Зайнаб – Идавсил ﷺ хъунмамур душ

Зайнаб – Идавсил ﷺ хъунмамур душ

МухIаммад Идавсил ﷺ ва Хадижатлул дянив бувсса цалчинмур душ бивкIссар Зайнаб. Уздансса кулпатраву хъунма хьусса душ бивкIссар ххаллилсса хасиятирттал, ларайсса тIабиаьтрал заллусса, лайкьсса тарбия ларсъсса.

 

Зайнаб хъунма хьувкун, Идавсил ﷺ тухумращал гъан хьун, душ буцин ччисса кулпатру чIявусса бивкIссар. Цинявннаяр хььхичIун бувкссар ганил ниттилссу – Хувайлидлул душ Ха́лят. Ганил Зайнаб. цила арснан Абуль-Аьслун була увкуссар.

Абуль-Аьс ивкIун ур кьурайштуравасса, ххаллилшиврул цIа дурксса, виричусса, махъ бугьайсса, вихшала дишин лайкьсса жагьил. Идавсингу ﷺ га ххуйну кIулну ивкIун ур, ччя-ччяни цила ниттилссу ХадижатлучIан уххайса унутIий.

Душ була тIисса хавар бавукун, МухIаммад Идавсил ﷺ рязишиву дуллуну дур, амма цал Зайнаблухь цихьва цIувххуну бур: «Ттул душ, вил ссурахъил Абуль-Аьслул вил цIа кIицI ларгунни», - куну бур. Иминсса душнин нач хьуну, жаваб дулун къавхьуну бур. Ганил манеъшинна къадаву рязишиврун ккалли дурну, магьар бивхьуну бур.

ХъатIул ссайгъатран Хадижатлул душнин цинна хъинну ххирасса чарсса пишкаш дурну дур.

Абуль-Аьс ивкIун ур хъус дусса, буллугърайсса инсан. Га ивкIун ур цIанихсса машачи. ЧIявуну архсса шагьрурдайн дахху-ласу дуван лагайсса ивкIун ур.

Гайннал дянив бувну бур душ – Умамат – Идавсил ﷺ цалчинсса душнил душ. Цаппара хIаллава арсгу увну ур, амма га чIивину унува ивкIуну ур. Ганан цIа диркIун дур Аьли. Идавсил ﷺ ва Абуль-Аьслул къатраву бухху-букку, хIалашиву диркIун дур.

МухIаммадлун ﷺ идавсшиву дуллукун, Хадижатлул хъирив Зайнаблулгу Ислам кьамул дурссар, ганил хъирив гайми ссурваралгу – Рукьиятлул, Уммукульсумлул ва ФатIимал. Гайннан щиннияргу ххуйну кIулну бивкIссар цала бутта укунасса инсан акъашиву. Мунияту щак бакъа ганал тIимур кьамул бувссар.

Идавсил ﷺ арсру тIурча, гайннава цаягу хъуна хьуннин къаливчIссар, мюрщину бунува дунияллия лавгссар.

Зайнаблун ччай бивкIссар цила ласгу бусурман хьуну, амма ганал дакIниву щак бивкIссар. Абуль-Аьс КяъбалучIан лавгссар, Идавсищал ﷺ хьуна акьин. Зана шайхту увкуссар: «ХIакьину ттун хьунаавкьунни вил бутта. Га ия ттухь Ислам кьамул дува тIий». Амма му кьинигу Абуль-Аьс бусурман къавхьуссар, цаламуний авцIуссар. Зайнаблул увкуссар: «Валлагьи, на тачIав ттула буттай бакъу къабишинтIиссия. Вингу, вил тухумрангу кIулссар та тIайласса, вихшаласса инсан ушиву».

Ганил махъру тIайлашиву кIулнугу, чIявуми кьурайштуран цала буттахъал дин кьадитан бигьану къабивкIссар.

Зайнаб цIунилгу ганайн Исламравун оьвтIун бивкIссар, амма Абуль-Аьс цаламуния тинай къавхьуссар. Ца кьини ганал Зайнаблухь увкуссар: «На вил буттай аьй дуллай акъара. Вищал архIал ца ххуллу бугьаврияр гужну ччисса цамур задгу бакъар. Аммарив ттун къаччива инсантал ттуятува гъалгъа тIутIи бан, щарссанил увкумур бувну, буттахъал диндалия ва ттула миллатрая арх увцунни тIутIи бан».

