Бутта ххирар, амма...

Бутта ххирар, амма...

Бутта ххирар, амма...

Хъунав хьусса буттал на рахIатну ялапар хьун итлай акъара. Ванан мудан цахра къулагъас ччай дур. «На вил буттара, ина оьрмулухун ттул увкумур буллан аьркинссара!», – учай. Ттун ппу ххирар, амма ваначIату тинай хьунсса мажал хъанай бакъар, ца-ца чIумал даврийн гьангума къашай. Ттул ттула оьрмугу бушиву ванан бувчIин буван бюхълай бакъар. Укунсса чIумал ци бувну хъинссар?

Аьли М., Каспийск

Диндалул дурккучунал жаваб:

Хъунав шаву оьрчIшивруха лархьхьуссар: инсан заэв хьуну, бюхъу-бажар чан шайссар. Му чIумал цайра аякьа дулланма чIарав ччиссар.

Жула нитти-буттащалсса арарду ляличIисса бикIай, хъунив хьуминнащалсса арарду тIурча – хъиннува хъиншиврул вибувцIусса бикIан аьркинссар.

Жува ва дунияллийн буккавугу нитти-буттан ччан бивкIунтIий къавхьуссарча, Аллагь Тааьланал чичрулийнур хьусса.

Цикссагу инсантал буссар нину ягу бутта дунияллия лавгун, ца ссятрайвагу гайннал чIарав щябикIан, ххира буван хьурдай тIий аьтIутIисса.

Ниттийн ва буттайн мютIи шаву – гьарцаманал буржри. Инава вила ччаннай авцIуну, хъуна хьуну ухьурчагу, гайннай аякьа даврил бурж вий буссар.

Аллагь Тааьланал Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «На инсантурайн буюр бував цала нитти-буттащал хъинну бикIан, гайннай аякьа дуллан… Ттуйн щукрулий ва нитти-буттайн барчаллагьрай бикIияра» («Лукьман» суралул 14-мур аят).

Мунин бувну, буттай аякьа даву – Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ца яла агьамсса буржну ккаллиссар.

Ибну ХIажардул «Хъуни бунагьирттая мурахас баву» тIисса луттираву чивчуну бур: «Нитти-буттан хъинбала баву – му вил динни. Ина Алжан ччай бур тIий ухьурча – му вил ниттил ччанналурхха бусса! Нитти-буттал вил цIаний жан дула увкуссания, гайннал мугьлат бакъа дулунтIиссия ина ххассал уваншиврул. Мунияр махъгу ина гайннащал адав дакъа гъалгъа тIий ура. Гайннал мурад, Заннахь чIа тIимур – ина талихIрайн уккавур. Амма гай хъунив хьувкун вин гай хIисаввагу къашай.

Мяйжаннугу бутта мудан аякьа аьркинсса тагьарданий ухьурча, вин укунсса маслихIат буван бюхъанссар: даврийн гьан багьлай бунутIий вищава буттал чIарав икIан бюхълай бакъахьурча, арцух инсан угьан бучIиссар. Ягу вила оьрчI-душ, щарсса ганай аякьа дуллай битан хьунтIиссар. Му куццуй, баххана хъанай ппу рязи уван хIарачат буван аьркинссар.

ХIадур бувссар Аьбдуллагь МухIаммадовлул

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


Оьрмулуву яла агьаммур

Жунма гьарцаннан кIулну бикIан аьркинссар жува ва дунияллийн циван бувкссарув. ЧIявусса инсантал, хаснува философтал, бикIай луглай оьрмулул мурадрах, амма инсаннал аькьлулул ссуссукьушиврул цIаний, цала дакIнин ччимур оьрмулул мурад бухьунссар тIисса хIукмулийн бучIай.   Миннахь цIуххирча,...


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...


ХIурмат бушиву – Заннайн мютIишивур

Аллагьнайн ﷻ икрам-эбадат дуваву къуртал къашайссар так ца чак баврийну, зума дугьаврийну, Кьуръан буккаврийну ягу зикрирду буллалаврийну. Аллагьнайн ﷻ эбадат дуваву – му хъанахъиссар инсаннал оьрмулуву буллалисса, хъанахъисса цимурца ишру Аллагьнайн мютIину баву. Дукра дукаву бикIу,...