МУРТАД УВАЙМУР

МУРТАД УВАЙМУР

Буссар МухIаммад Идавсил ﷺ хIадис «Элму лахьхьаву гьарца бусурманчунал буржри» тIисса. Ца мукунсса бурж – жунма кIулну бикIан аьркинссар инсан Исламрава ссал уккан увайссарив, бусурманчуная чапурчу (муртад) цукун хьун бюхъайссарив.

Муртад тIисса мукъул мяънагу – диндалува увкма тIиссар. Муртадшиву дикIайссар дакI дацIаврийну (убеждение), аьмалданийну, ва мукъуйну. Мунин бувну бусурманчу диндалува уккан увайсса тIул даврия, махъ учаврия, пикри баврия цала цува урувччуну икIан аьркинссар, цала дакIнивусса иман дакъа ливчIун, Кьиямасса кьини Аллагьнан ﷻ къаххираминнавух къаличIаншиврул. Цалчинмур жура ласурча, инсан дакI дарцIуну ухьурча циняв бусурманнай ялувмур – чак буллан, зума дугьлан, хIаж буллан, закат буккан къааьркиншиву, ягу хIан хIачIан, процент ялувну арцу дулун ва ласун, зуна буван, бучIиссар тIий ухьурча, ягу Кьуръандалуву чивчумур къатIайлассар, Кьуръан Аллагьнаятусса ﷻ бакъар тIий ухьурча, му инсан муртад (чапурчу) шайссар.

КIилчинмур жура – Кьуръан марцI бакъасса кIанайн бутарча, къанчурдин сужда буварча, бусурманнал дакъасса диндалул аьдатру дуварча ва м. ц. тIуллайнугу бусурманчу чапур хьун бюхъайссар. Шамулчинмур жура тIурча, му хъанахъиссар Аллагьная ﷻ , идавстурая, Исламрал диндалия, Кьуръандалия ххуй бакъасса махъ учаву. Масала, Ислам цIанасса заманнаву махъун дагьсса динни учирча, ягу карщи дутаву, хIижаб лаххаву хьхьичIа-заманнул аьдатри учирча. Цурда дин, цания ца идавс, Аллагь ﷻ кьякьлухун ихьлахьисса махъру увкумагу чапур шайссар. Вай ялув кIицI лавгсса иширттавун агьсса бусурманчунал цалчин анаварну тавба дурну шагьадат дутан аьркинссар «Ашгьаду алла илагьа иллаЛлагь ва ашгьаду анна МухIаммадар-расулуллагь» – увкуну. Яла цалва увкусса мукъурттия, дурсса тIулдания пашман хьун аьркинссар. БучIиссар аьмну «на пашман хьура нава диндалува уккан увайсса махъру учаврия ва тIуллу даврия», – учингу.

Мукун тавба дурсса инсан бусурманчу акъар учингу щихьчIав ихтияр дакъассар. Му бакъассагу, щихь-бунугу ина чапурчу ура учин анавар уккангу къабучIиссар, му хъинну нигьачIийсса тIулли. ХIадисраву увкуну буссар: «Бусурманчунайн чапурчу увкума цува чапур шайссар», – куну. Цамур хIадисраву увкуну бур: «Цаннал гаманайн чапурчу учирча, гайннавасса ца мяйжаннугу чапурчури», – куну. Аллагьнал ﷻ жунма кумаг буваннав Исламрава буккан бувайсса махъ учаврия, тIул даврия бурувччуну бикIан! Амин.

АЬБДУЛМАЛИК ХIАМЗАТОВ

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Аькьлукартурал махъру

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIаб Аьбдуллагь ибн Масъоьдлул увкуну бур: «Халкьуннал учай ххаллилсса махъру. Махъру ва тIуллу цасса инсанни талихIрайн уккантIисса. Махъру тIуллаха къалавхьхьума – аьй дуван лайкь хьумари».   Аьбдуллагь ибн Аьмрдухьхьун ца инсаннал буллуссар джигьадрал хIакъиравусса суал....


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Суал-жаваб

ХIан даххайсса тучандалуву бухгалтерну зун бучIиссарив? Мукунсса тучаннаву ва цаймигу хIанттия хайр ласласисса идарарттаву бухгалтерну ягу цайми къуллугъирттай зун ихтияр дакъассар, хIарамссар. Мунинсса далилнугу хъанахъиссар хIанттиха зузисса инсантурал ацIва журалий Идавсил ﷺ нааьна дурсса, имам...