БивкIулул аьдатру

Инсаннал бивкIу – дунияллийва ливчIминнан насихIат хъанахъиссар. Цуппа кьабивкIсса бухьурчагу, мунил бусаймур чIявуссар. ХьхьичIва-хьхьичIмургу - инсаннал рухI дурккукун, дунияллийсса дуллалимур дацIавур. Ганиннин дурмур дурссар, къадурмур къадурссар. Ганияр махъ цикIуй даххана дуван къашайссар. БивкIулул ялув чIявусса махъру буссар бувсун, жунма му цирив кIулну бикIаншиврул. ЧIявуну жува инсан ивкIукун, «накьлу хьунни» учару. «Накьлу» тIиссагу – ца кIанттаяту гамур кIанттайн, ца хIалланияту цамур хIалланийн кIура аяву, тIиссар. Мукун накьлу шавугу, цалчин буттахъал бурхIардивату ниттихъал лякьлувун шайссар. КIилчин – ниттихъал лякьлувату ва дунияллийн шайссар. Шамилчинмур накьлу шаву – ва дунияллияту лагавур. Мукьилчинмур – гьаттавату бизан бувну, махIшарданул арив бувцуну, Аллагьу Тааьланал хьхьичIун батIавур, жухьва оьрму бутаврил хIисав-суал буван. Тичча тIурча, Аллагьнал ﷻ хьхьичI жаваб тIайлагу хьуну, жуйва рахIмугу бувну, Алжаннавунни (нясивну лякъиннав!), ягу Дуржагьравунни (жува муния буруччиннав!)
Чурххава рухI ласаву
РухI ласавугу личIи-личIисса куццуй шайссар, цаннан бигьану, цаннан захIматну. Цанналсса варакъува щин экьи дуртIусса кунна, бигьану дуккайссар. Цанналсса чурххавату кьуртIуссаннул мурхь бувккун наниссаксса захIматссар. Цанналсса ччяни дуккайссар, цанналсса лахъи лагайссар. Му рухI ласлай инсан бивкIулул сакаратрачIасса чIумал, дакIнивату ххурхху бачайссар, ненттабакI гьухъа битан бюхъайссар. Му ххурххугу ляличIисса бикIайссар, хъазамрава, дакIнивату нанисса. Му чIумал ивкIлакIима бюхъавай кьиблалийн лажинну, урчIамур чул лувну, ягу ччанну кьиблалинмайну ишайссар. Му чIумал щин хIачIан дулавугу хъинну хъинссар. Мунал чIарав «Ясин» буккаву хъинссар. Шагьадат дутангу, тавба дувангу чантI учин уван аьркинссар. Мугу, цахьва уча къаувкуна, чIаравманал шагьадатрал хъиншивруя, бувсун, цала хIалланий учин итан аьркинссар. ИвкIлакIинал вичIилувун учингу къабучIиссар. Инсан ци хIалланий лавгрив ва дунияллия, му хIалланийри гьаттавату изангу увантIисса. Кьиямасса кьинигу мукуннар хьуна дакьинтIисса. Муксса хIаллай мякьнува, аьзаврай къаличIаншиврулли щингу дуллуну, «Ясин» буккайсса. РухI кьакьарттучIан дирсса чIумал, цанма хIадур бувсса кIану чIалан бикIайссар. Алжан хIадурну бухьурча, пишлищал дуккайссар, лажимиравугу пиш личIайссар (жунмагу нясив буваннав). Бунагьру ялтту бувксса бусурманчув ивкIун, ягу мунапикь, чапурчу ивкIун ухьурча, мунан цанма хIадур бувсса дуржагьрал хIужрарду ххал шайссар (Аллагьнал буруччиннав), лажимираву ццахханнугу личIайссар.
РухI дурккун къуртал хьувкун, бюхъавай анаварну дурну хъинссар уччавугу. Адимина икIу, хъамитайпа бикIу, ивкIума цана яла гъанма, ххирама, цIимилий уруглай ивкIуманал дурну хъинссар. Мукьва бурж буссар инсан ивкIукун махъ ливчIнал буван аьркинсса: жаназа шюшаву, сурув бишаву, жаназалул чак баву, гьаттаву лажин кьиблалийн дуруган дурну уччаву.
