Ражаб барз
Ражаб барз хъанахъиссар Аллагьу Тааьланал хъунмасса рахIматну жунма гьан бувсса шанма мубараксса зурдардивасса цалчинмур.
Вай зурдардий дурсса эбадатрахсса, хъинсса аьмаллахсса чири Аллагьнал ﷻ хъинну чIяву бувайссар, тавба дурманал бунагьру шюшайссар. Мунин бувну бусурманчувнаща шайссар Кьиямасса Кьини цинцилттал хъинмур чул кIу бувансса гьану бишин. МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисраву бувсун бур: «Зула ва дунияллийсса ахир хъинсса хьуну ва щяйтIаннуя бурувччуну бикIан ччай бухьурча, вай зурдардиха хIурмат бувара зума дугьлай ва бувсса бунагьирттая пашман хъанай».
Ражаб зуруй зума дугьаву суннатссар. Щалва барз бугьан къабюхъайманал цалчинмур, ацIния ххюлчинмур ва махъра-махъмур кьини бугьанссар. ХIадисраву бувсун бур: «КIулну бикIи, Ражаб – Аллагьу Тааьаланал барзри. Ва зуруй ца кьини дунугу зума дургьусса бусурманчувная Аллагь ﷻ рязину икIантIиссар». Цамур хIадисраву бур: «Ражаб зурул цалчинмур хьхьу эбадат дуллай гьан дурманал дакI къадирчIантIиссар, чурх бивчIарчагу. Аллагьнал ﷻ мунан хъиншивуртту чичинтIиссар, дахьа ниттил увсса куна цалва бунагьирттавагу уккантIиссар».
Ражаб барз хъинну ххирасса, хъунмасса даража бусса барзри. Рамазан зурул хъирив мунияр ххирасса барз бакъассар. АьфвурахIму бувайсса, Аллагь ﷻ ялтту учIайсса барзри. Мунил дайдихьулийгу, ахирданийгу, дянивгу Аллагьу Тааьла халкьуннах урувгун, цинявннал аьфву бувайссар. Ширк бивхьуманал, ссихIир бувайманал, мачча-гъаншиву кьувкьуманал, нитти-буттан аькьуба дулайманал, гъибат-бухьттан бувайманал тавба дуварча бакъа къабувайссар.
Ялагу мунил ххирашиву: Кьафлул зунттул (ссавнийсса малаиктал ялапар хъанахъисса кIанттайсса зунтту) махъ ца кIяласса лухччи дуссар, малаиктурал дурцIусса. Гьарца малаикнахьгу ца-ца ттугъ буссар «Ла илагьа илла ллагьу, МухIаммаду-р-расулуллагь» чивчусса. Ражаб зурул гьарца хьхьуну ми малаиктал цачIун хьуну, МухIаммад Идавсил ﷺ умматиннал бунагьру багъишла битаннав тIий, дуаьртту дуллан бикIайссар. Муниву бувсса чанмургу хъинсса аьмал АллагьначIа ﷻ хъинну хъунмассар. ХIатта, ца ракааьт чаклил дуварча, азарда дурссаксса чири буссар. Ца шагьи садакьалун булурча, азарва буллуссаксса чири буссар. Ца кьини зума дугьарча, азарда кьини дургьуссаксса чири буссар. Щалва барз бугьарчарив, машаАллагь мунал даража. Муний зума дугьлай ивкIсса инсаннан гьаттал аьзав дакъассар, гьаттаву цувалу къаитайссар. Идавсил ﷺ увкуну бур: «Учайссар Аллагьнал ﷻ цIания учайманал: Я Ражаб зуруй зума дугьлай бивкIмий, буххияра Алжаннавун Аллагьнал чIаххувталну».
Му Ражаб зурул хIурмат бурувччуну, му хъун бувма Кьиямасса кьини Аллагьналгу ﷻ азарда караматрайну хъун увайссар. Му зуруй гьарца кьини баргъ лагаврищал мукьцIалва «Ла хIавла ва ла кьуввата илла биллагьил аьлийил аьзим» учавугу хъинссар. ХьхьичIмур ацIвагу гьантлий гьарца кьини ттуршилва «СубхIанал хIайюл кьаюм» учирча, дянивсса ацIвагу гьантлийгу мийкссава «СубхIанаЛлагьиль ахIади ссамад» учирча, махъсса ацIвагу гьантлийгу мийкссава «СубхIанаЛлагьи-р-Рауф» учирча, мунил чирилул хъуншиврул багьа бищун, ккал дуван къашайссар.
