Ссятрал мутталий дурсса эбадатраяр ххирасса махъру

Ссятрал мутталий дурсса эбадатраяр ххирасса махъру

Дунияллийсса оьрму Аллагьу Тааьланал жунма буллуну бур Цала рязишиву тIалав дуллай, цIимилийн умуд бивхьуну яхъананшиврул. Аллагьнал, жува ххирану, мурадру щаллу бавугу бигьа бувну бур. Цала ИдавсийхчIин ﷺ Заннал жунма баян бувну бур цумирив хъунмасса чири хьуншиврул дувайсса бигьасса эбадатру. Мукунсса ца ххуллу бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисраву.

 

Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул луттирдаву бур Ибн Аьббаслуясса хIадис. Муъминтурал ниттил, ХIарислул душнил Жувайриятлул бувсун бур: «Ца кьини Идавс ﷺ кIюрххил чак буван мизитравун лавгун, баргъ гьаз хьуну махъ зана ивкIуна. Га цуппа му чIумал бивкIун бур цила чак бувсса кIанайва щябивкIун эбадат дуллай. Идавсил ﷺ цIувххуну бур: «Ина чак бувну махъ миккува щябивкIун буссияв?» Жувайриятлул бувсун бур чак бувну махъ цуппа гичча къабивзшиву. Идавсил ﷺ увкуну бур: «Шичча мизитравун уккайхту, на шамилла тикрал дурссия ца дуаь (мукьра калима дусса). Амма ина кIюрххия шиннай дурсса эбадатрал чIарав диширча (гайннул чири цинцилттай буцирча), ттулми махъру кIу хьунссия». Гай махъругу: «СубхIа́на-Лла́гьи ва бихIамдигьи́ аьдада халкьигьи́, ва риза́а нафсигьи́, ва зината аьршигьи́ ва мида́да калима́тигьи».

Вай махъру шамилва буккин ца минутI гьа хьунссар, аммарив Идавсил ﷺ тIимунийн бувну, вайннул чири хъунмассар лахъисса мутталий ганал кулпатрал Жувайриятлул дурсса эбадатирттаяр.

 

Муслим Аьбдуллаев

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...


Оьрмулуву яла агьаммур

Жунма гьарцаннан кIулну бикIан аьркинссар жува ва дунияллийн циван бувкссарув. ЧIявусса инсантал, хаснува философтал, бикIай луглай оьрмулул мурадрах, амма инсаннал аькьлулул ссуссукьушиврул цIаний, цала дакIнин ччимур оьрмулул мурад бухьунссар тIисса хIукмулийн бучIай.   Миннахь цIуххирча,...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...