Иссаву дувайсса куц
Жаназа шюшинсса щин гъели дурну хъинссар, жула чурх шюшин тIааьнсса куццуй. Лирккун яннардугу, ивхьуну урцIуй, аьвратрайн янналул парчагу бувтун, му исласисса адиминал ният дуван аьркинссар хьхьичIра-хьхьичI: «На ният дував фаризасса иссаву дуван пуланнаяту, Бюхттулсса Аллагьнайн, Аллагьу Акбар», - куну. Яла бакIрал чулуха гьаз увну, лякьлул киямур чулийн бас бигьлай лякьлуву думур чапалшиву дуккан дувайссар, мугьлат бакъа щингу рутIлай чIарав авцIуманал. Иссавривух гьуртту хъанахъисса инсантурал лажимираву ци-дунугу ацци дахIавугу, каний катIа лаххавугу хъинссар. Яла му тIагьарат бувну къуртал хьуну махъ, цал бакIрайх, яла урчIамур чулийх, яла куямур чулийх щин дуртIуну, ца чулий ацIан увну ттиликIрайх руртIуну, щалва чурх атил буван аьркинссар, гьарца чIарарал, михьирал лув диян дурну. Му куццуй, щалва чурх нажасъсса затрая марцIгу бувну, щин дуртIуну, щалва атил баву гьа шайссар. Хъанай бухьурча, сахIвангу бувккун, шамийла шюшаву хъиннува хъинссар. Амма чурххал вив щин лагаврияту (кьацIливух, майравух, вичIавух ягу цамур ххуллийх) буруччин аьркинссар. ИвкIунайсса михь, чIара ва м. ц. затру дукьан, кьукьин къабучIиссар. Дагьсса чIара дикIу, ци дикIу, цащалла сурураву дишайссар. Оь бачин куннасса щаву духьурча, мугъаятшиву дувайссар, суру чапал къахьуншиврул. Дуллалимургу ххуйну, узданну, марцIну, цIимилийну дувайссар.
Суру бишайсса куц
Суру бишин адиминалсса бухьурча, бадис, мачIлилсса хъинссар, цирдагу кIяласса рангирал. Амма мукунсса дакъахьурча, ци рангирал, жинсирал духьурчагу бучIиссар, марцIсса, нажас дакъасса духьурча. ЯтIулсса, цIухъахъисса, хъахъисса къалайкьссар. Амма сунттул дарайлулсса хIарамссар, къабучIиссар адиминан. Хъаннин сунттул, дарайлулссагу бучIиссар, амма къахъинссар. Миннан ххюра къат дувангу бучIиссар суруврал, ххишала къадайссар. Амма чIяруссаксса, кIучI дурссаксса хъинссар. Цал кай-кай аву гьа шайссар, шамийла уварча хъиннува хъинссар, ххишала къабучIиссар. Янна лаххангу къабучIиссар, ца цурда суру бихьлахьисса янналия дурсса гьухъа ва бакIбахIу (чалма) личIаннин. Майраву, кьацIливу, вичIаву, иттав, хьхьичI, мукьах, хъаралу кIиссурттал дянив памма бишавугу хъинссар. Михак, кафур мархха суруравух бичавугу хъинссар. Миннул кьункьая шатта, аьнхъа, аькьраб лихъайссар. Каругу лякьлуй дишайссар. БакIрая, ччанная, никирттая, каруннаяту сурурал ялтту лисригу дахIайссар, сукку тIаву, хъюлчай тIаву къахъанан. Арамтуннал арамтал, хъаннил хъами хIадур бавугу хъинссар. Амма лас-щарнин цаннал ца, ниттин арс, арснан нину, уссин ссу, ссин уссу иссаву, хIадур баву ихтияр дуссар.
Жаназалул чак байсса куц
Жаназалул ялув чак бувайний жямат чIявуссаксса хъинссар. Адиминая бувайни, чак байма лажин кьиблалийн авцIуну, жаназалул бакI киях, ччанну урчIахунмай бивхьуну байссар. Хъанния тIурча, бакI урчIахуннайну бивхьуну байссар. ХьхьичI имам, хъирив жямат бацIайссар. Чак бувну махъ, жаназа чурттуй дирхьуну, бакIрацI кIаралу-загу бишайссар. Яла хIалал итияра жула пулан увкуну, жяматрая хIалалшивугу ларсун, ччяни хIатталлинмай бачаву хъинссар. ХIалал ивтун, ххуй чулий барашинна давугу хъинссар лагма-ялттунал, му кIулнал. Барашиннагу дакIнихтуну дурмурди ккаллисса. КIия инсаннал дянив бяс бивкIун, цаннал ца хIалал ивтун къаивкIхьурча, бувцуну кIиягу бацIан бувну, миннал дянивалу дувантIиссар Кьиямасса кьини Аллагьу Тааьланал. Тий цума тIайлану, цума аьйблувну лякъивив къакIулссар. Мунияту, шийва къуртал бувну хъинссар жула дянивсса бясру, цуппагу шариаьтрал ххуллий. ИвкIуманай бурж ливчIун бухьурча, мугу махъ ливчIсса варистурал ччяни лавхъун, ялату гьан буван аьркинссар.