Гьарца кьини ацIния кIилва «Кьулгьу» (сура «Ал-Ихлас») буккавугу хъиннува хъинссар му зуруй. Му Ражаб зурул хьхьичIрахьхьичIсса хьхьугу хъинну ххирасса хьхьури. Му хьхьуну садакьа бавугу, му уттара давугу хъинссар. Дуаьлухьхьун жаваб дулайсса хьхьур. Му хьхьуну ивкIуманангу даража хьунмассар. Му хьхьуну, мунил ацIния ххюннил хьхьуну, махъра-махъсса хьхьуну щинавун учIавугу хъинссар, ниттил лякьлува увксса чIумал куна, бунагьрая марцI шайссар. Му зурул хьхьичIра-хьхьичIсса нюжмяр хьхьугу ххирасса хьхьур, Лайлату-р-рагъаиб учайсса. Му хьхьуну эбадат давугу хъинссар. Му хьхьунил шанма бутIул ца бутIа лавгсса чIумал гьарца ссавруннайсса, лухччинийсса циняв малаиктал Кяъбалувун цачIун хьуну, Аллагьу Тааьланахь чIа учайссар Ражаб зуруй зума дургьусса халкьуннал аьфву бува куну. Аллагьналгу ﷻ миннал дуаь кьамул дурну, бунагьру багъишла битайссар.
ХIасил, му Ражаб зуруву чIярусса хъинбалартту, мюнпатру буссар. Муниву хъинсса аьмал чIявусса бувну хъинссар. ХIатта, Алжаннаву ца нех дуссар Ражаб тIисса, накIнияр кIяласса, ницIнияр нацIусса, микIнияр дяркъусса. Ражаб зуруй ца кьини зума дургьусса инсантал му неххая хIачIан бувантIиссар. Муний зума дугьан къабюхъайналгу, гьарца кьини ца кIюла ччатI, я цамур зад садакьалун дулаву хъинссар. Мугу къахьурча, Аллагь ﷻ чIявуну кIицI лагаву хъинссар. Идавсил ﷺ увкуну бур: «Ражаб зуруй цадакьа бувма Аллагьнал ﷻ арх увайссар дужжагьраяту муксса, му архшиврул ххуллийх чIелму оьрчIний леххарча, хъунмав хьуну бивчIайни бакъа къабиянтIиссия».
Ражаб зурул чак
Ражаб зуруй бувайсса чакгу буссар хъунмасса чири бусса. Буцири бунагьирттал аьфву бувайсса, бувманал мюхтажшиву барт дигьайсса. Мугу бувайсса Ражаб зурул хьхьичIра-хьхьичIмур хамис кьини. Зумагу дургьуну, нюжмар хьхьуну маркIачIан чаклилгу хъатIан чаклилгу дянив ацIния кIира ракааьт дувайссар, кIи-кIира дуллай. Гьарца ракааьтрай «аьлхIам» бувккуну махъ шамилва «инна анзальнагьу» ва ацIния кIива «Кьулгьугу» бувккуну. Яла бувну къуртал хьувкун, арулцIалла ссалаватгу рутанссар «Аллагьумма салли аьла набийил уммийи ва аьла алигьи», – куну. Яла суждалийн агьну арулцIалийлва «суббухIун кьуддусун раббул малаикати варрухI» учинссар. Яла лавай гьаз хьуну, щяивкIун арулцIалийлва «рабби-гъфир вархIам ва тажаваз аьмма таъламу иннака антал ааьззул акраму», – учинссар. Ялагу сужда бувну гайкссава «суббухIун кьуддусун раббул малаикати варрухI», – куну, цала дакIниймургу чIа учинссар суждалуву унува.
«НАСИХIАТУЛЬАЬВАМ» («ГЬУНЧIУКЬАТIАН»)
Редакциялул чулуха: Календарьданийн бувну, гьашину Ражаб барз байбихьлай бур февраль зурул дянив. Балжину имамтурал мизитирттаву баян буванссар.
