Аьйша ва Ханна

Аьйша ва Ханна

Аьйша ва Ханна

Дунияллийн Ися идавс укканнин Палестиннал аьрщарай личIи-личIисса миллатру ялапар хъанай бивкIссар. Гайннавух бивкIссар Факуз тIисса адиминал салихIсса душру. Гайннаяр хIакьинусса бусала.

 

Ссурвал Аьйша ва Ханна хъуни шайхту щар хьуну бур ххаллилсса арамтуннан. Аллагьнал ﷻ тIайла увксса идавс Закарьял кулпат хьуну бур Аьиша. Ханнал лас ивкIун ур Эмран – Марияннул ппу.

КIивагу ссин тамансса мутталий оьрчI къахъанай бивкIун ур. Ца чIумал Ханнан ккавккун бур цала оьрчIан дукия дуллалисса лелуххи. Мунияр махъ оьрчIахсса гъира хъиннува гуж хьуну, Аллагьнайн ﷻ лабизлайн бивкIун бур цинма наслу нясив бува тIий.

Аллагьнал ﷻ цIимилийну лякьлуву оьрчI шайхту, Ханнал Заннахь нудру бувну бур, оьрчI Байтул-Макьдисравун булунна куну.

Га заманнай Палестиннаву мукунсса аьдат диркIун дур: мюрщисса оьрчIру храмраву къуллугъ буллан булайсса бивкIун бур, хъуни шайхту гай ччарча гивува бацIайсса бивкIун бур, ччарчагу цайми иширттахун багьайсса бивкIун бур. Аммарив душру мукун къабулайсса бивкIун бур, так оьрчIру бакъасса.

Мунияту Ханнан ччай бивкIун бур арс увну, аммарив цу анссарив кIул бан ча хьунссия... Щарссанил бувсса нудру кIул шайхту Эмраннул увкуну бур: «Ина ци къил дав! Душ барча ци дулланна?!» Му иширал ялув кIиягу пикрирду буллай бивкIун бур. Аммарив хьуну бур Аллагьнал ﷻ чивчумур.

ОьрчI баннин къаливчIун Эмран дунияллия лавгун ур. Ханнал бувну бур мубараксса душ. «Я Рабби, на душ бав!» - тIисса леххаврил вев ливчуну бур Ханнал, Аллагьнахь ﷻ цуппа багъишла бити тIисса кунма, цанчирча га арснах ялугьлай бивкIун бур.

Ханнал цинма нясивмур кьамул бувну, паракьат хьуну, ссавур дурну дур. Душнин дирзун дур Марьям тIисса цIа. Гайннал мазрай мунил мяъна диркIун дур «Заннайн мютIимур, эбадат дуллалимур».

Ханнал цила душниха укунсса дуаь дурну дур: «Я Аллагь, буручча вагу ванил наслугу щяйтIаннуя!» - куну.

Душ чIивину бунува Ханна бивкIуну бур. Храмрал къуллугъчитал тамансса хIаллай бястру буллай бивкIун бур, душний аякьа щил дуллан аьркинссар тIий. Ахиргу Марьям цачIанма бувцуну бур ниттилссил ласнал Закарьял.

Закарья идавс мудан Марьямлуй аякьа дуллай ивкIун ур. ГаничIан увкIтари ганан ккаккайсса диркIун дур душнил хьхьичI личIи-личIисса ахъулсса, сайки уттигу диян дурассагу. Му иширал ганал дакIниву хъиннура цIакь дурну дур Заннал кьудратрайнсса вихшиву. Цанмагу оьрчI баврийнсса умуд ххи хьуну, дуаьрду дуллан ивкIун ур. Кьуръандалуву дур Закарьял дурсса дуаь: «Я Рабби! Ттул чурххал ттаркIру заэв хьунни, бакI кIяла хьунни. Вийн дуллалисса дуаьртту сававну на тачIав алши бакъа къаливчIунна. Амма нигь дур ттул мачча-гъанминнал буллантIисса мазрая. Ттул щарссанил оьрчI хъанай бакъар. Улакьай ттун арс, ттула ва Якьублул тухумрал варисну хьунсса. Га Вил рязишиву тIалав дуллалисса хьуннав!» («Марьям» тIисса суралул 4-6 аятру).

Аьйша ва Закарья агьилсса оьрмулуву бунугу, Заннайнсса умуд кьукъавкьуну, ялугьлай бивкIун бур. Аллагьнал ﷻ гайннал дуаьрду кьамул дурну, арс увантIишиву баян бувну бур (мяъна): «Да Закарья! Жу ина ххари уллалиссару арс авриясса хавар бувсун. Ганан цIагу диза ЯхIья. Мукунсса цIа уттигу щилчIав къадиркIссар» («Марьям» тIисса суралул 7-мур аят).

Ва хаварданул Закарья ва Аьйша ххаригу махIатталгу бувну бур. Заннал кьудратрай щак тIий бивкIун бакъарча, цала оьрмулуву мукунсса ишру нажагь бакъа къашайнутIий. Тарихрал аьлимтурал луттирдаву чивчуну бур га чIумал Закарьян ттуршлий кьура, Аьйшан урцIаллий мяйра шин диркIссар тIий.

Ися идавс уван дачIи шинал хьхьичI Аьйшал увну ур ЯхIья. ОьрчI чIивинияцIа салихIсса, хъинсса тIабиаьт дусса, аькьлулул увччусса, нитти-буттаха хIурмат бусса, Аллагьнайн ﷻ мютIисса ивкIун ур. Цайми оьрчIал тIуркIу тIун оьвтIисса чIумал, ганал учайсса бивкIун бур: «Жува тIуркIурдан ляхъан къабувссару», - куну.

Укунсса хьуну бур Ханнал ва Аьйшал оьрмурдал кьисмат: ца ссу – ЯхIья идавсил нину, вамур – Ися идавсил ниттил нину.

 

Мадина Закаржаева

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Нюжмар кьини дурну къахъинмур

Бусурмансса халкьуннал дур арулва гьантлий цал тикрал шайсса байран – нюжмар кьини. Му кьини бувсса хъинбалалух, эбадатрах цамур чIумалнияр гьарзасса чири шайссар. Муниятур нюжмар-кьини хъинбала-хъиншивуртту дуллай гьан дуван хIарачат буллан бикIайсса.   Му кьини дувайсса эбадатирттава...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...


Суал-жаваб

ХIан даххайсса тучандалуву бухгалтерну зун бучIиссарив? Мукунсса тучаннаву ва цаймигу хIанттия хайр ласласисса идарарттаву бухгалтерну ягу цайми къуллугъирттай зун ихтияр дакъассар, хIарамссар. Мунинсса далилнугу хъанахъиссар хIанттиха зузисса инсантурал ацIва журалий Идавсил ﷺ нааьна дурсса, имам...


Рабиуль-Авваль зурул мажлис

Рабиуль-Авваль зуруй МухIаммад Идавс ﷺ хъун уллай мавлудру дувайсса аьдат дур бусурманнал дянив. Мукунсса мажлис хьунни августрал 24-нний Гъази-Гъумук. Ванил сиптачиталну бувккунни Лакрал райондалул имам ХIабиб Баталов ва райондалул администрация.   Мажлис бувуна паркраву, байбивхьуна...