Хъанниясса хIадисру

Хъанниясса хIадисру

Хъанниясса хIадисру

Исламраву хъамитайпалул кьимат хъинну лахъссар, цаппара СМИ-лул жунма му иш цамур куццуй чIалачIи буллай бунугу. Душ, нину, щарсса, ссу – вай цIардавасса цания-ца ларсъсса хъамитайпалун тамансса хъиншивуртту ва даражарду буссар: душ сававну бутта Алжаннавун уххайссар, щарссанил цила ласнал иман щаллу дувайссар, нину – цила оьрчIру Алжаннавун буххансса сававну шайссар.

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву цимилгу кIицI лавгун бур хъамитайпалул кьимат-даража. Буцинну мукунсса мяъна дусса цаппара хIадисру. Идавсил ﷺ увкуссар: «Дунияллийн душ бувсса чIумал Аллагьнал ﷻ гиккун малаиктал гьан бувайссар. Гайннал учайссар: ‘‘Ссалам ва къатлул агьулданун’’. Яла цала хъару душнил ялтту тIитIин дурну, бакIрайх кахгу тIий учайссар: ‘‘Ва заэвсса, гъаривсса душ бувкссар заэвсса чурххава. Буттал ва тIайлану хъунма булларча, мунан Аллагьная ﷻ кумаг буссар Кьиямасса кьини дучIаннин’’» (ТIабарани)

ХIадисраву увкуну бур: «Цала душру тарбия буллай, аякьа дуллай ивкIсса адимина ххассал хьунтIиссар дужжагьрал цIараща» (ал-Бухари, Муслим) Цамур хIадисраву тIий бур: «Зувату яла ххуйма – зула душваращал ва хъаннищал хъинмари» (алБайгьакьи) Идавсил ﷺ увкуну бур: «Ва дуниял зун чIумуйссар дуллусса. Дунияллий адиминахьхьтун дириян бюхъаймунива яла ххуймур – салихIсса щарсса» (Муслим) Ялагу увкуну бур: «Кьинилун ххюва чак бувайсса, Рамазан барз бугьайсса, чил арамтурая бурувччусса, ласнайн мютIийсса хъамитайпалун ихтияр дулунтIиссар Алжаннавун цинма ччимур къапурдавух буххан» (ал-Баззар). ХIадисраву увкуну бур: «Ва дунияллийсса бусурман хъами Алжаннул хIурулэнтураяр арулцIалазарва даражалул ххаллилссар» (Ибн ал-Мубарак)

Ца кьини МухIаммад Идавсин ﷺ ккавккун бур варанттай буртти нанисса хъами. Варантту бачин бувну нанима гайннуйх мархь бишлай, ххяххан бувну най ивкIун ур. Идавсил ﷺ ганахь увкуну бур: «Варантту хIурхIа, личIлулну бачин бува, ина бурулданул къуршиврача лавсун нанисса» (ал-Бухари) Идавсил ﷺ ялагу увкуну бур: «Лякьлуву оьрчI бусса ва оьрчIан ккукку буллалисса щарсса Аллагьнал ﷻ ххуллийсса къаралчири. Му чIумал бивкIусса хъамитайпалунгу шагьиднал чири буссар» (ТIабарани) Муаьвия Сулами тIисса асхIаб ИдавсичIан ﷺ увкIун увкуну бур: «Я Аллагьнал Идавс e. Ттун ччай бур гъазаватрайн уккан.

На вияту ихтияр ласун увкIра», – куну. Идавсил ﷺ цIувххуну бур: «Вил нину сагъну дурив?» «Дур», – куну бур Муаьвиял . «Туну ина ганий аякьа дува, хIакьну, Алжан ниттил ччанналури бусса!», – увкуну бур Идавсил e.

ШАМИЛ МАХIАММАДОВ

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Эбадат ва мяърипат

ХIакьсса бусурманчунал загьир дувайссар цала диндалун лайкьсса инсаншиву. Диндалул, имандалул хIасул дуллалиссар жула тIуллу дарцIусса ттарцIруну хъанахъисса хасиятгу. Эбадатрайну цIакь хьусса хасиятрал хIасул дувайссар инсаннал оьрмулул тагьар, мукунсса инсан мяърипат, инсап, адав дусса...


Шанна бигьасса эбадат

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву увкуну бур:   «Циняв бусурманнал бунагьру багъишла битаннав тIий дуаь дурманан буссар гьарца бусурманчунахсса чири»   «Кьуръандалувасса ца хIарп дурккуманан хъинбала чичинтIиссар. Гьарца хъинбалалул чиригу ацIлийнуссар. «Алиф,...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...