АьтIий, чIурду лахъ буллалисса хъанний дюъ дирхьуну, къадагъа дирхьуну кьабикIан бувайссар, зума тIун къабитайссар, жаназалийн ххяхлан къабучIиссар.
БивкIу ва дунияллий бусурмансса чувнайн ликкайсса махъва-махъсса Аллагьнал цIимири, цIими кунма кьамул бувангу аьркинссар. Ссавургу дурну, яхIгу бувну, аьтIавугу дакIнивату нанимур дакъа, гужрай сукку къадурну хъинссар.
Жаназа гьаттаву дишаву
ХIатталлив бивукун, гьаттал ччаннал чулуха гъан дурну жаназа, вив гьаттавун къабуруглан лагма бавцIуминнал варси дурив, ци дурив ялтту дугьайссар. Гьаттавун увхнал цIимилий хьхьичI бакI кIунку дурну, чан-чанну тIий щала жаназа дургьуну, хIатIливу дишинссар. Му дишайний «Бисмиллагьи аьла миллати расулиллагьи» тIисса махъру учайссар. Яла урчIамур чул лувну, лажин аьч дурну, чIалачIи дурну, «Инна анзалнагьу» тIисса Кьуръандалул сура арийла бувккусса аьрщи урчIамур чIаврал лув дирчуну, лажин цурдагу цала хьхьичIсса аьрщарайн щун дурну дишинссар. Сурурал ялтту дархIуну диркIсса лисригу хIатIливату дукьайссар, цува авхIусса суру бакъасса цащалла гьаттаву цичIав къадишайссар. Гьаттавуманан миннуя зарал бакъа хайр бакъассар. Гьаттавусса неъмат бикIу, аьзав дикIу, ший буна оьрму тIайлану бутаврих бурувгунни булайсса. Хъирив буркIнагу бивхьуну, ххярацулттайх пяпгу рирщуну, хIатIливун аьрщи къадагьан мюхчаншиву дувайссар. Яла аьрщи дичайссар. Гьаттал бакIрацI ца чару, тIама дацIан давугу хъинссар. Адиминал гьаттал ялтту мюрщисса чарттал ца ща, щарссанилмунийх кIива ща бишавугу суннатссар. Хъирив талкьингу дурккуну, гьаттал ялун чансса щингу дутIаву суннатссар. БуркIна лакьлай байбивхьукун, Кьуръан буклай, хаснува «Ясин» байбишавугу хъинссар, малаиктал гьарза шайссар му инсан уччавривух.
Бусурманнал буржру
Бусурманчувнай цала диндалул уссил хьхьичI ххюва бурж буссар: къашавай ухьурча, уруган, ганал аьрки-дучIин щаллу дуван лагаву; ивкIукун уччин цащава шайссаксса ка бакьаву; хъамалу оьвкусса кIанайн лагаву, мажлис хIалалсса бухьурча; «Ас-салам аьлайкум» учирча, «Ва аьлайкум ас-салам» куну, щаллуну зана бавури; аьнч увкусса бусурманчувнал «альхIамдулиллагь» увкукун, «ярхIамукаллагь» учаву.
Мукун бухьувкун, шайма хIала увххун, кабакьу бувну, жуйвасса бурж лажин кIялану, бусурманнал бувайсса куццуй тIайла буккан аьркинни.
