Хъанниясса хIадисру

Хъанниясса хIадисру

Хъанниясса хIадисру

Исламраву хъамитайпалул кьимат хъинну лахъссар, цаппара СМИ-лул жунма му иш цамур куццуй чIалачIи буллай бунугу. Душ, нину, щарсса, ссу – вай цIардавасса цания-ца ларсъсса хъамитайпалун тамансса хъиншивуртту ва даражарду буссар: душ сававну бутта Алжаннавун уххайссар, щарссанил цила ласнал иман щаллу дувайссар, нину – цила оьрчIру Алжаннавун буххансса сававну шайссар.

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву цимилгу кIицI лавгун бур хъамитайпалул кьимат-даража. Буцинну мукунсса мяъна дусса цаппара хIадисру. Идавсил ﷺ увкуссар: «Дунияллийн душ бувсса чIумал Аллагьнал ﷻ гиккун малаиктал гьан бувайссар. Гайннал учайссар: ‘‘Ссалам ва къатлул агьулданун’’. Яла цала хъару душнил ялтту тIитIин дурну, бакIрайх кахгу тIий учайссар: ‘‘Ва заэвсса, гъаривсса душ бувкссар заэвсса чурххава. Буттал ва тIайлану хъунма булларча, мунан Аллагьная ﷻ кумаг буссар Кьиямасса кьини дучIаннин’’» (ТIабарани)

ХIадисраву увкуну бур: «Цала душру тарбия буллай, аякьа дуллай ивкIсса адимина ххассал хьунтIиссар дужжагьрал цIараща» (ал-Бухари, Муслим) Цамур хIадисраву тIий бур: «Зувату яла ххуйма – зула душваращал ва хъаннищал хъинмари» (алБайгьакьи) Идавсил ﷺ увкуну бур: «Ва дуниял зун чIумуйссар дуллусса. Дунияллий адиминахьхьтун дириян бюхъаймунива яла ххуймур – салихIсса щарсса» (Муслим) Ялагу увкуну бур: «Кьинилун ххюва чак бувайсса, Рамазан барз бугьайсса, чил арамтурая бурувччусса, ласнайн мютIийсса хъамитайпалун ихтияр дулунтIиссар Алжаннавун цинма ччимур къапурдавух буххан» (ал-Баззар). ХIадисраву увкуну бур: «Ва дунияллийсса бусурман хъами Алжаннул хIурулэнтураяр арулцIалазарва даражалул ххаллилссар» (Ибн ал-Мубарак)

Ца кьини МухIаммад Идавсин ﷺ ккавккун бур варанттай буртти нанисса хъами. Варантту бачин бувну нанима гайннуйх мархь бишлай, ххяххан бувну най ивкIун ур. Идавсил ﷺ ганахь увкуну бур: «Варантту хIурхIа, личIлулну бачин бува, ина бурулданул къуршиврача лавсун нанисса» (ал-Бухари) Идавсил ﷺ ялагу увкуну бур: «Лякьлуву оьрчI бусса ва оьрчIан ккукку буллалисса щарсса Аллагьнал ﷻ ххуллийсса къаралчири. Му чIумал бивкIусса хъамитайпалунгу шагьиднал чири буссар» (ТIабарани) Муаьвия Сулами тIисса асхIаб ИдавсичIан ﷺ увкIун увкуну бур: «Я Аллагьнал Идавс e. Ттун ччай бур гъазаватрайн уккан.

На вияту ихтияр ласун увкIра», – куну. Идавсил ﷺ цIувххуну бур: «Вил нину сагъну дурив?» «Дур», – куну бур Муаьвиял . «Туну ина ганий аякьа дува, хIакьну, Алжан ниттил ччанналури бусса!», – увкуну бур Идавсил e.

ШАМИЛ МАХIАММАДОВ

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Мубараксса барз

Рамазан зурул даража Рамазан зурул хьхьичIра-хьхьичIсса хьхьу дуркIукун, Алжаннул хьулурду тIивтIуну, му барз гьаннин къалакьайссар. Дуржагьрал хьулурду лавкьуну, му барз гьаннин къатIитIайссар. ЩяйтIантал байщун бувайссар, иблислуй къатIа бишайссар. ЛивтIумий ххари шайссар, уттавамий рахIат...


Кьамулмур цадакьа

Цадакьа тIисса мукъул мяъна хъинну гьартассар: ванивун буххайссар фаризасса закат ва инсаннан ка-кумаг баву. Инсаннал цува АллагьначIан ﷻ гъан хьуншиврул цаманнан хъус дулаврин учайссар цадакьа (аьрабрай – «садакьа»). Диндалул аьлимтурал луттирдаву ва мукъуйну чIявучин ккаккан...


Заннал неъмат

Гьарца кьини инсан хьуна акьлай ур микробирттащал. Гайннуву чансса бакъар цIуцIавуртту, азарду сукку дувайссагу. Мукунсса микроорганизмардащал талан Аллагь Тааьланал ляхъан дурну, инсаннал чурххаву дирхьуну дур иммунитет.   Ттизаманнул хъиривлаявурттайн бувну, дунияллийсса халкьуннава...


Цаппара хъуни бунагьру

Нитти-буттан аькьува дулаву Нитти-буттан зарал буван, къаччан бикIан буван я мазрайну, я канийну цукунчIав къабучIиссар. ХIатта, ми чапурну буну, цува бусурманну ухьурчагу, миннай рахIму-цIими, хIурмат буван, хъун буван, хъинмала буван, ябуван оьрчIай ялувссар. Нитти-буттан аькьува дулайсса...


Нуххуву дурсса дуаь

Ибну Оьмардул бувсун бур цанма МухIаммад Идавсия ﷺ бавсса хIадис (бусала): – Ца чIумал зуяр ччяни ялапар хъанай бивкIсса шама инсан аьрххилийн бувккун бур. Най бивну бур ца нуххучIан. Хьхьу дутан пикри хьуну, гивун бувххун бур. Му чIумал гужсса гъарал ларчIун, ххяллуя хъунмасса кьун багьну,...