РабитIа дувайсса куц

РабитIа дувайсса куц

РабитIа дувайсса куц

Гъази-Гъумучиял щейх Жамалуттиннул «Адабуль-Марзия» тIисса луттирава

 

КIулну икIу, суфитурал рабитIа хъанахъиссар муриднал батIинсса басиратрах цала щейхнах ялугьлагьаву, хIакьсса эшкьилийну цала дакI ганах дурган дурну.

 

Накьшубанди щейхтуравурив, рабитIа дикIайссар кIира журалул: цалчинмур – щейх чIарав уну. Мунил куцгу: мурид мютIишиврий щейхнаву аьвххуну, хIакьсса эшкьилийну мунал дакIнийн тавакъю шайссар, цала хасиятру устарнал хасиятирттаву дакъа хьунцIа. КIилчинмур куц – щейх чIарав акъаний. Мунил мяъна: муриднал цала щейхнал сифат хьхьичI дацIан дурну, яла цала щейхнал рувхIанийрачIан тавакъю хьуну, ялугьлан икIайссар цала асарду бакъа хьуннин, ягу кIункIу шаврил, гъан шаврил асар хьуннин. Ми цания-цаннийн ивсса чIумал, муриднал рабитIа баву кьабитайссар, цала нафс ва хасиятру устарнал хасиятирттаву дакъахьуннин. Муния махъ му мурид устарнал тамшивруву, мунал сифатраву хIакьмунил хIисав ласлантIиссар, цанчирча, устарнал тамшиву мунал рувхIанирдаву дунутIий. Мунийну устарнал мурид тарбия айссар, му мурид Аллагьнайн ﷻ ивну аьбид хьунцIакул. Мунийн бувну, рабитIалул мурид щейхначIан гъан увайссар, миннавасса ца магърибрай, вама машрикьрай ухьурчагума.

РабитIалул кумаграйну хъунив хьуминнал файз ласайссар тамсса оьрчIая, сагъминналлив файз ласайссар ва дунияллий каялувшиву дайсса хъуниминная, цанчирча, рабитIалул мурид файз булайсса тарбиялувун уххан айссар, рувхIанийраллив цилла караматшивруйну амру буллай, илагьийсса хIакьшиврува ва раббийсса сифатирттава муриднавун файз бутIлай, му мурид лахъсса даражарттайн иян увайссар. Файз биян буллалима сагъну унугу, акъанугу, мунан кIулну бунугу, бакъанугу личIийшиву дакъассар, мури яла гъанмур АллагьначIансса ﷻ ххуллугу. Му рабитIалуя махъ дакъассар ссавучIав аьркиншивугу. Мури АллагьачIан ﷻ гъан шаврил гьанугу, цанчирча, гьарца тIарикьатрал гьанурду муниву ва мунил аьламатирттаву мюхтаж хъанай бунутIий, хаснува даражалийсса тIарикьатирттаву. Цанчирча, гьарца вирдиран рабитIа аьркин хъанай дунутIий, му рабитIалущал дахIаву дакъахьурча, хайр къабияйссар, муниятур ва тIарикьатрайн «рабитIардал тIарикьат» учайсса.

