Мавлудрал барз

Мавлудрал барз

Гьашину октябрьданул 7-нний байбихьлахьиссар жула ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн увсса рабиоьлаввал барз. Ва зуруй чIяруну мавлудру даву ва салават дутаву диндалул аьлимтурал ххуй чулий ккаккан бувну бур. Халкь диндалучIан кIункIу бавриву мавлудрал хъунмасса кIану бугьлагьиссар. Дин-чак дуван хIукуматрал чулуха къадагъа дусса чIумалгума, мавлуд дуккаврия хъунмасса пайда хьуссар дин-исламрал гьанурду лахьхьин бавриву, Идавсил ﷺ оьрму кIул бавриву.

ЦIанасса чIумалгу Кьуръан буккин, Идавсил ﷺ оьрмулия бусан бавтIсса кIанттаву, гиккусса барачатрахлуну халкь диндалувун кIункIу хъанан бикIай. Цанчирча, мизитравун ягу диндалул мажлисрайн учIан нач хъанахъисса, ягу цалва пикри бакъашиврул цIаний къаучIайсса инсаннайн мавлудрайн оьвчирча, га къаувкIун къаикIай. Мунин бувну мавлуд дуккаву хIакьинусса кьинигу хъинну агьамсса давури. Мавлуд дуккаврил ккаккан буллалиссар бусурманнан цала Идавс ﷺ ххирашиву.

Имам Муслимлул ва имам Бухаринал бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «МухIаммад Идавс ﷺ Мадиналив увкIсса чIумал ганан ккавккун бур Аьшурдул кьини Аллагьнайн щукрулун зума дугьлагьисса жугьутI, га кьини Муса идавс ﷺ Фиръавннуя ххассал хьуну тIий. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Муса ﷺ идавсичIан зунияр жу гъанссару», – куну, ганияр махъ Аьшурдул кьини зума дугьлан ивкIссар. Мукунма, хIадисирттаву бувсун бур Идавсил ﷺ итни кьини зума дугьайсса диркIшиву. Циван дугьара куну цIувххусса чIумал, Расулуллагьнал ﷺ увкуссар: «Итни кьини на увссара», – куну. Вай хIадисирттайн бувну бувчIлай бур Идавс ﷺ увсса кьини хъун дурну, ххаришиву дурну хъиншиву. Оьрмулухун Расулуллагьнал ﷺ душманну ивкIсса Абу Лагьаблун цала уссил арс МухIаммад ﷺ увсса бавукун, ганал ххаришиву дурну цалва лагъсса душ тархъан бувссар. Му ххаришиврухлуну Аллагь Тааьланал ганан гьарца итни кьини гьаттавусса аьзав бигьа дувайссар.

Идавс ﷺ ххирану икIаншиврул ганал хасиятирттая, оьрмулия, Аллагьнал ﷻ ганан дуллусса хьхьичIуннайшивурдая кIулну бикIан аьркинссар. Муниятури жува мавлудру дувайсса, микку Идавсил ﷺ оьрмулия ва уздансса тIул-тIабиаьтрая бусланшиврул. Мавлуд дуван ччисса инсаннан аьркиншиву дакъассар чара бакъа чIявусса хъамал батIлан, жура-журасса дукрарду ва гьарзасса цадакьа буллан. Гьарцаннал цала кашилух бурувгун дувайссар. Цалва ичIувмий, оьрчIрукулпатгу щябивтун Идавсил ﷺ оьрмулия буслалисса лу буккирчагу, мугу мавлудри. Аллагьнал жулла дакIурдиву Идавсихсса ﷺ ччаву ххи дуваннав, Кьиямасса Кьини ганал шафааьтгу жуйнма бияннав. Амин!

АХIМАД МАХIАММАДОВ

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


АцIлийнусса чири

Кьуръан буккаву МухIаммад Идавсил ﷺ суннат бушиву, чири хъунмасса даву душиву къакIулсса цучIав акъахьунссар. Мунияту гьарца бусурманчунал хIарачат буллан аьркинссар аьраб мазрай Кьуръан буккин лахьхьин. Расулуллагьнал ﷻ увкуссар: «Зувату яла ххуйма – Кьуръан буккингу лавхьхуну,...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...