Машин телефон тюгюл, кисеге сыймай
Сав дюньяда миллионлар булан адамлар машинлерден пайдалана ва шо санав йылдан йыл арта. Машин салма ер алда янгыз уллу шагьарларда къыт эди буса, энни бу масъала гьатта юртлагъа да етише геле.
Машини барлар биле: ким алда гелсе, ер шонуки. Орамларда машинлеге ер къалмагъан, ишге геле бусанг – машинингни ишден бир чакъырым ариде къойма тюше.
Биревлер машинин дурус салмаса, уллу къыйынлыкъ тува: башгъалагъа ёл ябыла яда бирдагъы машин салма болагъан ер бийлене. Адамланы намусуна тиер чакъы нечакъы насигьат сёз айтылса да, гьал алышына деп айтма къыйын – масъала бар кююнде къалып тура. Машинлер кёп болгъан сайын масъала да артып тербей.
Озокъда, ёл юрюшню низамына къарайгъан къуллукълар гьалны яхшылашдырма къарай ва янгы-янгы къайдаланы къолама къаст эте. Шагьарны бир-бир орамларында машин салгъан саялы гьакъ тёленеген этген (парковка). Яяв юрюме, аякъмашин ва самокат гьайдама чакъырагъан тавушлар эшитиле, тек шолар бириси де натижа бермей. Кюйге къарагъанда, амалгъа гелген гьалиги шагьарларда бу масъаланы чечмеге имканлыкъ къалмагъан.
Закон не дей?
Уллу къабатлыкъ уьйлер тизегенде шагьар къурувну къайдаларына гёре абзарларда, шонда яшайгъанлар учун, машин салма ерлер де болмагъа герек деп гёз алгъа тутула. Яшайгъан адамланы санавуна гёре, гьар регионда шо ерлер башгъа болма ярай.
Парковкагъа байлавлу эришивлюк болса, шо гьакъда айтылагъан закон булан масъаланы чечмеге бола. Ерли къайдалар бу кюйдеги хыйлы масъаланы алдын алмагъа бажара деп гьисаплана.
Дин не дей?
Бу масъаланы гьакъында имамлар ваъзаларында чакъда бир айта бола. Айрокъда жума намазны вакътисинде бу кёп айтылагъан тема: намаз къылма гелегенлер яяв гелсин деп чакъырыв этиле, ёл юрюшге прушав этмейген кюйде машинни ёлда ташлап къоймай, ариде къоймагъа тилевлер бола.
«Жумагюнлюк ваъзаны адамлар учун пуршавлукъгъа айландырмагъыз, машинлени ёл уьстде къоймагъыз. Авруп къалгъангъа кёмек, от тюшген ерге машин алгъасамакъ яда оьзге чалт ишлеге барагъанлар болмакъ бар. Ёлда четимлик этме ярамай».
Олай да, ругьанилер ёл юрюшню низамын сакълама чакъыра, гьатдан озуп чалт гьайдамакъ яхшы тюгюл дей, бир-биревге ёл къоюп, гьюрметли янашмагъа уьйрете. Бу масъалагъа гёре дин токъташдырагъан янашывну гёрсетеген асарлар язылгъан, фильмлер, роликлер чыкъгъан, ваъзалар бар.
Алимлени сёзю адамланы юрегине етише ва масъала чечивге таъсир эте деп айтмагъа ярай.
Асил парковка
Бир-бир пачалыкъларда «асил парковка» деп айтылагъан низам юрюле. Шогъар гёре, ишге оьзгелерден эрте гелегенлер машинин ариде къоюп, ишге яяв етише. Шолай этмекни маънасы – ишге геч гелгенлер машинин ишине ювукъда къойма имканлыкъ бермек. Бу хасият – яхшы къылыкъны уьлгюсю, динибиз де шолай болмагъа уьйрете бизин.
Амма, асил юреклеге нечакъы яман тийсе де, бютюн дюньяда башгъачалай этиле: ким алда етишсе, машинин ювукъда къоя, гечигип гелгенлер буса, кёп йыракъда токътап, ишине чаба туруп геле.
