивуртту дуллай гьан дуван хIарачат буллан бикIайсса.   Му кьини дувайсса эбадатирттава...


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Заннайн мютIисса кулпат

Кулпатрал оьрмулуву хъунмасса кIану бугьлагьиссар ласнал ва щарссанил дянивсса дакьаврил (гармониялул). Мунил хъунмур биялагу хъаннихьри. Ва макьалалуву бусанну цаппара маслихIатру, кулпат дакьаврил хIалданийн бучIан баву бигьа дуллалисса, цанчирча, мукунсса кулпатраву паракьатшиву, рахIатшиву ва...