КIулну икIу, рабитIа – эшкьирдавасса ца эшкьир, эшкьи дакъаманаву рабитIагу къадикIантIиссар. Мури файз бияврил савав. РабитIа думанайн тарбиягу, файзгу бияйссар. РабитIа дакъаманайрив файзгу къабикIантIиссар, му Хизри Идавсил гьалмахчу ухьурчагу. КIулну икIу, рабиталуя хайр къабияйссар, му рабитIа вилаятрал кьувватрал каялувшиву дуллалисса, тамсса инсаннащал бухьурча бакъа. Цанчирча, инсан ХIакьшиврул дагьани унутIий. Цала басиратрах мунал рувхIанийрах урувгманан му дагьанттуву Аллагь ﷻ ккаккантIиссар. РабитIа дикIайссар личIи-личIисса. Ца – ва дунияллий уманащал, кIилчинмур – хьхьичI бувчIин бувссия. КIилчинмурдив: муриднан аьркинссар цала нафс ва дунияллущалсса дахIаврия марцI дурну, цала рухI нафсрал ссинжирдая тархъан дуван. Яла аьркинссар цалла дакI гьарца ва дунияллущал дархIусса элмулия, пикрирдая, асардая марцI дуккан дурну, накьлу хьуманал рувхIанирах лагру бакъасса нурну хьхьичI дацIан дурну, му нур цала къюкIливу ядуллан, къюкIливун файз ягу му щейхнал хIал биянцIа. Цанчирча, тамшиврийн ивманал рувхIани – илагьийсса файзрал щаращир. Щил ухьурчагу цала къюкIливун щейх уххан уварча, мунайн ганал файз биянтIиссар. РабитIа щейхнал гьаттай дуллай ухьурчарив, муриднан аьркинссар гьаттавуманахьхьун ссаламгу буллуну, ччанначIан гъанну урчIа чулухгу авцIуну, цIумуя ларай хъючча каний урчIа кагу дирхьуну, бакIгу хъазамрайн дуртун сура «Аль-ФатихIа» бувккуну, яла цал «аятуль-Курсий» дурккуну, миннуясса чири гьаттавуманал рухIиран булун, Яла аьркинссар мунал гьаттал чIаравгу щяивкIун, мунал рувхIанийращал рабитIа дурну, файз ласун хIарачIат бан. Мадиналив Идавсил ﷺ гьаттачIа, мунал рувхIанийращал рабитIа дурманайн муная файзгу биянтIиссар. Мукунма цува чув ухьурчагу, цума унугу гьаттавусса валийнайн рабитIа дуварча, мукунма мунаягу файз биянтIиссар. Мунийн бувну, чув ухьурчагу дурсса рабитIалул файз бияйссар. Амма усттазнал гьаттай дурсса рабитIа нурданул ялувсса нур хъанахъиссар, гьарзад рабитIалул кьувватрал лагма гьанай дунутIий. Гьармудан рабитIалуву уманайн гьарца тIарикьатрал хIалду ва хIакьикьатрал тамшивуртту диянтIиссар. РабитIа къадуллалиманайннив файзгу къабиянтIиссар, тIарикьатрал даражарттайнгу гьаз къахьунтIиссар, Аллагьнал ﷻ кьюлтIшивурттугу кIул къахьунтIиссар.

Вания махъ кIулну икIу, мурид дянивчу акъанува Аллагьная ﷻ файз ласун хъанай акъахьурча, му рабитIалуву мюхтажну уссар. Хъанай ухьурчарив, му муриднан рабитIа кьадитан аьркинссар, цанчирча, му чIумал рабитIа даражарттал ялавай шавуну, ва Аллагьнал ﷻ ва муриднал дянивсса пардавну хъанахъиссар, мукунма Аллагьнал ﷻ хIакьшивруя арх уцавугу хъанахъиссар. Амма му чIумалгу мунан къабучIиссар цала щейхнащалсса дахIаву кьадитан, цанчирча му дахIаву ядаву Аллагьнахасса ﷻ къулагъас лахъ давур, мукунсса мурид «унс» даражалийн гъан увайссар, му Аллагьнащалсса ﷻ арашиву чIяру давур.

 

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Суал-жаваб

ХIан даххайсса тучандалуву бухгалтерну зун бучIиссарив? Мукунсса тучаннаву ва цаймигу хIанттия хайр ласласисса идарарттаву бухгалтерну ягу цайми къуллугъирттай зун ихтияр дакъассар, хIарамссар. Мунинсса далилнугу хъанахъиссар хIанттиха зузисса инсантурал ацIва журалий Идавсил ﷺ нааьна дурсса, имам...


Идавс ﷺ увсса къатта

Маккалул Бану Гьашим тIисса махIлалий буссар гьарцама бусурманчунал дакIниву ляличIисса кIану бугьлагьисса къатта. ХIакьину шикку библиотека бур, аммарив ца заманай ва кIанай бивкIссар щала дунияллул тарихрайн асар биян бувсса инсан – МухIаммад Идавс ﷺ ниттил увсса къатри. Идавсил ﷺ тухум...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...


Аькьлукартурал махъру

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIаб Аьбдуллагь ибн Масъоьдлул увкуну бур: «Халкьуннал учай ххаллилсса махъру. Махъру ва тIуллу цасса инсанни талихIрайн уккантIисса. Махъру тIуллаха къалавхьхьума – аьй дуван лайкь хьумари».   Аьбдуллагь ибн Аьмрдухьхьун ца инсаннал буллуссар джигьадрал хIакъиравусса суал....


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...