КъюмайтIутIуя закат хIисав бувайсса куц

КъюмайтIутIуя закат хIисав бувайсса куц

КъюмайтIутIуя закат хIисав бувайсса куц

Ссуттил чIумал дияйсса ахънилссаннувасса ца хъанай бур къюмайтIутIи. Му багьлагьиссар закат булун аьркинсса бакIлахъиярдавун. Закат – Заннал жуйва бивхьусса фаризасса бурж хъанай бур. Закат булайманал къушлий, хъусливу барачатшивгу дикIайссар.

Закат булайссар нисабрайн дирсса бакIлахъия ларсманал. Къюмай тIутIул нисаб хъанахъиссар 652 кило, мунияр чансса бакIлахъия дартIманай закат булаву ялув бакъассар.

Кьакьан бувайсса (кишмиш) журалул тIутIи бухьурча, миннул кIушиву дуцайссар кьакьан бувну махъ, нисабрайн диярча, закат булайссар, къадиярча закат ялув бакъассар. Кьакьан къабувайми буцайссар бусса куццуй.

КIяласса ва лухIисса тIутIи буманал закат булайссар миннул чан-чIявушиву хIисавравун ларсун. Масала, тIутIул щала бакIлахъиялул ххюва бутIул шанма бутIа кIяламур, кIива бутIа лухIимур буну, цинугу закатран 100 кило дулун багьлай бухьурча, кIяламиннул 60 кило, лухIиминнул 40 кило дулайссар.

Закат булунсса чIун дияйссар тIутIи бивукун. Бивссаннун ккалли бувайссар лухIи лавгмур. КIяла тIутIи бивссаннун ккаллиссар кIукIлу лавгукун.

Закатран булунсса бутIа хIисав бувайссар, миннуйн щин цукун дутIлай бивкIун бурив ххал бувну. Дурагу щин къадуртIусса, так гъаралуннил щинай ххявсса тIутIи бухьурча, миннуя ацIва бутIул ца бутIа (10%) закатран булайссар. Масала, бакIлахърулул 800 кило хьуну духьурча, закатран дулайссар 80 кило.

Щин дурцуну, насос дирхьуну, кьуви дурккун ххяххан бувсса тIутIуя булайссар кьува бутIул ца бутIа (5%). Масала, гайра 800 килорая закат хIисаврай дулун багьлалиссар 40 кило.

ДачIи чIумал гъаралуннил, дачIи чIумал залуннал дурцусса щинай ххяххан бувсса тIутIуя булайссар мукьцIалва бутIул шанма бутIа (7,5%). Масала, 800 килорая дулайссар 60 кило.

Нисабрайн дирсса тIутIул бакIлахъру дартIсса инсаннан кIулну бикIан аьркинссар гайннуву миски-гъаривминнал бутIагу бушиву. БакIлахъия дартIукун, гай бахханнин, буканнин, бардултгу бувцуну, ккал-хIисав дурну, закат циксса булун багьлай бурив ххал буван аьркинссар.

Закат къабуллуну бунува, цукунсса бунугу дунияллул бала бивну, тIутIи зия хьурча, гайннуя закат булаву ялув бакъассар. Амма залуннал баччибакъашиву дурну зия хьурча, закат булаву ганал буржну личIайссар. Масала, закат цила чIумал булун бюхълай бунува къабуллуну, тIутIигу зия хьурча, му баччибакъашивуну ккалли дувайссар.

Султан Аьлихiажиев

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


Мавлудрал барз

Рабиуль-авваль – бусурманнал календарьданул шамулчинмур барзри. Ва ккаллиссар яла агьаммий зурдардивасса цану. Жунма кIулсса куццуй, Рабиуль-авваль барз барачат хьуссар Аллагьнал ﷻ махъа-махъсса Илчи ﷺ, жуна ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн уккаврийну. Идавс ﷺ халкьуннан рахIмуну,...


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...