Яла чири гьарзамур даву

Яла чири гьарзамур даву

Яла чири гьарзамур даву

Кулпат – жяматрал гьанури, чара бакъасса бутIари. Кулпатраву дулайссар тарбия оьрчIан, ялун нанисса никиран. Исламраву хъуннасса агьамшиву дуллуну дур кулпатравусса, гъанминнащалсса арарду цIакь баврин. Буцинну му иширан хас бувсса цаппара хIадисру.

 

  1. Абу Гьурайрал бувсун бур Идавсил ﷺ увкусса махъру: «Инсан дунияллия лавгукун, мунал хъинсса аьмаллу къуртал шайссар, шанма личIаннин:
  • садакьа-джария (бухкъалагайсса садакьа, масала, бувгьусса мурхь, бувсса ххуллу, ламу, мизит ва м.ц. халкьуннан мюнпат бусса садакьа);
  • инсантуран мюнпат буллалисса, хайр бусса элму;
  • нитти-буттаха дуаь дувайсса оьрчI-душ». (Муслим)
  1. Абу Аюб аль-Ансарил бувсун бур ца инсан ИдавсичIан ﷺ увкIун миннат бувшиву: «Бусикьай на Алжаннавун уххан увантIисса аьмаллая». Расулуллагьнал ﷺ увкуну бур: «Заннайн ﷻ мютIийну икIу, так ца Аллагьнайн ﷻ эбадат дуллалу, чак бува, закат була, гъан-маччашиврул арарду цIакь бува». (аль-Бухари).

 

  1. «ХIакьну, муъминтураву яла цIакьмур иман дуссар хъинсса хасият думанал ва цала кулпатран хъиншиву, цIими бувайманал». (ат-Тирмизи)

 

  1. «Аллагьнал ﷻ зун хIарам дурссар зула нинухълуннайн мютIий къашаву, хIурмат бакъашиву ва чалухъшиву». (аль-Бухари, Муслим)

 

  1. «Хъунив хьусса нину-ппу аяькьа дакъа кьабивтминнан баябуршиву хьуннав. Мукунсса инсан Алжаннавун къауххантIиссар». (аль-Бухари)

 

  1. «Гъанминнащал дахIаву так нач-ламусрал цIаний дувайманал цайвасса бурж биттур къабуллалиссар. Маччаминнал диялдакъашивуртту хъама диртун, гайннал хатIарду багъишла бивтун, дахIаву цIакь дуваншивул гайнначIан лагайманал цайвасса бурж щаллу бувссар». (аль-Бухари)

 

  1. «ХIакьну, яла чири лаваймур тIул – вила кулпатрал аьркиншивурттай арцу харж давури».

 

  1. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуну бур: «Маччаминнащал дахIаву дулувара ссалам булаврийнувагу». (ТIабарани)

 

  1. «Гъанчунащал дахIаву дуруччайма – му цащала хъинминнащал хъинма акъарча, му дахIаву кьукьин дурманащал хъинмари». (аль-Бухари)

 

  1. «Ца динар Аллагьнал ﷻ ххуллий, ца динар лагъ тархъан уван, ца динар садакьалун ва ца динар вила кулпатран харж дуварча, яла хъунмамур чири хьунтIиссар кулпатран харж дурсса динарданух». (Муслим)

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....