Бусурманнал ярагъ

Бусурманнал ярагъ

Бусурманнал ярагъ

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву бувсун бур дуаь даврия хъунмасса мюнпат ва чири бушиву. «Дуаь – бусурманчунал ярагъри», – увкунугу бур. Бур цаймигу дуаь давриясса хIадисру: «Аллагьнал ﷻ хьхьичI дуаьлуяр ххирасса зад дакъассар»; «Дуаьлул къапу тIивтIуманан Аллагьнал ﷻ тIитIайссар цIимилул къапу»; «Аллагьнан ﷻ ччиссар жува дуаьлуву цIуллу-сагъшиву ва бала-апатIирттая буруччаву чIа тIисса чIумал»; «Дуаьлул буруккинтру ва ялун нанисса бала-мусибатругу байщун бувайссар»; «Дуаь къадайманайн Аллагь ﷻ сситтуй икIайссар»; ва цаймигу.

Дуаьлул дуссар цаппара шартIру ва адабру. Мунил шартIирдавасса ца хъанахъиссар дуаь дувайманал дукайсса дукра ва лаххия хIалалсса дикIаву, дуаьлун жаваб Аллагьнал ﷻ дулуншиврий щак бакъа вихну икIаву, Аллагь ﷻ хъама ивтун къаикIаву, гъан-маччаминнащалсса хIалашиву дуруччаву, бунагьсса тIуллу къадаву. Инсаннан заралмур чIа тIий дуаь дуллан, ягу бикIан къабюхъайсса зад чIа тIун къабучIиссар. Дуаь дуваврил адаб хъанахъиссар хасъсса чIумал, мубараксса кIанттай даву, масала, нюжмар кьини, чак бувну махъ, сапарданийсса чIумал, къашавай хьувкун ва м.ц. Дуаь дуллалисса чIумал чаклин ивссуну икIавугу хъинссар, мукунма, дуаь дуваннин хьхьичI чак бавугу хъинссар, чанна-чанну кIира ракааьт суннат-чаклил дуварчагу. Дуаь дувайсса чIумал, чакливу кунма, Кьиблалул чулухунай кIура аявугу, кару гьаз давугу хъинссар. Дуаьлуву цалва бувсса бунагьирттая пашман хьуну тавба давугу суннатссар. Дуаьлул дайдихьулий ва ахирданий Аллагьнайн ﷻ щукру бувну, «АльхIамдулиллагь» ягу «АльхIамдулиллагьи раббиль-аьламин» увкуну хъинссар. Хъирив Идавсин ﷺ салават дутайссар, масала, «Аллагьумма салли аьла саййидина МухIаммадин ва аьла али саййидина МухIаммадин ва саллим», куну, ягу цамур винна кIулсса салават дуртун. Яла винма ччисса зад чIа учайссар.

Дуаь кьамул дувайсса чIунну ва кIанттурду

ХьхьичIва-хьхьичI, дуаь кьамул хьуншиврул, бунагьирттая урувччуну, диндалул тIимуний авцIуну икIан аьркинссар. Дуаь кьамул дувайсса чIунну: азандалул ва кьаматрал дянив, чаклил хъирив зам-зам щин хIачIлачIиний, кIюрххил чаклил чIун дучIаннин хьхьичI, Лайлатул-кьадрилул хьхьуну ва цаймигу ххирасса хьхьурдаву, аьрапалул кьинирду, Рамазан барз, Аьрафа кьини, Шяъбан зурул ацIния ххюлку хьхьу, гьарца нюжмар хьхьу, нюжмар кьини, гьарца хьхьунил дайдихьулий, хьхьу дядирзсса чIумал, кIюрххицIун чIумал, хьхьунил ахирданий, чакливу суждалуву, Кьуръан бувккукун, бусурмантал цачIун хьусса мажлисраву, зикрилул мажлисрай, гъарал лачIлачIисса чIумал, Кяъба ххал хьувкун, ссапарданий.

Дуаьлухьхьун жаваб дулун лайкьми

Аьлимтурал тIимунин бувну, дуаьлухьхьун Аллагьнал ﷻ жаваб дулун яла лайкьми хъанахъиссар: цала элмулийн бувну аьмал буллалисса аьлимчу, тIайлашиву дусса имам, адав дусса муъминчу, салихIсса аьбид, даражалийн ивсса валий, вараъ дусса хъуна адамина, ппу акъасса ятин, хIалалсса ссапарданийсса мусапир, хIаж кьамулсса хIажи, Аллагьнал ﷻ ххуллий увксса гъази, къашавайсса инсан, зума дургьума, мухIтажшиву дусса мискинпакьир, зулмулухьхьун иривсса инсан, оьрчIаха дуаь дуллалисса нину-ппу, нитти-буттаха дуаь дуллалисса арс-душ, диндалул уссиха дуаь дуллалисса бусурманчу, гъурбатрай ливчIма.

Аллагь Тааьланал ччан бикIарча, вай бакъаминнахьхьунгу дулайссар жаваб, мунияту жува цинявннал дуаь дулларча хъинссар. Аллагьнан ﷻ гьарца чIумал, гьарца кIанай, гьарцаннал дуаь даву, цахьва лергъ учаву, хъинну ххирассар. Дуаь дуллай чIа учаву – лагънал пишари, жаваб дулаву – Заннал ﷻ ишри. Жура дурсса дуаь Аллагьнал ﷻ жаваб къадуллуну къадитайссар – ягу ва дунияллий, ягу ахиратраву чара бакъа дулайссар. Мунияту бусурманчунал дуаь чIяруну дуллай хъинссар, кьамул дуванссар тIисса хьулгу бикIан аьркинссар. Аллагьнал ﷻ кумаг буваннав!

МУСА ЮСУПОВ

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...


Ссятрал мутталий дурсса эбадатраяр ххирасса махъру

Дунияллийсса оьрму Аллагьу Тааьланал жунма буллуну бур Цала рязишиву тIалав дуллай, цIимилийн умуд бивхьуну яхъананшиврул. Аллагьнал, жува ххирану, мурадру щаллу бавугу бигьа бувну бур. Цала ИдавсийхчIин ﷺ Заннал жунма баян бувну бур цумирив хъунмасса чири хьуншиврул дувайсса бигьасса эбадатру....


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...


Мавлудрал барз

Рабиуль-авваль – бусурманнал календарьданул шамулчинмур барзри. Ва ккаллиссар яла агьаммий зурдардивасса цану. Жунма кIулсса куццуй, Рабиуль-авваль барз барачат хьуссар Аллагьнал ﷻ махъа-махъсса Илчи ﷺ, жуна ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн уккаврийну. Идавс ﷺ халкьуннан рахIмуну,...