Аькьилсса бусаларду

Аьлимчунал жаваб

Аллагьнал ккаккан бувсса ххулия тинай къашайсса, халкьуннаву цала марцIшиврийну машгьур хьусса аьлимчуначIан ца адимина увкIун, ганан къаччан бикIан, сси бизан буваншиврул укъавкусса оьсса махъ къабивтун бур. Амма аьлимчунал ганахь цукунчIавсса ссихI къадурккун дур, так пиш учирча бакъа, цамур къулагъас къадурну. Му иш ккавккун бур чIарав авцIуну ивкIсса, хъинну ххирасса яннардугу лархсса ца жагьилнан. МахIаттал хьуну, ганал цIувххуну бур аьлимчунахь:

– Гайксса оьсса махъру вихьма увкуманахь цавагу махъ учин вища къавхьурив? – куну.

– Ачу ттущал, – куну бур аьлимчунал.

Ми бувкIун бур га аьлимчунал къатлувун. Гива ганал ца духсса, ппив хьусса, чапалсса янна ларсун, га жагьилнал хьхьичIун дуртун, увкуну бур:

– Лаххи ва! – куну.

– Вил духсса, тIартIсса янна на циван лаххави, вин ттуйсса янна цукунсса дуссарив чIалай дакъарив? – куну бур жагьилнал.

– Тунукьай, – куну бур аьлимчунал, – ва дух хьусса, чапалсса янна вила ялун дутан ина ччай акъара. Мува куццуй, нагу кьамул къадав, дакIнивун духхангу къадитав та адиминал мазрал ттуйнна дирчусса чапалшиву.

ПаччахIтал

Британиянаву ца инсаннал цIувххуну бивкIун бур мизитрал имамнахь:

– Циванни зул диндалуву адиминахь ихтияр дакъасса чил хъамитайпалул ка дугьан? – куну.

Имамнал ганахь цIувххуну бур:

– Зула паччахI Елизаветал ка дугьан вихь ихтияр дуссарив? – куну.

– Ча дикIайссар, танил ка дугьан так ляличIисса инсантураща дакъа къашайссар, тагу ляличIисса инсанни, – куну бур ганал.

– Муна мукун, – увкуну бур имамнал, – жул диндалувугу циняв хъами ляличIисса паччахIталли.

Ккаччи ва аслан

Ца чIумал асландалучIан ккаччи бувкIун, цищала биян букку тIун бивкIун бур. Амма асландалул ганих цукунчIавсса къулагъас дурну дакъар. Му чIумал ккаччил аслан нигьа бувсъсса ххай, увкуну бур:

– Ттун хьхьичIвагу кIулссия аслан нигьа бусайсса жанавар бушиву, утти на цIана лавгун циняв ккаччахь бусанна ина ттуятува нигьа бувсшиву! – куну.

– Ккаччал дянив нигьа бусаймунил цIа дикIуча, аслан-къапланнал дянив ккаччищал бияймурну бикIавунияр! – учайва тIар асландалул.

Чув чивчуну буссар?

Ца инсан ивкIун ур къалиян кьадитан къаччай, диндалуву мунин къадагъа дакъассар, Кьуръандалуву къалиян маучари куну бакъассар, тIий. Мукун, цала гьалмахчунащал бяст бувну, кIиягу лавгун бур мизитрал имамначIан, къалиян учин бучIиссарив ягу къабучIиссарив кIул буван.

ЦIувххуну бур гайннал имамнахь:

– Буссарив чув-бунугу чивчуну къалиян учин къабучIиссар тIий?

– Буссар, – куну бур имамнал.

– Чув буссар?

– Му вил жипливусса къалияндалул пачкалий чивчуну буссар! – чайва тIар имамнал.