Хъанниясса хIадисру

Хъанниясса хIадисру

Хъанниясса хIадисру

Исламраву хъамитайпалул кьимат хъинну лахъссар, цаппара СМИ-лул жунма му иш цамур куццуй чIалачIи буллай бунугу. Душ, нину, щарсса, ссу – вай цIардавасса цания-ца ларсъсса хъамитайпалун тамансса хъиншивуртту ва даражарду буссар: душ сававну бутта Алжаннавун уххайссар, щарссанил цила ласнал иман щаллу дувайссар, нину – цила оьрчIру Алжаннавун буххансса сававну шайссар.

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву цимилгу кIицI лавгун бур хъамитайпалул кьимат-даража. Буцинну мукунсса мяъна дусса цаппара хIадисру. Идавсил ﷺ увкуссар: «Дунияллийн душ бувсса чIумал Аллагьнал ﷻ гиккун малаиктал гьан бувайссар. Гайннал учайссар: ‘‘Ссалам ва къатлул агьулданун’’. Яла цала хъару душнил ялтту тIитIин дурну, бакIрайх кахгу тIий учайссар: ‘‘Ва заэвсса, гъаривсса душ бувкссар заэвсса чурххава. Буттал ва тIайлану хъунма булларча, мунан Аллагьная ﷻ кумаг буссар Кьиямасса кьини дучIаннин’’» (ТIабарани)

ХIадисраву увкуну бур: «Цала душру тарбия буллай, аякьа дуллай ивкIсса адимина ххассал хьунтIиссар дужжагьрал цIараща» (ал-Бухари, Муслим) Цамур хIадисраву тIий бур: «Зувату яла ххуйма – зула душваращал ва хъаннищал хъинмари» (алБайгьакьи) Идавсил ﷺ увкуну бур: «Ва дуниял зун чIумуйссар дуллусса. Дунияллий адиминахьхьтун дириян бюхъаймунива яла ххуймур – салихIсса щарсса» (Муслим) Ялагу увкуну бур: «Кьинилун ххюва чак бувайсса, Рамазан барз бугьайсса, чил арамтурая бурувччусса, ласнайн мютIийсса хъамитайпалун ихтияр дулунтIиссар Алжаннавун цинма ччимур къапурдавух буххан» (ал-Баззар). ХIадисраву увкуну бур: «Ва дунияллийсса бусурман хъами Алжаннул хIурулэнтураяр арулцIалазарва даражалул ххаллилссар» (Ибн ал-Мубарак)

Ца кьини МухIаммад Идавсин ﷺ ккавккун бур варанттай буртти нанисса хъами. Варантту бачин бувну нанима гайннуйх мархь бишлай, ххяххан бувну най ивкIун ур. Идавсил ﷺ ганахь увкуну бур: «Варантту хIурхIа, личIлулну бачин бува, ина бурулданул къуршиврача лавсун нанисса» (ал-Бухари) Идавсил ﷺ ялагу увкуну бур: «Лякьлуву оьрчI бусса ва оьрчIан ккукку буллалисса щарсса Аллагьнал ﷻ ххуллийсса къаралчири. Му чIумал бивкIусса хъамитайпалунгу шагьиднал чири буссар» (ТIабарани) Муаьвия Сулами тIисса асхIаб ИдавсичIан ﷺ увкIун увкуну бур: «Я Аллагьнал Идавс e. Ттун ччай бур гъазаватрайн уккан.

На вияту ихтияр ласун увкIра», – куну. Идавсил ﷺ цIувххуну бур: «Вил нину сагъну дурив?» «Дур», – куну бур Муаьвиял . «Туну ина ганий аякьа дува, хIакьну, Алжан ниттил ччанналури бусса!», – увкуну бур Идавсил e.

ШАМИЛ МАХIАММАДОВ

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...