Мавлудрал барз

Мавлудрал барз

Гьашину октябрьданул 7-нний байбихьлахьиссар жула ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн увсса рабиоьлаввал барз. Ва зуруй чIяруну мавлудру даву ва салават дутаву диндалул аьлимтурал ххуй чулий ккаккан бувну бур. Халкь диндалучIан кIункIу бавриву мавлудрал хъунмасса кIану бугьлагьиссар. Дин-чак дуван хIукуматрал чулуха къадагъа дусса чIумалгума, мавлуд дуккаврия хъунмасса пайда хьуссар дин-исламрал гьанурду лахьхьин бавриву, Идавсил ﷺ оьрму кIул бавриву.

ЦIанасса чIумалгу Кьуръан буккин, Идавсил ﷺ оьрмулия бусан бавтIсса кIанттаву, гиккусса барачатрахлуну халкь диндалувун кIункIу хъанан бикIай. Цанчирча, мизитравун ягу диндалул мажлисрайн учIан нач хъанахъисса, ягу цалва пикри бакъашиврул цIаний къаучIайсса инсаннайн мавлудрайн оьвчирча, га къаувкIун къаикIай. Мунин бувну мавлуд дуккаву хIакьинусса кьинигу хъинну агьамсса давури. Мавлуд дуккаврил ккаккан буллалиссар бусурманнан цала Идавс ﷺ ххирашиву.

Имам Муслимлул ва имам Бухаринал бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «МухIаммад Идавс ﷺ Мадиналив увкIсса чIумал ганан ккавккун бур Аьшурдул кьини Аллагьнайн щукрулун зума дугьлагьисса жугьутI, га кьини Муса идавс ﷺ Фиръавннуя ххассал хьуну тIий. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Муса ﷺ идавсичIан зунияр жу гъанссару», – куну, ганияр махъ Аьшурдул кьини зума дугьлан ивкIссар. Мукунма, хIадисирттаву бувсун бур Идавсил ﷺ итни кьини зума дугьайсса диркIшиву. Циван дугьара куну цIувххусса чIумал, Расулуллагьнал ﷺ увкуссар: «Итни кьини на увссара», – куну. Вай хIадисирттайн бувну бувчIлай бур Идавс ﷺ увсса кьини хъун дурну, ххаришиву дурну хъиншиву. Оьрмулухун Расулуллагьнал ﷺ душманну ивкIсса Абу Лагьаблун цала уссил арс МухIаммад ﷺ увсса бавукун, ганал ххаришиву дурну цалва лагъсса душ тархъан бувссар. Му ххаришиврухлуну Аллагь Тааьланал ганан гьарца итни кьини гьаттавусса аьзав бигьа дувайссар.

Идавс ﷺ ххирану икIаншиврул ганал хасиятирттая, оьрмулия, Аллагьнал ﷻ ганан дуллусса хьхьичIуннайшивурдая кIулну бикIан аьркинссар. Муниятури жува мавлудру дувайсса, микку Идавсил ﷺ оьрмулия ва уздансса тIул-тIабиаьтрая бусланшиврул. Мавлуд дуван ччисса инсаннан аьркиншиву дакъассар чара бакъа чIявусса хъамал батIлан, жура-журасса дукрарду ва гьарзасса цадакьа буллан. Гьарцаннал цала кашилух бурувгун дувайссар. Цалва ичIувмий, оьрчIрукулпатгу щябивтун Идавсил ﷺ оьрмулия буслалисса лу буккирчагу, мугу мавлудри. Аллагьнал жулла дакIурдиву Идавсихсса ﷺ ччаву ххи дуваннав, Кьиямасса Кьини ганал шафааьтгу жуйнма бияннав. Амин!

АХIМАД МАХIАММАДОВ

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


Ссайгъат баву

Цаннал цаннан укра зад дулаву, ссайгъат баву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ ххуллий, Аллагь ﷻ рязи уван дуллай ухьурча. Му дулайнигу «на ва хъус вин укра дулав», – куну дулайманал учин аьркинссар. «Нагу кьамул дурссар», - куну, ласайманалгу учин аьркинссар. Мукун къакуну,...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...