ИвкIунахсса дягъу
ИвкIуманал гъан-маччанал шанма гьантлий дягъу дугьан аьркинссар. Амма лас ивкIусса щарссанил мукьва барз ва ацIва гьантлий дугьан аьркинссар, мунийн «эдда» учайссар. Шанмагу дягъулийсса гьантрай бивкIу хьусса къушлий дукра даву къахъинссар, чIаххурал, гъанчувнал лахъан аьркинссар. Жаназалул хьхьичI хIайван биххангу къабучIиссар, му оьнмасса оь экьи бутIавур. Шанма гьантлуяр гихунмай дягъу дугьавугу къабучIиссар, му Аллагьнал ﷻ цIимилийн аьсив шавур. Дягъу дугьаву хIисав дувайссар ивкIунал чурххава рухI дурксса ссятрая тихуннай. Мунияту уччавугу гара кьини дурну хъинссар, лахъи лаган къадуллай. Дягъу дугьайссагу шанма гьантлий дунияллул неъматрая махъунмай хьунур. ЦикIуй неъмат ласларча, дягъу ита дакъаву хъанахъиссар. Масалларан, бивкIу хьусса къатлуву дукрарду дурну, хъярч-махсарартту буллай, янна даххана дурну, нахIу кьанкьру дурну, муниха лавхьхьусса цамур зат дурну. Так хъаннил лухIи янна ларххун, арамтурал чIиртту ита бавкьуну дягъу дугьаву къашайссар. Хъаннил цIансса цамур ранг дикIу, лухIисса янна дикIу лаххаву суннатссар муданнагу лахлан, хаснува къатIушав нанийни. Цамур чIумал чIюлусса, оьрчIисса ларххун, дягъулун лухIисса лахлай бухьурча, мунийну суннат бугьаву къашайссар.
Жижара баву
Дунияллул мутта шанма гьанттар: лахьхьумур – лавгсса, хIакьинумур – нанисса, гьунттимур – бучIавив къабучIавив къакIулсса. Буллумур гьантта эбадатрай гьан бувну хъинссар, жунна къаличIансса чIюлушиннардалсса къабуллай. Ший дурсса эбадатрах бурувгунни Алжан чIюлу бувайсса. Тагу абадлийсса къаттар! Фаризарду, буржру щаллу бувну махъ, чIявусса суннатмур щаллу буван шайссар бусурмансса чувнаща бикIу, хъамитайпалуща бикIу. Хъаннил багьу-бизу узданссаксса, жямат цIакьсса бикIайссар.
Узданшиврул хъунмасса бутIа янна тIайлану лаххавривугу буссар. Арамтуннал чIири битавугу мува гужсса суннатри. Дягъулун битаву къалайкьссар, суннатран битаву хъинссар. БивкIулул залухъруннахь дакI хьунсса, хъинсса махъ, насихIат бусавугу хъинссар. Жижара бавугу ялувссар. Амма шанма гьантта лавгун махъ жижартту буллалаву къахъинссар, ца оьзру бивкIун, учIан къавхьуну бивкIхьурча бакъа.
Вай дакъасса цайми аьдатру дуллай, харжлугъ чIяру дуллай, диндалул луттирдай бумуницIун къабавкьуну буллалаву къабучIиссар. Жунна Аллагьу Тааьланаяту лирксса бигьасса дин захIмат дуллан къабикIайссар!
ИвкIуманансса ссайгъатру
ИвкIуманан яла захIматмур хьхьугу – гьаттаву ивхьусса цалчинмур хьхьури. Му хьхьуну бюхъавай чIявусса зикри бувну, Кьуръан бувккуну, садакьа бавчIуну, дуаь даву хъинну хъинссар. Му хьхьуну 70000 зикри бивхьуну, ивкIунал рухIиран булурча, мунал бунагьру шюшайссар куну бур луттирдаву.
Ялагу ивкIунан хъинсса зат буссар укунссагу. Суннатсса чак буссар, инсан гьаттаву увччуну цалчинмур хьхьуну бувайсса, кIира ракааьтрайсса. Му чаклийн «Ссалятул-унс» учайссар. КIирагу ракааьтрай «АлхIамрал» хъирив, ца «Аятуль-курси», ца «Алгьакуму ттакасур», ва 11 «Аль-Ихлас (Кьулгьу)» бувккуну бувайссар. Му чак бувну хIасул хьусса чири ивкIуманал рухIиран булурча, хъунмасса ссайгъат шайссар.
ХIасил, диндалул, шариаьтрал луттирдай бумуницIун бавкьуну оьрмулул ци масалтту бухьурчагу щаллу бавриву жуннагу дигьалагрур, АллагьначIагу кьамулссар. Жула ххуллурдив Аллагьналгу бигьа баннав. Буллалимур аьмалгу кьамулну лякъиннав! Амин!