Ганал тачIав Исламрая ва бусурманная ххуй бакъасса махъ къаувкуссар, мудан цала щарнил буттаха хIурмат бувайсса бивкIссар. Му куццуй, Абуль-Аьс цала дахху-ласулул иширттахун агьссар.

Шиная шинайн Маккаливсса бусурманнал ишру оькки хъанан бивкIссар. Кьурайштурал диндакъулт гайннащал ччалайнма бивкIссар. Гайннал ссивцIу Зайнаблул кулпатрайнгу бивссар. Абуль-Аьслухь гания личIи хьу тIун бивкIссар, ганин кIанай цала ккаккан бувсса душ щар булунну тIий. Амма ганан Зайнаб ххирану бивкIссар, личIигу къавхьуссар.

МухIаммад Идавс ﷺ Мадиналив ивзукун, Зайнаб Маккалив ливчIссар. Гьижралул (бусурманнал календарьданул) 2-мур шинал хьуссар Бадрулул гъазават. Гикку гьуртту хьуссар Абуль-Аьсгу. Мукунсса иширал Зайнаб буруккинттаравун бувтссар. Ганин кIул хьуссар талатавриву бусурман ххув хьушиву ва цила лас гайннал ясир увшиву. Ганин ччан бивкIссар арцу-муси дуллуну, Абуль-Аьс ххассал уван, сант хьурча цила буттащалгу хьунабакьин. Амма му нигьачIийсса даву диркIссар, лагмава Идавсийн ﷺ къаршисса инсантал бивкIунтIий. Ялунссаннун дахьра хьусса Бадрулул талатавриву мушриктурал аьрал бусурманнал ппив бувссар. Зайнаблул кумаг чIа увкуссар ласнал уссихь Аьмр ибн Рабиаьхь.

Га Мадиналив увкIун, Зайнаблул хIадур дурсса хъус ИдавсичIан ﷺ диян дурссар. Гайннувух диркIссар Хадижатлул дуллусса чарссагу. Чарсса ккаккайхту Идавсил ﷺ иттату макь дуркссар. Ясиртуралсса буллалисса асхIабтурайн буюр бувссар Абуль-Аьсгу итаавкьуну, га тархъан итан дуркIмургу махъуннай гьан дувара куну. Идавсил ﷺ ганая махъ лавсъссар нигьачIийсса Маккалия Зайнаб Мадиналив гьан буваншиву.

 

(гихунмайгу буссар)

 

 

Мадина Закаржаева

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...


Нюжмар кьини дурну къахъинмур

Бусурмансса халкьуннал дур арулва гьантлий цал тикрал шайсса байран – нюжмар кьини. Му кьини бувсса хъинбалалух, эбадатрах цамур чIумалнияр гьарзасса чири шайссар. Муниятур нюжмар-кьини хъинбала-хъиншивуртту дуллай гьан дуван хIарачат буллан бикIайсса.   Му кьини дувайсса эбадатирттава...


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Дуккаву бигьа хьуншиврул

Дайдирхьунни цIусса дуккаврил шин. Жунма кIулсса куццуй, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун, Занная кумаг чIа увкуну дуллалисса давриву лябуккугу, барачатшивугу дикIайшиву. Дуккаву ккалли дуван бучIир ца яла захIматмур даврин. Мунин бувну, ва макьалалуву цачIун дурну дуссар дук-лакисса чIумал дурккуну...


Рабиуль-Авваль зурул мажлис

Рабиуль-Авваль зуруй МухIаммад Идавс ﷺ хъун уллай мавлудру дувайсса аьдат дур бусурманнал дянив. Мукунсса мажлис хьунни августрал 24-нний Гъази-Гъумук. Ванил сиптачиталну бувккунни Лакрал райондалул имам ХIабиб Баталов ва райондалул администрация.   Мажлис бувуна паркраву, байбивхьуна...