Яла чири гьарзамур даву

Яла чири гьарзамур даву

Яла чири гьарзамур даву

Кулпат – жяматрал гьанури, чара бакъасса бутIари. Кулпатраву дулайссар тарбия оьрчIан, ялун нанисса никиран. Исламраву хъуннасса агьамшиву дуллуну дур кулпатравусса, гъанминнащалсса арарду цIакь баврин. Буцинну му иширан хас бувсса цаппара хIадисру.

 

  1. Абу Гьурайрал бувсун бур Идавсил ﷺ увкусса махъру: «Инсан дунияллия лавгукун, мунал хъинсса аьмаллу къуртал шайссар, шанма личIаннин:
  • садакьа-джария (бухкъалагайсса садакьа, масала, бувгьусса мурхь, бувсса ххуллу, ламу, мизит ва м.ц. халкьуннан мюнпат бусса садакьа);
  • инсантуран мюнпат буллалисса, хайр бусса элму;
  • нитти-буттаха дуаь дувайсса оьрчI-душ». (Муслим)
  1. Абу Аюб аль-Ансарил бувсун бур ца инсан ИдавсичIан ﷺ увкIун миннат бувшиву: «Бусикьай на Алжаннавун уххан увантIисса аьмаллая». Расулуллагьнал ﷺ увкуну бур: «Заннайн ﷻ мютIийну икIу, так ца Аллагьнайн ﷻ эбадат дуллалу, чак бува, закат була, гъан-маччашиврул арарду цIакь бува». (аль-Бухари).

 

  1. «ХIакьну, муъминтураву яла цIакьмур иман дуссар хъинсса хасият думанал ва цала кулпатран хъиншиву, цIими бувайманал». (ат-Тирмизи)

 

  1. «Аллагьнал ﷻ зун хIарам дурссар зула нинухълуннайн мютIий къашаву, хIурмат бакъашиву ва чалухъшиву». (аль-Бухари, Муслим)

 

  1. «Хъунив хьусса нину-ппу аяькьа дакъа кьабивтминнан баябуршиву хьуннав. Мукунсса инсан Алжаннавун къауххантIиссар». (аль-Бухари)

 

  1. «Гъанминнащал дахIаву так нач-ламусрал цIаний дувайманал цайвасса бурж биттур къабуллалиссар. Маччаминнал диялдакъашивуртту хъама диртун, гайннал хатIарду багъишла бивтун, дахIаву цIакь дуваншивул гайнначIан лагайманал цайвасса бурж щаллу бувссар». (аль-Бухари)

 

  1. «ХIакьну, яла чири лаваймур тIул – вила кулпатрал аьркиншивурттай арцу харж давури».

 

  1. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуну бур: «Маччаминнащал дахIаву дулувара ссалам булаврийнувагу». (ТIабарани)

 

  1. «Гъанчунащал дахIаву дуруччайма – му цащала хъинминнащал хъинма акъарча, му дахIаву кьукьин дурманащал хъинмари». (аль-Бухари)

 

  1. «Ца динар Аллагьнал ﷻ ххуллий, ца динар лагъ тархъан уван, ца динар садакьалун ва ца динар вила кулпатран харж дуварча, яла хъунмамур чири хьунтIиссар кулпатран харж дурсса динарданух». (Муслим)

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...