Бутта ххирар, амма...

Бутта ххирар, амма...

Бутта ххирар, амма...

Хъунав хьусса буттал на рахIатну ялапар хьун итлай акъара. Ванан мудан цахра къулагъас ччай дур. «На вил буттара, ина оьрмулухун ттул увкумур буллан аьркинссара!», – учай. Ттун ппу ххирар, амма ваначIату тинай хьунсса мажал хъанай бакъар, ца-ца чIумал даврийн гьангума къашай. Ттул ттула оьрмугу бушиву ванан бувчIин буван бюхълай бакъар. Укунсса чIумал ци бувну хъинссар?

Аьли М., Каспийск

Диндалул дурккучунал жаваб:

Хъунав шаву оьрчIшивруха лархьхьуссар: инсан заэв хьуну, бюхъу-бажар чан шайссар. Му чIумал цайра аякьа дулланма чIарав ччиссар.

Жула нитти-буттащалсса арарду ляличIисса бикIай, хъунив хьуминнащалсса арарду тIурча – хъиннува хъиншиврул вибувцIусса бикIан аьркинссар.

Жува ва дунияллийн буккавугу нитти-буттан ччан бивкIунтIий къавхьуссарча, Аллагь Тааьланал чичрулийнур хьусса.

Цикссагу инсантал буссар нину ягу бутта дунияллия лавгун, ца ссятрайвагу гайннал чIарав щябикIан, ххира буван хьурдай тIий аьтIутIисса.

Ниттийн ва буттайн мютIи шаву – гьарцаманал буржри. Инава вила ччаннай авцIуну, хъуна хьуну ухьурчагу, гайннай аякьа даврил бурж вий буссар.

Аллагь Тааьланал Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «На инсантурайн буюр бував цала нитти-буттащал хъинну бикIан, гайннай аякьа дуллан… Ттуйн щукрулий ва нитти-буттайн барчаллагьрай бикIияра» («Лукьман» суралул 14-мур аят).

Мунин бувну, буттай аякьа даву – Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ца яла агьамсса буржну ккаллиссар.

Ибну ХIажардул «Хъуни бунагьирттая мурахас баву» тIисса луттираву чивчуну бур: «Нитти-буттан хъинбала баву – му вил динни. Ина Алжан ччай бур тIий ухьурча – му вил ниттил ччанналурхха бусса! Нитти-буттал вил цIаний жан дула увкуссания, гайннал мугьлат бакъа дулунтIиссия ина ххассал уваншиврул. Мунияр махъгу ина гайннащал адав дакъа гъалгъа тIий ура. Гайннал мурад, Заннахь чIа тIимур – ина талихIрайн уккавур. Амма гай хъунив хьувкун вин гай хIисаввагу къашай.

Мяйжаннугу бутта мудан аякьа аьркинсса тагьарданий ухьурча, вин укунсса маслихIат буван бюхъанссар: даврийн гьан багьлай бунутIий вищава буттал чIарав икIан бюхълай бакъахьурча, арцух инсан угьан бучIиссар. Ягу вила оьрчI-душ, щарсса ганай аякьа дуллай битан хьунтIиссар. Му куццуй, баххана хъанай ппу рязи уван хIарачат буван аьркинссар.

ХIадур бувссар Аьбдуллагь МухIаммадовлул

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...