Багьа бакъасса неъмат

Багьа бакъасса неъмат

Аллагьу Тааьланал инсаннан дуллуса ца ттеркьюкьи – аькьлу хъанахъиссар. Аькьлу буну цалва оьрму бутлатисса инсаннаща бюхъайссар малаиктураяр лавайсса даражалийн иян, аькьлу бакъашивруллив, му хIайвантрал даражалуяр ялавай утайссар. Ца аьрабнал шаэрнал увкуссар: «Аллагьнал лагънан яла хъинмур – аькьлури, мунияр ларайсса хъиншиву дакъассар». Ца-ца чIумал аькьлу бакъашиврул цIаний инсан лагма-ялттуминнан бакъасса, цанмагума хайр биян бан къабюхълай личIай, масъала, алкоголиктал, наркомантал.

 

Аькьлу бусса дуснал насихIатрайну инсан бюхъай мюнпат бусса элму лахьлан, хIакьсса устазначIан лавгун тIарикьатрал ххуллий ацIан. Мукунма, дуснал кумаг банссар ХIажлив гьан, мизит, мадраса бан, Аллагь ﷻ рязисса ххуллийн тIайла увну абадлийсса талихIрайн уцин. Жунма хIакьину му хъинну аьркинсса зат бур…

Абу Хатам тIий ивкIссар: «ДакIнил ва рухIирал дарувнугу, хъунисса имамтурал ярагънугу, Ахиратравусса талихIрал гьаннагу хъанахъиссар аькьлу». Ялагу ганал увкуссар: «КуртIсса аькьлу бусса инсаннал лажин ккаккан ххуйсса дакъанугу, му диялдакъашиву щинчIав хIисав къахьун бюхъайссар, амма лажин цуксса ххуйсса дунугу, аькьлу бакъасса ухьурча, му ххуйну чIалан къаикIайссар». Ва зат хIисав хъанай бур хIакьинусса кьини жулва инсантураву. Инсаннал аькьлулул даража кIул бан шайсса лишанну дуссар: аькьлу бума хайр бакъасса хавардугу къабуслай, гьарца буллусса суалланухьхьун пикри бувну жаваб дуллай уссар. Жунма чIявуну ххал шай, ци-бунугу ца суал буллусса чIумал, аькьлу-кIулши чанма жаваб дулун анавар уккайшиву, аьлимчуврив жавабрал ялув пикри буллай икIайссар. Аькьлу бума икIайссар цалла диялдакъашивуртту кIул дан хIарачат буллай. Учала буссар «Цавурасса диялдакъашивуртту ххал къашайманан цаманал лавайсса даража хIисав къашайссар», тIисса. Аькьлулул гьану цири куну цIуххирча – ци-бунугу ца иш хьуннин, ганил ахирдания пикри баву. Аькьлу бума хъирив лаян къашаймунил хъирив къаагьайссар, бан къашаймуниха зун къаикIайссар, думургу пайда бакъасса чулиннай харж къадайссар. Амма гьарца затрал душмантал буссар, мукунма, аькьлулул душмангу хъанахъиссар инсан цаятува цува рязишиву (оьжбу). Цанчирча, аькьлу буманан кIулссар гьарзад цачIара думур Аллагьу Тааьланаясса душиву. Мунияту му уссар гьарца ишираву ссавур дуллай, лагма-ялттуминнаха хIурмат буллай: гъан-маччаминнаха, чIаххувраха, кулпат-оьрчIаха. Мукунсса муъминчув тачIав къааьвкьинтIиссар. Аьрщараву кIучI бувсса гьанна ххяхлай ялун ливчуну бачайсса кунма, цалва аькьлу ккаккиялун ялун личин къабайманаягу хъунмасса хайр бикIайссар.

Ца аьлимчувнал увкуссар: «ТIарикьатрал агьулданущал дусшиву дурукун, ттун бувчIуна махъ учиннин, ина ганил заллу ушиву, учайхту, га махъ вил заллу бушиву». Циняв бур аькьлу бумину бикIан ччай, амма дунияллул неъматирттал хъирив багьаврил цIаний цалва мурадирттайн биян бюхълай бакъар. Аллагьу Тааьланал жува аькьлу буминнавух ва аькьлу мюнпатсса ххуллий ишла бувайминнавух хьун баннав! Амин.

 

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...